Göbək ətrafında ağrı müalicə tələb edən xəstəliyin inkişafından xəbər verə bilən əlamətdir. Bu səhifədə göbək ətrafında ağrının səbəbləri, növləri, diaqnostikası, müalicəsi və mümkün ağırlaşmaları, əlaqəli xəstəliklər, hansı həkimə müraciət etmək lazım olduğu və mütəxəssis rəyi barədə məlumat toplanıb.
İxtisas: Cərrah Ginekoloq Hepatoloq Onkoloq Qastroenteroloq Terapevt
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Göbək ətrafında ağrı müalicə tələb edən xəstəliyin inkişafından xəbər verə bilən əlamətdir. Mezoqastriumda (qarının mərkəzi kvadrantında) narahatlıq müntəzəm yaranır və həyat keyfiyyətinə təsir edirsə, xəstəyə ağır xəstəliklər riskini istisna etmək üçün müayinə göstərişdir.
Növləri
Göbək ətrafındakı ağrı fasiləsiz davam edə və ya dövri olaraq yarana bilər. Kəskin tutma qəfil başlayır, hisslər sürətlə güclənir. Xroniki ağrı 12 həftədən çox müntəzəm müşahidə olunur.
Ağrı sindromunun səbəbindən asılı olaraq 3 forma ayırd edilir.
- Somatik. Qarınpərdədə iltihab və toxumaların qıcıqlanması ilə əlaqəlidir. Adətən xəstənin dəqiq göstərə biləcəyi bir nahiyədə lokalizasiya olunur.
- Visseral. Orqanik və ya funksional pozğunluqlar fonunda təzyiqin artması zamanı yaranır.
- Refleks. Narahatlığın prosesindən uzaq nahiyələrdə yaranır, lakin mezoqastriuma yayılır.
Həmçinin somatik pozğunluqlarla deyil, psixi pozğunluqlar, nevrozlarla əlaqəli psixogen ağrı da mövcuddur.
Səbəbləri
Ağrı hissi spazmlar, bağırsağın və ya qarınpərdə bağlarının gərilməsi, qan axınının pozulması, iltihablar fonunda yaranır. Simptomlar kəskin xarakter daşıdıqda göbək ətrafındakı qarın ağrısını infeksiyalar, appendisit, damar zədələnmələri və yırtıqlar tetikləyə bilər. Xroniki narahatlıq isə ləng gedən iltihab, yapışmalar zamanı yaranır.
Diaqnostika
Kişilərdə və ya qadınlarda göbək nahiyəsində ağrı olduqda əlamətin səbəbini aşkar edib müalicə təyin etməyə imkan verən müayinə lazımdır. İlk konsultasiyada həkim narahatlığın nə qədər tez-tez yarandığını, buna hansı hadisələrin səbəb olduğunu, ağrının nə dərəcədə güclü olduğunu aydınlaşdırır. O, həmçinin anamnezi öyrənir və qarın orqanlarının palpasiyasını əhatə edən baxış keçirir. Bundan sonra mütəxəssis göbəyin niyə ağrıdığını aydınlaşdırmaq üçün xəstəni sonrakı müayinələrə yönləndirir.
- Analizlər. Həzm sistemi orqanlarının funksiyasını qiymətləndirmək üçün klinik və biokimyəvi qan analizi, helmintozlara test, koproqramma aparılır.
- Qarın boşluğu orqanlarının USM-i orqanların ətraflı təsvirini əldə etməyə, şişləri, kistaları, iltihab proseslərini və ya qan təchizatı pozğunluqlarını aşkar etməyə imkan verir; bunlar göbək nahiyəsində və ya aşağıda spazm kimi ağrıya səbəb ola bilər.
- Qarın boşluğunun KT və ya MRT-si. Bu üsul bağırsaqların, mədəaltı vəzinin və digər orqanların quruluşundakı və yerləşməsindəki dəyişiklikləri aşkar etməyə imkan verir. Həkim laylı kəsikləri və/və ya üçölçülü modeli təhlil edir.
- Qastroskopiya. Həkimin endoskop (zond) vasitəsilə mədə-bağırsaq traktının vəziyyətini araşdırdığı, xoraları, poliplər, şişləri və selikli qişadakı digər dəyişiklikləri aşkar etdiyi prosedurdur. Prosedur yerli anesteziya və ya narkoz altında aparılır.
Əlavə olaraq göbək nahiyəsində qarının niyə ağrıdığını aydınlaşdırmaq üçün digər həkimlərin konsultasiyaları təyin olunur.
Müalicə
Qadınlarda və kişilərdə göbək nahiyəsindəki ağrının terapiyası onun səbəbindən asılıdır. Əgər o, qazlar və ya qəbizlik kimi cüzi problemlərdən yaranıbsa, simptomatik preparatlar və pəhriz effektiv olacaq: lifli məhsullar, ağırlıq və qazəmələgəlməyə səbəb olan yeməklərin məhdudlaşdırılması. Həmçinin kifayət qədər maye içmək və peristaltikanı stimullaşdırmaq üçün fiziki tapşırıqlarla məşğul olmaq faydalıdır.
Göbəkdə ciddi və ya uzun sürən ağrı zamanı dərman müalicəsi və ya cərrahi müdaxilə lazım olacaq. Simptomun psixogen xarakteri psixoloq konsultasiyasını, sedativ vasitələrin, antidepresantların qəbulunu tələb edir. Hiss həmçinin onurğa problemləri — disk yırtığı və ya skolioz ilə yarana bilər. Belə hallarda müayinə və müalicə təyinatı üçün nevroloqa müraciət etmək tövsiyə olunur.
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Ağırlaşmalar
Qadın və kişilərdə göbək ətrafındakı ağrının nəzərə alınmamasının ağır nəticəsi peritonitdir — mədə və ya bağırsaq xorasının deşilməsi, appendiksin bütövlüyünün pozulması zamanı yaranan qarın boşluğunun iltihabı. Digər təhlükəli ağırlaşma bağırsaq keçməzliyidir — maneə, tonusun olmaması və ya spazm səbəbindən qidanın həzm traktı boyunca hərəkət edə bilmədiyi vəziyyətdir.
Ağrılar bağırsağın işinin pozulması, məsələn, kolitlə əlaqəli ola bilər. Bu vəziyyətlər uzun müddət nəzərə alınmadıqda xroniki qəbizlik və ya ishal yarana bilər ki, bu zaman faydalı qida maddələrinin mənimsənilməsi və elektrolit balansı pozulur. Qəfil, güclü qarın ağrısı bərk qusma, hərarət və ya qarının bərkiməsi ilə birgə yarandıqda dərhal təcili yardım çağırılmalıdır.
Hansı həkimə müraciət etməli
Göbəyin niyə ağrıdığını özünüz müəyyən etmək mümkün deyil. Narahatlıq qarının başqa hissəsində və ya onurğada yarana, lakin mezoqastriuma yayıla bilər. Ona görə də ilk konsultasiyanı terapevtdən və ya cərrahdan almaq daha yaxşıdır. Baxış və anamnez toplandıqdan sonra zərurət olduqda o, xəstəni dar ixtisaslı həkimə yönləndirəcək.
Yadda saxla!
Yetkin və ya uşaqda göbək ətrafında qarın ağrısı həkimə müraciət etmənin geniş yayılmış səbəbidir. Adətən o, patologiyalarla deyil, xarici səbəblərlə — həddindən artıq yemək, intensiv fiziki yüklənmə, dar sıxıcı geyim, hamiləliklə bağlı olduğundan 2-3 saat ərzində özbaşına keçir.
Ancaq göbək ətrafında qarın müntəzəm ağrıyırsa, səbəb ehtimal ki, xəstəliklə əlaqəlidir. Bu halda özünümüalicə və xalq üsullarının tətbiqindən imtina etmək vacibdir. Onlar təhlükəli ola bilər, həmçinin müalicə aparıldığı illüziyasını yaradaraq insanı xəstəxanaya getməkdən imtina etməyə sövq edir. Bu halda əsas xəstəlik qaçılmaz olaraq proqressivləşəcək. Yalnız tam diaqnostika və mütəxəssis nəzarəti altında aparılan terapiya sağlamlığa zərər vermədən narahatlıqdan qurtula bilər.
Suallar və cavablar
Narahatlıq təzyiq zamanı yaranırsa, ağrı sindromunun mümkün səbəbləri sakit vəziyyətdə davamlı ağrı zamanı olduğu kimidir. Ancaq adətən xəstəlik inkişafının erkən mərhələsində olur və kəskin qarın kateqoriyasına aid edilmir.
Bu simptom bir çox mümkün patologiyadan xəbər verir, onların sırasına sidik-cinsiyyət sistemi xəstəlikləri, limfa düyünlərinin iltihabı, onkologiya daxildir.
