Mədəciklərarası çəpər defekti

Mədəciklərarası çəpər defekti (MÇD) — ən çox rast gəlinən anadangəlmə ürək qüsurlarından biridir. Çəpərdəki dəlikdən qan təzyiq altında sol mədəcikdən sağ mədəciyə keçir və təkrar ağciyərlərə gedir. Nəticələr defektin ölçüsündən asılıdır: kiçik dəliklər çox vaxt həyatın ilk illərində öz-özünə bağlanır, böyükləri isə müalicəsiz ürəyi və ağciyər damarlarını həddən artıq yükləyir.

Səbəblər və risk amilləri

Defekt ürəyin bətndaxili inkişafı zamanı formalaşır. Riski genetik sindromlar (məsələn, Daun sindromu), qohumlarda ürək qüsurları, hamiləlik dövründə anada şəkərli diabet və bəzi infeksiyalar, birinci trimestrdə spirtli içki və bəzi dərmanlar artırır. Nadir hallarda MÇD böyüklərdə miokard infarktının ağırlaşması kimi yaranır.

Simptomlar

Kiçik defektdə şikayət olmur, həkim yalnız ürəkdə gurultulu küy eşidir. Böyük defektdə körpədə tez-tez nəfəsalma, qidalanma zamanı tərləmə və tez yorulma, çəkinin zəif artması, tez-tez bronxit və pnevmoniya müşahidə olunur. Müalicəsiz zamanla dəridə sianozla müşayiət olunan geri dönməz ağciyər hipertenziyası (Eyzenmenger sindromu) inkişaf edə bilər.

Diaqnostika

Əsas üsul doppleroqrafiya ilə exokardioqrafiyadır: defektin ölçüsünü, yerini və qan axınının həcmini göstərir. Əlavə olaraq EKQ, döş qəfəsinin rentgenoqrafiyası, lazım olduqda MRT və ya ürəyin kateterizasiyası aparılır. Çox vaxt qüsurdan hələ prenatal USM zamanı şübhələnilir.

Müalicə

• Müşahidə — ürəyi yükləməyən kiçik defektlərdə.
• Dərman dəstəyi — körpələrdə ürək çatışmazlığı zamanı (məsələn, diuretiklər) əməliyyata qədər.
• Defektin bağlanması: cərrahi (açıq ürəkdə yamaq) və ya damar vasitəsilə okklüderlə endovaskulyar — əhəmiyyətli qan axını, ürəyin yüklənməsi və ya ağırlaşmalar olduqda.

Üsulu və vaxtı kardiocərrah seçir. Defekti olan insanlar, o cümlədən əməliyyatdan sonra, kardioloqun nəzarətində olurlar; bəzi stomatoloji müdaxilələrdə həkimin qərarı ilə endokarditin profilaktikası lazım ola bilər.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Uşaqda güclü təngnəfəslik, dodaqların göyərməsi, yeməkdən imtina, süstlük, infarkt keçirmiş böyükdə isə qəfil təngnəfəslik və vəziyyətin kəskin pisləşməsi yaranarsa, təcili tibbi yardım (103) çağırın. Ürək qüsuru olan insanda uzunmüddətli qızdırma endokarditi istisna etmək üçün təcili həkimə müraciət səbəbidir.