Laktasiya mastiti

Laktasiya (doğuşdan sonrakı) mastiti ana südü ilə qidalandırma dövründə süd vəzisi toxumasının iltihabıdır. O, südün durğunluğunun davamı kimi inkişaf edir və ona bakterial infeksiya, ən çox qızılı stafilokokk qoşula bilər. Vaxtında başlanan müalicə adətən abssesin qarşısını alır və laktasiyanı qoruyub saxlamağa imkan verir.

Səbəblər və risk amilləri

• döşün səmərəsiz boşalması: körpənin döşə düzgün tutdurulmaması, dil yüyənciyinin qısalığı, əmizdirmələrin buraxılması;
• süd istehsalının artıqlığı, o cümlədən həddindən artıq süd sağma səbəbindən;
• məmə çatları — bakteriyalar üçün giriş qapısı;
• dar alt paltarının döşü sıxması, yorğunluq, yuxusuzluq.

Simptomlar

• döşün ağrılı, isti, qızarmış, çox vaxt paz formalı sahəsi;
• 38,5 °C və daha yüksək temperatur, üşütmə, bədəndə sızıltı, halsızlıq — qripdə olduğu kimi;
• iltihab sahəsində bərkimə.

Diaqnostika

Diaqnoz şikayətlər və müayinə əsasında qoyulur. Ağır və ya təkrarlanan mastitdə, həmçinin antibiotiklər təsir etmədikdə südün bakterioloji əkilməsi aparılır. Simptomlar 48–72 saat ərzində azalmırsa və ya ağrılı düyün əllənirsə, abssesi buraxmamaq üçün USM təyin edilir.

Müalicə

Ana südü ilə qidalandırmaya davam edilir: mastit zamanı süd sağlam, vaxtında doğulmuş körpə üçün təhlükəsizdir, döşün müntəzəm boşaldılması isə müalicənin əsasıdır. Həddindən artıq sağmadan qaçmaqla tələbata görə əmizdirmə, əmizdirmələr arasında soyuq kompres, laktasiya ilə uyğun gələn qeyri-steroid iltihab əleyhinə vasitələr tövsiyə olunur. Kobud, dərin masaj və isitmə məsləhət görülmür: bunlar ödemi artırır. Vəziyyət 12–24 saat ərzində yaxşılaşmırsa və ya simptomlar əvvəldən ağırdırsa, həkim əmizdirmə ilə uyğun antibiotiklər təyin edir. Absses USM nəzarəti ilə punksiya və ya drenaj yolu ilə müalicə olunur.

Profilaktika

İlk günlərdə laktasiya məsləhətçisinin köməyi, döşün düzgün tutulması, məmə çatlarının müalicəsi və körpənin döşdən tədricən ayrılması.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

• antibiotik qəbulundan 24–48 saat sonra temperatur düşmürsə;
• ağrılı, yumşalan bərkimə, məmədən irin çıxırsa;
• dəridə qırmızı zolaqlar, sürətlə yayılan qızartı görünürsə;
• çaşqınlıq, ürək döyüntüsünün artması, təzyiqin düşməsi, güclü halsızlıq — sepsis əlamətləridir, təcili tibbi yardım (103) çağırın.