Daralmış və ya tıxanmış arteriya boyunca qan axınının stentləmə, angioplastika və ya şuntlama ilə bərpası.
Revaskulyarizasiya — arteriyaların daralması və ya tıxanması səbəbindən əziyyət çəkən orqana və ya ətrafa qan təchizatını qaytaran müdaxilələrin ümumi adıdır. Termin daha çox kardiologiyada — miokardın revaskulyarizasiyası kimi işlənir, lakin ayaq, boyun və böyrək arteriyalarına da aiddir.
Göstərişlər
- kəskin koronar sindrom, xüsusən ST seqmentinin qalxması ilə miokard infarktı — burada qan axınının bərpası ürək əzələsini və həyatı xilas edir;
- dərman müalicəsinə baxmayaraq davam edən stenokardiya ilə stabil ürəyin işemik xəstəliyi;
- sol koronar arteriya kötüyünün və ya bir neçə arteriyanın əhəmiyyətli zədələnməsi, xüsusən ürək funksiyası azaldıqda və ya şəkərli diabetdə;
- periferik arteriyaların aterosklerozunda ayaqların kritik işemiyası, ağır aralıqlı axsama;
- yuxu arteriyasının əhəmiyyətli stenozu — insultun profilaktikası üçün.
Növləri
Dəridən koronar müdaxilə — balon angioplastika və stentləmə: qol və ya bud arteriyası vasitəsilə daralma yerinə kateter yeridilir, mənfəz balonla genişləndirilir və stent qoyulur. Aortokoronar şuntlama — cərrahın pasiyentin öz arteriyası və ya venası ilə qan üçün dolama yol yaratdığı açıq əməliyyatdır. Kəskin infarktda stentləmə vaxtında mümkün olmadıqda trombolizis tətbiq edilir. Mürəkkəb çoxdamarlı zədələnmədə üsulun seçimini «ürək komandası» — kardioloq və kardiocərrah müzakirə edir.
Hazırlıq
Müayinəyə EKQ, exokardioqrafiya, yüklənmə testləri və ya perfuziyanın qiymətləndirilməsi üsulları, koronar angioqrafiya və ya koronar KT-angioqrafiya, qan analizləri və böyrək funksiyası (kontrast maddə üçün vacibdir) daxildir. Həkim antiaqreqantların və digər preparatların necə qəbul ediləcəyini bildirir.
Mümkün ağırlaşmalar
Punksiya yerində qanaxma və hematoma, kontrasta reaksiya, böyrəklərin zədələnməsi, aritmiyalar, müdaxilə zamanı infarkt və ya insult, stentin trombozu, restenoz. Stentləmədən sonra həkimin təyin etdiyi müddətdə ikili antiaqreqant terapiya mütləqdir; özbaşına dayandırmaq stent trombozu ilə təhlükəlidir. Revaskulyarizasiya aterosklerozun müalicəsini əvəz etmir: statinlər, təzyiqə və qan şəkərinə nəzarət, siqaretdən imtina, kardioreabilitasiya. Döş ağrısı təkrarlandıqda, təngnəfəslik və ya punksiya yerindən qanaxma olduqda təcili tibbi yardım (103) çağırın.
Əlaqəli terminlər
- Koronar stentləmə
- Aortokoronar şuntlama
- Angioplastika
- Koronar angioqrafiya
- Ürəyin işemik xəstəliyi
- Kəskin koronar sindrom
- Restenoz
- Aşağı ətraf arteriyalarının aterosklerozu
