Physiotherapy

Fiziki amillərlə — elektrik cərəyanı, maqnit sahəsi, ultrasəs, işıq, istilik, soyuq və su ilə müalicə; adətən əsas terapiyaya əlavə kimi tətbiq edilir.

Sinonimlər: Fizioterapevtik müalicə

Yerli tibbi ənənədə fizioterapiya müalicə və reabilitasiya üçün təbii və süni yaradılmış fiziki amillərdən istifadədir. İngilisdilli ölkələrdə physiotherapy sözü daha çox hərəkətlə müalicəni, yəni bizdə müalicəvi bədən tərbiyəsinə aid edilən sahəni bildirir; xarici mənbələri oxuyarkən bu fərqi nəzərə almaq lazımdır. Aparat üsulları adətən dərmanları, məşqləri və digər müalicə növlərini əvəz etmir, onları tamamlayır.

Göstərişlər

onurğa və oynaq xəstəliklərində ağrı və hərəkət məhdudiyyəti: osteoxondroz, osteoartrit, tendinopatiyalar;
travma və əməliyyatlardan sonra bərpa;
periferik sinirlərin zədələnməsinin nəticələri — zəifləmiş əzələlərin elektrostimulyasiyası üçün;
çanaq dibi əzələlərinin zəifliyi ilə bağlı sidiyin saxlanılmaması;
bəzi dəri xəstəlikləri (məsələn, psoriazda fototerapiya).

Necə aparılır və növləri

Elektroterapiya: ağrısızlaşdırma üçün transkutan elektroneyrostimulyasiya, əzələlərin elektrostimulyasiyası, dərman elektroforezi, interferensiya cərəyanları.
Maqnitoterapiya — dəyişən və ya impulslu maqnit sahəsi ilə təsir.
Ultrasəs terapiyası və fonoforez.
İşıqla müalicə: aşağı intensivli lazer terapiyası, ultrabənövşəyi şüalanma.
Termo- və krioterapiya: parafin, palçıq aplikasiyaları, yerli soyutma.
Zərbə-dalğa terapiyası, su ilə müalicə (vannalar, duşlar, sualtı masaj).

Prosedurları diaqnozu və yanaşı xəstəlikləri nəzərə alaraq fizioterapevt həkim təyin edir; kurs adətən bir neçədən 10–15 seansa qədər olur.

Effektivlik və risklər

Üsulların sübut bazası müxtəlifdir. Transkutan elektroneyrostimulyasiya, ayrı-ayrı tendinopatiyalarda zərbə-dalğa terapiyası, psoriazda fototerapiya, əzələlərin elektrostimulyasiyası üçün fayda təsdiqlənib. Bir çox populyar prosedurun, məsələn, maqnitoterapiya və ya elektroforezin effektivliyi keyfiyyətli tədqiqatlarda zəif təsdiqlənib, buna görə onlar sübut olunmuş müalicəyə və məşqlərə başlanmasını gecikdirməməlidir.

Ümumi əks-göstərişlər: bədxassəli şişlər, qızdırma və kəskin infeksiyalar, qanaxmalar, dekompensasiya olunmuş ürək xəstəlikləri. Elektrik və maqnit prosedurları üçün — təsir zonasında kardiostimulyator və metal implantlar, bir çox üsul üçün — hamiləlik. Dəri yanıqları, qıcıqlanma, ağrının müvəqqəti artması mümkündür; yanıq və ya güclü ağrı yaranarsa, prosedur dayandırılır və həkimə bildirilir.