Yol qəzası yerində ilk dəqiqələrdə düzgün hərəkət həyat xilas edə bilər. Ən vacib prinsip — öz təhlükəsizliyiniz: əvvəlcə qəza yerini qoruyun, sonra təcili yardım çağırın, yalnız bundan sonra zərərçəkənlərə yaxınlaşın.
Əlamətlər
- Huşsuz və ya çaşqın zərərçəkənlər
- Qanaxma, sınıqlar, deformasiya olunmuş ətraflar
- Maşında sıxılıb qalmış insanlar
- Yanacaq sızması, tüstü, yanğın təhlükəsi
Nə etməli
-
Qəza yerini qoruyun
Maşınınızı təhlükəsiz yerdə saxlayın, qəza işığını yandırın, işıqlandırıcı jilet geyin, qəza dayanma nişanını qoyun. Yolun hərəkət hissəsində lazımsız yerə dayanmayın.
-
103-ə zəng edin
Qəza yerini, zərərçəkənlərin sayını və vəziyyətini bildirin. Yanğın və ya maşında sıxılıb qalmış insanlar varsa, bunu da deyin — xilasedicilər lazım ola bilər.
-
Təhlükəni azaldın
Mümkünsə, qəzaya uğramış maşının mühərrikini söndürün. Maşının yanında siqaret çəkməyin.
-
Zərərçəkənləri qiymətləndirin
Danışıb-danışmadığını, nəfəs alıb-almadığını yoxlayın. İlk növbədə huşsuz və nəfəs almayanlara, güclü qanaxması olanlara kömək edin.
-
Həyat üçün təhlükəli vəziyyətlərə kömək edin
Normal nəfəs yoxdursa — reanimasiyaya başlayın. Güclü qanaxmanı birbaşa sıxmaqla və ya turniketlə dayandırın. Huşsuz, amma nəfəs alan zərərçəkəni, tənəffüs yolu təhlükədə deyilsə, yerində saxlayın.
-
Zərərçəkənləri maşında saxlayın
Yanğın və ya digər birbaşa təhlükə yoxdursa, zərərçəkəni maşından çıxarmayın — onurğa zədəsi ola bilər. Onunla danışın, sakitləşdirin, örtün.
Nə etmək olmaz
- Qəza yerini qorumadan yola çıxmayın
- Təhlükə olmadan zərərçəkəni maşından çıxarmayın
- Motosikletçinin dəbilqəsini lazım olmadıqca çıxarmayın
- Zərərçəkənlərə yemək, içki, siqaret verməyin
- Təcili yardım gələnədək qəza yerini tərk etməyin
Nə vaxt 103-ə zəng etməli
Yaralılar olan istənilən yol qəzasında 103-ə zəng edin. Zəng zamanı bildirin:
- dəqiq yer — küçə, yol, istiqamət, yaxındakı nişanlar;
- zərərçəkənlərin sayı, huşsuz və nəfəs almayanların olub-olmaması;
- yanğın, yanacaq sızması, maşında sıxılıb qalmış insanlar.
Dispetçer xətti bağlamayınca danışığı bitirməyin.
Uşaqlarda
Uşaq oturacağında olan uşağı, birbaşa təhlükə yoxdursa, oturacaqdan çıxarmayın — oturacaq onun bədənini sabit saxlayır. Uşaqla danışın, sakitləşdirin. Qəzadan sonra şikayəti olmayan uşaq da həkim tərəfindən müayinə olunmalıdır.
Motosikletçinin dəbilqəsi
Dəbilqəni yalnız zərərçəkən nəfəs almırsa, reanimasiya lazımdırsa və ya qusma səbəbindən tənəffüs yolu təhlükədədirsə çıxarın. Bunu iki nəfərlə edin: biri başı və boynu sabit saxlayır, digəri dəbilqəni ehtiyatla çıxarır.
Avtomobil aptekçəsi
- Birdəfəlik əlcəklər və reanimasiya üçün qoruyucu maska.
- Steril bintlər, salfetlər, yapışqanlı plastırlar.
- Təzyiqli sarğı və ya turniket.
- Qayçı, termal yorğan.
- İlk yardım üzrə qısa təlimat.
Tez-tez verilən suallar
Yalnız yanğın, partlayış təhlükəsi, maşının suya düşməsi və ya reanimasiya aparmaq zərurəti olduqda. Bu zaman zərərçəkənin başını, boynunu və gövdəsini bir xətdə saxlamağa çalışın.
Ən azı təcili yardım çağırmaq hər birimizin borcudur. Bacardığınız qədər — öz təhlükəsizliyinizi qoruyaraq — kömək edin: düzgün göstərilmiş sadə yardım belə həyat xilas edir.
