Ətrafdan venoz qanın və limfanın axınının birgə pozulması; davamlı ödem və dəri dəyişiklikləri ilə özünü göstərir.
Limfovenoz çatışmazlıq (flebolimfödem) uzunmüddətli venoz çatışmazlıq limfatik sistemi həddindən artıq yüklədikdə inkişaf edir. Venoz təzyiq yüksək olduqda kapilyarlardan toxumalara daha çox maye çıxır və limfa damarları bir müddət onun xaric edilməsinin öhdəsindən gəlir. Zaman keçdikcə onlar tükənir və zədələnir, venoz ödemə zülalla zəngin, sıx və çətin müalicə olunan limfatik ödem qoşulur.
Səbəblər və risk amilləri
- varikozda uzun illər davam edən xroniki venoz çatışmazlıq;
- dərin venaların trombozundan sonra posttrombotik xəstəlik;
- limfa damarlarını zədələyən təkrarlanan qızılyel;
- piylənmə, az hərəkətlilik, qasıq nahiyəsində travma və əməliyyatlar.
Simptomlar
Ödem əvvəlcə topuq və baldırı tutur, sonra pəncəyə və barmaqlara yayıla bilər. Sırf venoz ödemdən fərqli olaraq, gecə ərzində az azalır, sıxlaşır, barmaqla basdıqda çuxur zəif qalır və ya heç yaranmır. İkinci barmağın üst səthində dərini qırış şəklində tutmaq çətinləşir (Stemmer əlaməti). Baldır dərisinin tündləşməsi və kobudlaşması, çatlara, göbələk infeksiyalarına və iltihablara meyil xarakterikdir.
Diaqnostika
Fleboloq venaları dupleks skanlama ilə qiymətləndirir. Limfatik komponenti dəqiqləşdirmək üçün limfossintiqrafiya lazım ola bilər. Ödemin digər səbəblərini istisna etmək vacibdir: ürək və böyrək çatışmazlığı, hipotireoz, lipödem, dərmanların təsiri.
Müalicə
Kompleks ödeməleyhinə terapiya tətbiq olunur: manual limfodrenaj, çoxqatlı bintləmə, sonra kompression trikotajın daimi geyinilməsi, müalicəvi gimnastika və dəriyə diqqətli qulluq. İmkan olduqda venoz reflüks az invaziv üsullarla aradan qaldırılır. Sidikqovucu dərmanlar limfatik ödemdə effektiv deyil və yalnız digər göstərişlərlə təyin edilir.
Profilaktika
Varikozun vaxtında müalicəsi, çəkiyə nəzarət, müntəzəm gəzinti, dərinin yaralardan və həşərat dişləmələrindən qorunması, ayaq göbələyinin müalicəsi ağırlaşma riskini azaldır.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Ayaqda qəfil qızartı və isti dəri, üşütmə və hərarət (qızılyel əlamətləri), həmçinin bir ayaqda ödemin və ağrının kəskin artması zamanı təcili həkimə müraciət edin.
