Biopsiya və ya əməliyyat zamanı götürülmüş toxumaların mikroskop altında müayinəsidir; bədxassəli şiş də daxil olmaqla dəqiq diaqnoz qoymağa imkan verir.
Sinonimlər: Histoloji müayinə, Histologiya
Patohistoloji (histoloji) müayinə pasiyentdən götürülmüş toxumanın nazik kəsiklərinin mikroskop altında öyrənilməsidir. Patomorfoloq toxumanın hansı hüceyrələrdən ibarət olduğunu, iltihab, displaziya və ya şiş olub-olmadığını, şiş varsa, onun növünü və aqressivlik dərəcəsini müəyyən edir. Onkologiyada bu, «qızıl standart» sayılır: morfoloji təsdiq olmadan xərçəng diaqnozu, bir qayda olaraq, qoyulmur və müalicəyə başlanılmır.
Göstərişlər
- müayinə, ultrasəs, KT, MRT və ya endoskopiya məlumatlarına görə şişdən şübhələnmə;
- əməliyyatlarda çıxarılmış bütün orqan və toxumaların, poliplərin, xalların müayinəsi;
- iltihabi və sistem xəstəliklərində diaqnozun dəqiqləşdirilməsi (qaraciyər, böyrək, bağırsaq, dəri xəstəlikləri);
- neoadyuvant terapiyadan sonra şişin cavabının qiymətləndirilməsi.
Hazırlıq
Hazırlıq materialın alınması prosedurasına — biopsiya, endoskopiya və ya əməliyyata aiddir və onu müalicə edən həkim müəyyən edir. Pasiyent üçün bütün rəyləri saxlamaq, başqa mərkəzdə məsləhət lazım olduqda isə laboratoriyadan parafin blokları və şüşələri götürmək vacibdir: onlar əsasında təkrar biopsiya olmadan yenidən baxış və əlavə müayinələr aparmaq mümkündür.
Necə aparılır
Toxuma formalində fiksasiya edilir, spirtlərdən keçirilir, parafinə tökülür, bir neçə mikrometr qalınlığında kəsiklərə bölünür və hematoksilin-eozinlə boyanır. Lazım olduqda xüsusi boyalar, immunohistokimyəvi müayinə, FISH və molekulyar-genetik testlər əlavə edilir. Rəydə şişin histoloji tipi, bədxassəlilik dərəcəsi (G), invaziyanın dərinliyi, rezeksiya kənarlarının vəziyyəti, damar və sinirlərə invaziya, zədələnmiş limfa düyünlərinin sayı göstərilir — bu məlumatlar mərhələni və müalicə taktikasını müəyyən edir. Adi müayinə bir neçə gündən 1–2 həftəyə qədər, əlavə müayinələr isə daha uzun çəkir. Əməliyyat zamanı dondurulmuş kəsiklərin təcili intraoperasion müayinəsi mümkündür, lakin yekun cavab planlı müayinə ilə verilir.
Mümkün məhdudiyyətlər
Nümunə kiçik olduqda və ya şişə düşmədikdə nəticə qeyri-informativ ola bilər və təkrar biopsiya tələb olunur. Mürəkkəb hallarda materialın referens laboratoriyada yenidən nəzərdən keçirilməsi tövsiyə edilir.
Əlaqəli terminlər
- Biopsiya
- Punksion biopsiya
- İmmunohistokimyəvi müayinə
- İncə iynəli aspirasion biopsiya
- Trepanobiopsiya
- Bədxassəli şiş
- Xərçəngin klinik mərhələsi
- Şişin molekulyar yarımtipi
