Vena portae hepatis
Qapı venası mədə, bağırsaqlar, dalaq və mədəaltı vəzidən qanı toplayıb qaraciyərə aparan iri venadır. Qaraciyər bu qanı süzür və həzmdən gələn maddələri emal edir.
Sistem: Ürək-damar sistemi
Yerləşməsi
Qapı venası mədəaltı vəzinin başının arxasında yuxarı müsariqə venası ilə dalaq venasının birləşməsindən yaranır, yuxarıya qalxaraq qaraciyər qapısına daxil olur və orada sağ və sol şaxələrə bölünür.
Quruluşu
Qapı venasına mədə, nazik və yoğun bağırsaq, dalaq, mədəaltı vəzi və öd kisəsindən gələn venalar tökülür. Qaraciyərin daxilində o, getdikcə xırdalanaraq qaraciyər paycıqlarının sinusoidlərinə qədər şaxələnir. Qapı sistemi qida borusunun, düz bağırsağın və qarın divarının venaları ilə əlaqələrə (anastomozlara) malikdir.
Funksiyası
Qaraciyərə daxil olan qanın təxminən dörddə üç hissəsi qapı venası ilə gəlir. Bu qan qida maddələri ilə zəngindir; qaraciyər onları emal edir, zərərli maddələri zərərsizləşdirir.
Qaraciyərdə qan axınına müqavimət artdıqda (məsələn, sirrozda) qapı venasında təzyiq yüksəlir — portal hipertenziya yaranır. Bu zaman qan anastomozlar vasitəsilə yan yollarla axır, qida borusunun venaları genişlənir, qarında maye toplana, dalaq böyüyə bilər.
Suallar və cavablar
Qarının böyüməsi (assit), dalağın böyüməsi, qarın divarında genişlənmiş venalar, qida borusunun genişlənmiş venalarından qanaxma (qanlı qusma, qara nəcis). Qanaxma təcili vəziyyətdir.
Qaraciyərin USM-i və doppleroqrafiyası venanın diametrini və qan axınını, trombun olub-olmadığını göstərir. Qida borusunun venaları qastroskopiya ilə qiymətləndirilir. Lazım olduqda kontrastla KT və ya MRT aparılır.
