PAP-test

PAP-test (Papanikolau yaxması) uşaqlıq boynu xərçəngi skrininqinin əsasıdır. Həkim xüsusi fırça ilə uşaqlıq boynunun səthindən və servikal kanaldan hüceyrələr götürür, sitoloq isə onların formasını və quruluşunu qiymətləndirir. Müayinə dəyişiklikləri simptomlar yaranmazdan xeyli əvvəl, onları tam müalicə etmək mümkün olduğu mərhələdə aşkar etməyə imkan verir. Şüşə üzərində klassik yaxmadan başqa, maye sitologiyası da tətbiq olunur: material məhlullu flakona yerləşdirilir, bu da preparatın keyfiyyətini artırır və eyni nümunədən insan papilloma virusuna (İPV) test aparmağa imkan verir.

Nə üçün təyin edilir

Şikayəti olmayan qadınlarda müntəzəm skrininq üçün: bir qayda olaraq 21 yaşdan başlayaraq 3 ildən bir, 30 yaşdan isə çox vaxt İPV testi ilə birlikdə — bu, intervalı 5 ilə qədər uzatmağa imkan verir. ÜST skrininqin əsas üsulu kimi yüksək onkogen riskli İPV testini, sitologiyanı isə müsbət nəticə olduqda dəqiqləşdirmə üçün tövsiyə edir. Dəqiq qrafiki ginekoloq yaşı və əvvəlki nəticələri nəzərə alaraq müəyyən edir. Yaxma həmçinin kontakt qanaxmalarda, baxış zamanı uşaqlıq boynunda dəyişikliklər aşkar edildikdə və müalicədən sonra nəzarət üçün götürülür.

Hazırlıq

• aybaşı zamanı verilmir, optimal vaxt siklin birinci yarısıdır;
• 48 saat əvvəl cinsi əlaqə, şırınga, vaginal şamlar, kremlər və tamponlar istisna edilməlidir;
• kəskin iltihab zamanı müayinə aparılmır — əvvəlcə iltihab müalicə olunur;
• yaxma kolposkopiyadan və genişləndirilmiş baxışdan əvvəl götürülür.

Prosedur bir neçə dəqiqə çəkir və adətən ağrısızdır; yüngül narahatlıq və gün ərzində az ləkələnmə ola bilər.

Normalar

Testin rəqəmsal normaları yoxdur. Bethesda təsnifatına görə normal nəticə NILM-dir (intraepitelial zədələnmə və ya bədxassəlilik yoxdur). Dəyişikliklər ASC-US və ASC-H (qeyri-müəyyən əhəmiyyətli atipik yastı hüceyrələr), LSIL (aşağı dərəcəli yastıhüceyrəli intraepitelial zədələnmə), HSIL (yüksək dərəcəli), AGC (vəzili epitelin atipiyası) və xərçəng kimi təsvir olunur. Rəyin ifadələri laboratoriyadan asılı olaraq fərqlənə bilər, ona görə nəticəni həkim şərh edir.

Kənarlaşmaların səbəbləri

Xərçəngönü dəyişikliklərin əsas səbəbi yüksək riskli İPV-nin davamlı infeksiyasıdır. Qeyri-müəyyən nəticələr iltihab (servisit, vaginit), postmenopauzada selikli qişanın atrofiyası zamanı və doğuşdan sonra ola bilər. Patoloji nəticədə İPV testi, biopsiya ilə kolposkopiya təyin edilir; aşkar edilmiş yüksək dərəcəli servikal intraepitelial neoplaziya, məsələn, uşaqlıq boynunun konizasiyası ilə müalicə olunur. Müntəzəm skrininq və İPV-yə qarşı peyvənd uşaqlıq boynu xərçəngindən ən effektiv qorunmadır.