Bazal temperatur qrafiki: ovulyasiyanı nə vaxt göstərir, nə vaxt yanıldır?

Müşahidə aparılırsa eyni ölçmə üsulu və oxşar vaxt seçilməlidir. Yuxu, növbəli iş, xəstəlik və hərarət nəticəyə təsir edə bilər. Qrafikdə bu amilləri qeyd etmək faydalıdır. Müxtəlif üsullarla alınan rəqəmləri bir-birinə qarışdırmaq müqayisəni çətinləşdirir. Dəqiq ölçmək üçün yuxunu davamlı pozmaq isə faydadan çox narahatlıq yarada bilər. Məqsəd mükəmməl rəqəm deyil, məhdud məlumat toplamaqdır.

İkifazalı görünüş ovulyasiyadan sonrakı hormonal dəyişikliklə uyğun gələ bilər. Ancaq hər qrafik aydın görünmür və dəyişiklik ovulyasiyanı əvvəlcədən xəbər verməyə bilər. Hamiləlik planında ən uyğun günlər artıq keçmiş ola bilər. Ona görə yalnız temperaturun qalxmasını gözləyərək əlaqəni planlamaq həmişə faydalı deyil. Reproduktiv müayinə ehtiyacı başqa məlumatlarla müəyyənləşdirilir.

Bir neçə günün temperaturuna görə progesteron çatışmazlığı diaqnozu qoyulmur. Qan analizi lazım olduqda uyğun vaxta salınır; hər qadın üçün siklin eyni təqvim günü doğru deyil. Nizamsız aybaşı, uzun gecikmələr və sonsuzluq varsa səbəb araşdırılır. Qrafiki özünüz şərh edib hormon preparatına başlamaq ovulyasiya və sonrakı qiymətləndirməyə təsir edə bilər.

Tək temperatur ölçüsü etibarlı qorunma zəmanəti vermir. Fertilliyi izləmə üsulları xüsusi təlim və qaydalar tələb edir, bəzi vəziyyətlərdə daha çətin tətbiq olunur. Hamiləlik arzuolunmazdırsa alternativ kontrasepsiyanı həkimlə müzakirə edin. Qrafik həmçinin hamiləliyin yerini və normal inkişafını müəyyənləşdirmir. Ağrı və qanaxmada temperaturun yüksək qalmasına güvənmək olmaz.

Hər səhər temperatur ölçmək bəzi insanlara məlumat verir, digərlərində isə gündəlik gərginliyi artırır. Ölçü üçün yuxunu davamlı bölmək nəticənin şərhini də çətinləşdirə bilər. Həkimlə bu müşahidənin sizin planınıza real töhfəsini danışın. Hamiləlik cəhdlərinin müddəti və yaş əlavə qiymətləndirmə tələb edirsə qrafik toplamaq həmin addımı gecikdirməməlidir.

Ovulyasiya testi, servikal selik və temperatur fərqli məlumat mənbələridir. Onların heç biri bütün reproduktiv səbəbləri yoxlamır. Nizamsız sikldə test günlərini seçmək çətinləşə bilər. Hamiləlik şübhəsində uyğun ev testi və ya tibbi qiymətləndirmə istifadə olunur; temperaturun yüksək qalması təsdiq deyil. Qrafikdəki “çöküş” və ya “üçüncü faza” kimi internet terminlərinə əsasən implantasiya və hamiləliyin sağlamlığı barədə hökm vermək düzgün deyil.

Temperaturun ovulyasiyadan sonra yüksəlməsi əvvəlki hormonal mərhələ barədə ehtimal yarada bilər. Bu, sabah yumurtlamanın olacağını dəqiq deyən siqnal deyil. Hamiləlik üçün məhsuldar günləri yalnız temperatur artımından sonra seçmək vaxtı qaçıra bilər. Ovulyasiyanın başqa göstəriciləri və sikl tarixçəsi ayrı məlumatdır. Heç bir müşahidə sperm və boru amillərini eyni anda qiymətləndirmir. Qrafikdən fayda görmürsünüzsə onu sonsuz təkrarlamaq əvəzinə reproduktiv planı mütəxəssislə nəzərdən keçirin. Məlumat toplamaq məqsədin özünə çevrilməməlidir.

Bazal temperatur çox kiçik dəyişiklikləri göstərdiyi üçün ölçmə qaydası sabit olmalıdır. Adi qızdırma ölçən termometr bəzən kiçik fərqləri seçməyə imkan vermir; bu məqsədlə onda bir dərəcəyə qədər göstərən rəqəmsal termometr daha münasibdir.

1. Termometri hazır qoyun. Onu yatağın yanında saxlayın ki, səhər ayağa qalxmadan əlinizin altında olsun.
2. Eyni vaxtda ölçün. Mümkün olduqda ən azı bir neçə saat fasiləsiz yuxudan sonra, qalxmadan, danışmadan və su içmədən ölçün.
3. Eyni üsulu seçin. Ağızda, vaginal və ya düz bağırsaqda ölçmə üsullarından yalnız birini bütün sikl boyu davam etdirin.
4. Dərhal qeyd edin. Rəqəmi yaddaşa güvənmədən yazın və yanında yuxunun keyfiyyətini, içkini, xəstəliyi qeyd edin.
5. Siklin birinci günündən başlayın. Birinci gün tam aybaşı qanamasının başladığı gündür.

Siklin birinci yarısında, yəni ovulyasiyadan əvvəl temperatur nisbətən aşağı olur. Ovulyasiyadan sonra progesteron artdığı üçün temperatur adətən cüzi, dərəcənin bir neçə onda biri qədər yüksəlir və aybaşıya qədər bu səviyyədə qalır. Aybaşı başlamazdan əvvəl temperatur çox vaxt yenidən enir.

Qrafikdə nəzərə almaq lazımdır:

• Bir neçə ardıcıl gün əvvəlki günlərdən yüksək qalan temperatur ovulyasiyanın artıq baş verdiyinə işarə ola bilər.
• Tək bir yüksək və ya aşağı rəqəm mənalı deyil; əhəmiyyətli olan ümumi tendensiyadır.
• Yüksək mərhələ adi müddətdən xeyli uzun davam edirsə, hamiləlik testi etmək məntiqlidir.
• Qrafikdə dəyişiklik heç görünmürsə, bu, tək başına ovulyasiyanın olmadığını sübut etmir.

Bir neçə sikl izləmək fərdi ritmi anlamağa kömək edə bilər, lakin hər sikl bir-birindən fərqlənə bilər.

Bu hallarda həmin günün rəqəmini qrafikdə qeyd edin, amma ona əsasən nəticə çıxarmayın. Bəzi dərmanlar və hormonal vasitələr də siklin təbii temperatur ritmini dəyişə bilər; istifadə etdiyiniz preparatlar barədə həkiminizə məlumat verin.

Qrafik aparmaq həkim müayinəsini gözləməyə əsas vermir. Bəzi vəziyyətlərdə qrafikdən asılı olmayaraq müayinə məqsədəuyğundur.

Partnyorun müayinəsi də eyni dərəcədə vacibdir; sperm və boru amilləri bazal temperatur qrafikində görünmür.

Bazal temperatur tək başına ovulyasiyanı əvvəlcədən göstərmədiyi üçün onu digər göstəricilərlə birləşdirmək daha məlumatlıdır.

• Servikal selik. Ovulyasiyaya yaxın vaginal ifrazat adətən şəffaf, sürüşkən və yumurta ağını xatırladan uzanan xarakter alır. Bu dəyişiklik temperatur qalxmazdan əvvəl görünür.
• Ovulyasiya testi. Sidikdə ovulyasiyadan qısa müddət əvvəl artan luteinləşdirici hormonu aşkarlayır, yəni daha öncədən xəbər verə bilir.
• Sikl müddəti. Aybaşının birinci günündən növbəti aybaşının birinci gününə qədər olan günlərin sayı ritmi görməyə kömək edir.
• Bədən hissləri. Bəzi qadınlarda ovulyasiya zamanı qarının bir tərəfində yüngül ağrı və ya döşlərdə həssaslıq olur, lakin bu hamıda baş vermir.

Bu göstəricilərin heç biri tək başına qüsursuz deyil. Nizamsız sikli olan qadınlarda onların şərhi daha çətindir və mütəxəssis məsləhəti faydalıdır.

Hamiləlik üçün yalnız ovulyasiya gününü tutmağa çalışmaq vacib deyil. Spermatozoidlər qadın cinsiyyət yollarında bir neçə gün, təxminən beş günə qədər sağ qala bilir, yumurta hüceyrəsi isə ovulyasiyadan sonra cəmi bir gün ərzində mayalana bilər.

Buna görə münbit pəncərə ovulyasiya gününü və ondan əvvəlki bir neçə günü əhatə edir. Əlverişli ehtimal üçün ümumi tövsiyə belədir:

• Sikl boyu hər iki-üç gündən bir cinsi əlaqə münbit pəncərəni böyük ehtimalla əhatə edir.
• Əlaqəni yalnız temperatur qalxdıqdan sonra planlamaq vaxtı qaçıra bilər.
• Hər sikldə əlaqəni “vaxta” bağlamaq cütlükdə gərginlik yarada bilər.
• Kişi partnyorun yaşı, sperm göstəriciləri və həyat tərzi də nəticəyə təsir edir.

Beləliklə, qrafikin məqsədi tək günü tapmaq yox, ümumi ritmi anlamaqdır.

Qrafik aparmısınızsa, onu həkimə düzgün təqdim etmək məlumatı faydalı edir.

• Ən azı iki-üç sikl üzrə qrafikləri çap edin və ya şəkil kimi saxlayın.
• Aybaşının birinci günlərini və qanamanın müddətini ayrıca qeyd edin.
• Xəstəlik, səyahət, spirt və yuxu pozulması olan günləri qrafikdə işarələyin.
• İstifadə etdiyiniz termometrin növünü və ölçmə üsulunu bildirin.
• Ovulyasiya testlərinin və hamiləlik testlərinin tarixlərini əlavə edin.
• Əvvəlki hamiləlikləri, əməliyyatları və qəbul etdiyiniz dərmanları yazın.

Həkim qrafikdəki tək rəqəmlərə yox, ümumi mənzərəyə və tarixçəyə baxır. Qrafik müayinəni əvəz etmir, yalnız onu tamamlayır.