Eroziv ezofagit — selikli qişada qüsurların (eroziyaların) əmələ gəldiyi qida borusu iltihabıdır, ən çox reflüks xəstəliyinin təzahürüdür.
Eroziv ezofagit qastroezofageal reflüks xəstəliyinin formasıdır: mədədən geri atılan turşu və pepsin qida borusunun aşağı hissəsinin selikli qişasını eroziyalar yaranana qədər zədələyir. Ağırlıq dərəcəsi Los-Anceles təsnifatı ilə qiymətləndirilir: A dərəcəsindən (kiçik tək eroziyalar) D dərəcəsinə qədər (çevrənin dörddə üçündən çoxunu əhatə edən birləşən qüsurlar). Dərəcə nə qədər yüksəkdirsə, striktura, qanaxma və Barret qida borusu riski bir o qədər çoxdur.
Səbəblər və risk amilləri
- aşağı qida borusu sfinkterinin zəifliyi, diafraqmanın qida borusu dəliyinin yırtığı;
- artıq bədən çəkisi, xüsusən abdominal piylənmə;
- yatmazdan əvvəl bol yemək, siqaret, alkoqol;
- hamiləlik;
- sfinkterin tonusunu azaldan və ya selikli qişanı zədələyən dərmanlar.
Simptomlar
Xüsusən yeməkdən sonra, uzanmış vəziyyətdə və ya əyildikdə ürək yanması, turş gəyirmə, döş sümüyü arxasında yanma, udqunma zamanı ağrı. Gecə öskürəyi, səs kəsilməsi, diş mina qatının eroziyası ola bilər. Simptomların şiddəti həmişə zədələnmənin ağırlığına uyğun gəlmir: yaşlılarda eroziyalar az şikayətlə müşayiət oluna bilər.
Diaqnostika
Əsas üsul ezofagitin dərəcəsini müəyyən edən və ağırlaşmaları aşkarlayan qastroskopiyadır. C və D dərəcələri əlavə testlər olmadan reflüks xəstəliyini təsdiqləmək üçün kifayətdir. Sutkalıq pH-impedansometriya şübhəli nəticələrdə, həmçinin antireflüks əməliyyatından əvvəl lazımdır. Ağır ezofagitdə Barret qida borusunu gözdən qaçırmamaq üçün müalicə kursundan sonra nəzarət endoskopiyası aparılır.
Müalicə
Birinci xətt preparatları proton pompası inhibitorlarıdır, kurs adətən 8 həftədir; ağır dərəcələrdə çox vaxt uzunmüddətli dəstəkləyici terapiya tələb olunur. Həyat tərzinin dəyişdirilməsi vacibdir: çəkinin azaldılması, çarpayının baş tərəfinin 15–20 sm qaldırılması, son yeməyin yuxudan 2–3 saat əvvəl olması, siqaretdən imtina. Preparatlara dözümsüzlük, onları uzun müddət qəbul etmək istəməmə və ya böyük yırtıq olduqda fundoplikasiya nəzərdən keçirilir. Preparatı və kursun müddətini həkim müəyyən edir.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Döş sümüyü arxasında yanma və ya sıxılma 5 dəqiqədən çox davam edirsə, sakitlikdə və ya nitroqliserindən sonra keçmirsə, qola və ya çənəyə yayılırsa, təngnəfəslik və tərləmə ilə müşayiət olunursa, təcili tibbi yardım (103) çağırın: infarkt istisna edilməlidir. Qanlı qusma və qara nəcis də təcili yardım tələb edir. Udqunma çətinliyi, arıqlama və anemiya qastroenteroloqa tez müraciət üçün səbəbdir.
Üst termin: Ezofagit
Əlaqəli terminlər
- Qastroezofageal reflüks xəstəliyi
- Reflüks-ezofagit
- Ezofagit
- Barret qida borusu
- Diafraqmanın qida borusu dəliyinin yırtığı
- Qida borusunun strikturası
- Ürək yanması
- Sutkalıq pH-metriya

