Kriolipoliz – lokal piy yığıntılarının aradan qaldırılmasının müasir üsulu

Kriolipoliz (yunanca «kryos» — soyuq, «lipos» — piy, «lysis» — həll olma) piy toxumasına aşağı temperaturun seçici təsirinə əsaslanır. Piy hüceyrələri soyuğa dəri və ətraf toxumalara nisbətən daha həssasdır. Buna görə də temperaturu dəqiq nəzarətlə aşağı salmaqla dərinin özünə ciddi zərər vermədən piy qatına təsir etmək mümkün olur.

Prosedur xüsusi cihazla və zonanın ölçüsünə uyğun seçilən applikatorlarla aparılır. Ən çox qarın, belin yan nahiyələri, bud, çənəaltı, qolun daxili səthi və kürəkaltı kimi zonalarda tətbiq olunur. Yəni pəhriz və idmanla çətin azalan, «inadkar» piy yığıntıları olan nahiyələr nəzərdə tutulur.

Applikator dəri və piy qatını yüngül vakuumla tutur və nəzarət olunan temperaturda soyudur. Soyuğun təsiri ilə piy hüceyrələrində hüceyrənin təbii proqramlaşdırılmış məhvi (apoptoz) prosesi başlayır. Bu proses seansın dərhal ardınca deyil, tədricən gedir: həftələr ərzində orqanizm zədələnmiş hüceyrələri təbii yolla xaric edir və işlənmiş zonada piy qatı nazikləşir.

Buna görə effekt dərhal görünmür. İlk dəyişikliklər adətən bir neçə həftədən sonra nəzərə çarpa bilər, yekun nəticə isə bir neçə ay ərzində qiymətləndirilir. Prosedur cərrahi müdaxilə olmadığı üçün onun imkanları da məhduddur: kriolipoliz sallanmış dərini bərkitmir və bədən çəkisini əhəmiyyətli dərəcədə azaltmır.

Aşağıdakı cədvəl kriolipolizi liposaksiya ilə ümumi xüsusiyyətlərə görə müqayisə edir. Cədvəldə konkret rəqəmlər verilmir, çünki nəticə fərdidir və həkim müayinəsindən sonra müəyyən edilir.

Kriolipoliz bədən çəkisini azaltmaq üçün deyil, konturu korreksiya etmək üçün nəzərdə tutulub. Aşağıdakı hallarda həkim bu üsulu müzakirə edə bilər:

• pəhriz və fiziki yükə baxmayaraq ayrı-ayrı zonalarda qalan lokal piy yığıntıları;
• bədən çəkisi normaya yaxın olan, yalnız konturu düzəltmək istəyən insanlar;
• zonada applikatorun tuta biləcəyi kifayət qədər piy qatı və elastik dəri;
• cərrahi müdaxilə istəməyən və qısa bərpa dövrünə üstünlük verən pasiyentlər.

Dərinin nəzərəçarpacaq sallanması və ya piy qatının çox artıq olması hallarında başqa üsullar daha məqsədəuyğun ola bilər. Seçimi həkim müayinədən sonra edir.

Əks göstərişlər mütləq və nisbi ola bilər, qərarı yalnız həkim müayinədən sonra verir. Əsas məhdudiyyətlər bunlardır:

• hamiləlik və laktasiya dövrü;
• soyuğa qarşı həssaslıq: soyuq ürtikeriyası (soyuğa qarşı allergik dəri reaksiyası), kriqlobulinemiya, soyuq aqqlütinin xəstəliyi, paroksismal soyuq hemoqlobinuriya, Reyno sindromu;
• işlənəcək zonada yırtıq, məsələn qarın nahiyəsində göbək və ya qasıq yırtığı;
• işlənəcək zonada dəri xəstəlikləri, yara, iltihab və ya açıq zədə;
• işlənəcək zonada dəri həssaslığının pozulması və ya yaxınlarda aparılmış cərrahi əməliyyat;
• onkoloji xəstəliklər, qanın laxtalanmasının pozulması və ağır xroniki xəstəliklər — bu hallarda qərarı həkim fərdi verir.

Bu siyahı tam deyil. Həkimə xroniki xəstəlikləriniz, qəbul etdiyiniz dərmanlar və keçirdiyiniz əməliyyatlar barədə mütləq məlumat verin.

Kriolipoliz ambulator şəraitdə aparılır və xüsusi hazırlıq tələb etmir. Ümumi gedişi aşağıdakı kimidir; konkret protokol cihazdan və klinikanın qaydalarından asılıdır:

1. Məsləhətləşmə və müayinə. Həkim şikayətlərinizi dinləyir, xroniki xəstəliklər və əks göstərişlər barədə soruşur, zonanı qiymətləndirir və prosedurun real imkanlarını izah edir.
2. Zonanın hazırlanması. Dəri təmizlənir, korreksiyaya ehtiyacı olan sahə nişanlanır.
3. Gel altlığın qoyulması. Dərinin üzərinə birdəfəlik gel altlıq yerləşdirilir. O, dərini soyuğun birbaşa təsirindən qoruyur və temasın bərabər olmasını təmin edir.
4. Applikatorun yerləşdirilməsi. Zonanın ölçüsünə uyğun applikator seçilir, piy qatı yüngül vakuumla onun içinə çəkilir. İlk dəqiqələrdə soyuq, sıxılma və çəkilmə hissi ola bilər.
5. Soyutma seansı. Cihaz nəzarət olunan temperaturda piy qatına təsir göstərir. Bu müddətdə pasiyent oturur və ya uzanır, istirahət edə, oxuya və ya telefona baxa bilər. Seansın uzunluğunu həkim əvvəlcədən bildirir.
6. Yekun mərhələ. Applikator çıxarılır, dərinin vəziyyəti yoxlanılır, həkimin protokoluna uyğun olaraq işlənmiş sahəyə yüngül masaj edilə bilər və sonrakı tövsiyələr verilir.

Prosedur otağı rahat müalicə çarpayısı və istirahət üçün lazım olan şəraitlə təchiz olunur. Ümumi vaxt işlənən zonaların sayından asılıdır: hər zona üçün ayrıca seans nəzərdə tutulur.

Cihazlarda zonanın ölçüsünə uyğun müxtəlif applikatorlar istifadə olunur: qarın və bud kimi böyük sahələr üçün daha geniş, çənəaltı, kürəkaltı kimi kiçik lokal sahələr üçün daha kiçik, çətin çatılan zonalar üçün isə ayrıca applikatorlar. Applikatorun seçimi piy qatının qalınlığına və zonanın formasına əsaslanır və bu, həkimin vəzifəsidir.

Məqsəd mümkün olan ən çox effekt deyil, təhlükəsiz və real gözləntilərə uyğun nəticədir. Buna görə həkim hər pasiyent üçün prosedurun planını ayrıca müzakirə edir.

Kriolipoliz sonrası bərpa dövrü qısadır, nəticə isə dərhal deyil, tədricən formalaşır. Aşağıdakı vaxt çərçivələri təxminidir və hər pasiyentdə fərqlənə bilər:

• Prosedurun günüİşlənmiş sahədə qızartı, keyimə, isinmə zamanı yüngül ağrı və ya göynəmə ola bilər. Bu, gözlənilən reaksiyadır. Adi işlərə qayıtmaq adətən mümkündür.
• İlk günlərŞişkinlik, həssaslıq, bəzən yüngül qançır və ya çəkilmə hissi müşahidə olunur. Bu müddətdə həkimin tövsiyələrinə əməl etmək məsləhətdir.
• Bir-iki həftəNarahatlıq hissləri adətən azalır. Bəzi pasiyentlərdə keyimə və ya həssaslıq bir qədər uzun qala bilər.
• Təxminən bir ay sonraPiy hüceyrələrinin orqanizmdən təbii yolla xaric olunması davam edir, ilk dəyişikliklər nəzərə çarpa bilər.
• İki-dörd ay sonraYekun effekt qiymətləndirilir. Lazım olduqda həkim əlavə seans müzakirə edə bilər.

Nəticəni saxlamaq üçün balanslı qidalanma və müntəzəm fiziki aktivlik vacibdir: qalan piy hüceyrələri çəki artdıqda yenidən böyüyə bilər. Dəqiq vaxt çərçivələrini və seansların sayını həkim fərdi müəyyən edir.

Kriolipoliz əksər pasiyentlər tərəfindən yaxşı keçirilir, lakin müvəqqəti reaksiyalar mümkündür:

• işlənmiş sahədə qızartı, şişkinlik və qançır;
• keyimə, qarışqa qaçma hissi və ya dəri həssaslığının dəyişməsi;
• applikator çıxarıldıqdan sonra yüngül ağrı, çəkilmə və ya spazm hissi;
• işlənmiş zonada müvəqqəti sıxlıq və ya qabarıqlıq hissi;
• nadir hallarda işlənmiş zonada piy toxumasının əksinə artması və uzun müddət keçməyən həssaslıq pozğunluğu. Bu barədə həkim əvvəlcədən məlumat verməlidir.

Kriolipoliz hər kəs üçün uyğun deyil. Prosedurdan əvvəl həkim məsləhəti vacibdir.