Hamiləlik dövründə çanaq nahiyəsinə yük artır və babasil riski yüksəlir. Məqalədə xəstəliyin nə üçün məhz bu dövrdə tez-tez yarandığı və bu vaxt müalicənin necə qurulduğu danışılır.
Babasil – düz bağırsağın ətrafında düyünlər əmələ gətirən hemorroidal venaların iltihabı və patoloji genişlənməsi ilə bağlı xəstəlikdir. Bu, çox rast gəlinən xəstəlikdir və onun səbəbi adətən bədənin aşağı hissəsində və ayaqlarda venoz qanın durğunluğu olur.
Babasilin inkişafı tədricən gedir − başlanğıc mərhələdə anal dəlik nahiyəsində ağırlıq və qaşınma, ağrı, qəbizlik qeyd olunur, sonrakı mərhələdə isə − qanaxma, elastik hemorroidal düyünlərin sallanması və düşməsi.
Babasilə səbəb olan amillər azhərəkətli həyat tərzi, düzgün olmayan qidalanma, piylənmə, spirtli içkilərdən sui-istifadə, qaraciyər sirrozudur.
Bu xəstəlik çox vaxt hamiləliyi müşayiət edir − uşaq gözləyən qadınların xeyli hissəsi ondan əziyyət çəkir. Hamilələrdə əsas səbəblərə böyüyən uşaqlığın qarnın aşağı hissəsinə göstərdiyi və venaları sıxan təzyiqi, həmçinin bağırsağın aşağı hərəki aktivliyi ilə şərtlənən qəbizlik əlavə olunur.
Sağlam qadınlarda babasil hamiləliyin ikinci yarısında inkişaf edə bilər, lakin irsi meyllilik varsa və ya babasil əlamətləri hamiləlikdən əvvəl də təzahür edibsə, babasil daha erkən müddətdə − hamiləliyin erkən dövrlərində də inkişaf edə bilər.
Hamiləlik zamanı babasilin simptomları
Hamiləlik dövründə babasil iki formada gedə bilər:
- kəskin;
- xroniki.
Kəskin forma üçün düz bağırsağın venalarında qəflətən trombun əmələ gəlməsi xarakterikdir, bu isə xüsusilə defekasiya prosesindən sonra yandırıcı ağrılara səbəb olur. Ölçüləri müxtəlif ola bilən sıx xarici düyünlər əmələ gəlir, onların altındakı dəri ödemləşir və qızarır.
Bir neçə gündən sonra kəskin forma xroniki formaya keçə bilər − düyünlər yumşalır və yalnız güc verərkən şişir. Proses anal dəlik nahiyəsində xoşagəlməz hisslər və qaşınma ilə müşayiət olunur.
Nəcis kütlələrində qan görünür, bəzən kifayət qədər çox miqdarda; hemorroidal düyünlər anal dəlikdən düşə və müəyyən müddətdən sonra öz-özünə yerinə qayıda bilər. Bu zaman ağrı olmaya bilər, bağırsağın tam boşalmaması hissi, diskomfort, qarnın köpməsi yarana bilər. Yerimək və oturmaq ağrılı olur.
Babasilin dərəcələri və gedişi
Babasil mərhələlərlə inkişaf edir. Hamiləlik dövründə mərhələ nə qədər erkəndirsə, müalicə bir o qədər sadə olur. Aşağıdakı cədvəl mərhələləri ümumi şəkildə göstərir:
| Mərhələ | Əlamətlər | Əsas yanaşma |
|---|---|---|
| I mərhələ | Qaşınma, ağırlıq hissi, yüngül narahatlıq, bəzən az qanaxma; düyünlər düşmür | Qidalanma, qəbizliyin qarşısı, gigiyena, hərəkət |
| II mərhələ | Düyünlər defekasiya zamanı düşür və özləri yerinə qayıdır | Pəhriz, yerli vasitələr (həkimlə razılaşdırılmaqla) |
| III mərhələ | Düyünləri əllə yerinə qaytarmaq lazım olur | Həkim nəzarəti, ehtiyac olarsa müdaxilə üsullarının müzakirəsi |
| IV mərhələ | Düyünlər daimi düşmüş vəziyyətdədir, ağrı və qanaxma ola bilər | Proktoloq müşahidəsi, çox vaxt doğuşdan sonrakı dövrdə müalicə |
Müayinə üsulları
Hamilə qadında babasildən şübhələnildikdə ginekoloq və proktoloq birgə qiymətləndirir. Müayinə hamilə üçün təhlükəsiz üsullarla aparılır:
- şikayətlərin və qidalanma, nəcis xarakterinin soruşulması;
- anal nahiyənin baxışı, lazım olduqda barmaqla müayinə;
- anoskopiya: qısa alətlə düz bağırsağın aşağı hissəsinə baxış;
- qan analizi, xüsusilə qanaxma uzun müddət davam edirsə: anemiyanı yoxlamaq üçün;
- başqa səbəblərin (anal çat, parakolit, polip) istisna edilməsi.
Hamiləlik dövründə rentgen və ya ağır invaziv müayinələrdən qaçınılır. Qanaxma başqa səbəblərdən də ola bilər, buna görə «babasildir» deyə özbaşına nəticə çıxarmaq düzgün deyil.
Hamiləlik zamanı babasilin müalicəsi
Hamiləlik zamanı kəskin olmayan babasilin əsas müalicə metodları pəhrizə və gigiyena qaydalarına ciddi riayət etməkdir. Dietoloq həkimin təyin etdiyi pəhriz qəbizlikdən qaçmağa və bağırsağın boşalmasını tənzimləməyə kömək etməlidir − bunun üçün qurudulmuş meyvələr, qoz-fındıq, sıyıqlar, turş süd məhsulları tövsiyə olunur. Kəskin yeməkləri, şirin xəmir məmulatlarını, tünd çayı istisna etmək lazımdır.
Gigiyenik prosedurlar üçün nəm tualet kağızından istifadə etmək, defekasiyadan sonra anal dəliyi yumaq tövsiyə olunur. Xarici düyünlər yarandıqda həkimlə razılaşdırılmaqla ilıq oturaq vannacıqlar qəbul etmək mümkündür.
Qan durğunluğunu azaltmaq üçün profilaktik gimnastika etmək lazımdır − onun əsas məşqləri çanaq, anal dəlik və ayaq əzələlərinin stimullaşdırılmasına yönəlməlidir. Bundan başqa, gün rejimini tənzimləmək − piyada gəzintilər etmək və onları mülayim istirahət və yuxu ilə uzlaşdırmaq lazımdır.
Əgər bu tədbirlər istənilən nəticəni vermirsə, dərman vasitələrinin − şamların, məlhəmlərin, kremlərin tətbiqi mümkündür. Lakin yadda saxlamaq lazımdır ki, istənilən medikamentoz müalicə ginekoloqla razılaşdırılmalıdır − hamiləlik zamanı özbaşına müalicə və təyinatsız dərman qəbulu yolverilməzdir.
Konservativ müalicə effektsiz olduqda cərrahi əməliyyat tələb oluna bilər, lakin adətən uşağın bətndə daşınması dövründə o, yalnız son dərəcə zəruri hallarda, proktoloq və cərrahın diqqətli nəzarəti altında icra olunur. Adətən cərrahi müdaxiləyə ehtiyac varsa, əməliyyat doğuşdan sonrakı dövrə təxirə salınır.
Doğuşdan sonra, ilk həftələr ərzində babasil narahat etməyə davam edə bilər, lakin adətən − həyat tərzinin normallaşması və fiziki yüklənmənin artması ilə − o, keçib gedir. Buna baxmayaraq, hamiləlik dövründə babasili başlı-başına buraxmaq lazım deyil − ilk əlamətlərdə həkimə müraciət edin.
Bu, ağırlaşmalardan qaçmağa, narahatedici hissləri azaltmağa, həmçinin xəstəliyi oxşar simptomlarla gedən, lakin başqa müalicə tələb edən xəstəliklərdən (anal dəliyin çatları, şişlər) fərqləndirməyə kömək edəcək.
Qidalanma və gündəlik rejim
Qəbizlik babasilin əsas səbəblərindən və ağırlaşdırıcı amillərindən biridir. Hamiləlik dövründə hormonlar bağırsağın hərəkətini ləngidir, buna görə rasionun düzgün qurulması xüsusilə vacibdir.
Məsləhətdir
- lifli qidalar: tərəvəz, meyvə, tam dənli məhsullar, sıyıqlar;
- kifayət qədər maye içmək;
- turş süd məhsulları, qurudulmuş meyvələr;
- kiçik porsiyalarla müntəzəm yemək;
- gündəlik gəzinti və yüngül hərəkət.
Məsləhət deyil
- kəskin, acı və yağlı yeməklər;
- tünd çay, çox qəhvə;
- uzun müddət oturmaq və ya ayaq üstə qalmaq;
- tualetdə uzun oturmaq və güc vermək;
- özbaşına işlədici vasitələr qəbul etmək.
Yatarkən sol tərəfə uzanmaq uşaqlığın venalara təzyiqini azalda bilər. Uzun müddət eyni vəziyyətdə qalmamaq və bədənin aşağı hissəsində qan dövranını yaxşılaşdıran məşqlər faydalıdır.
Gigiyena və gündəlik qayğı
- Yuyunma. Hər defekasiyadan sonra anal nahiyəni ilıq su ilə yumaq, qaba tualet kağızından qaçmaq və ya nəm yumşaq salfetdən istifadə etmək məsləhətdir.
- Qurulama. Dərini sürtmədən yumşaq dəsmal ilə qurulayın.
- Vannacıqlar. Həkim razılaşdırarsa, ilıq oturaq vannacıqlar ağrı və qaşınmanı yüngülləşdirə bilər.
- Yerli vasitələr. Şam, məlhəm və krem yalnız ginekoloq və ya proktoloqun təyinatı ilə istifadə edilməlidir.
- Müşahidə. Qanaxma, ağrı və düyünlərin vəziyyətində dəyişikliyi həkimə bildirin.
Doğuşdan sonrakı dövr
- Doğuş vaxtıGüc verərkən düyünlər güclənə bilər. Doğuşa nəzarət edən həkim bu barədə məlumatlandırılmalıdır.
- İlk günlərNarahatlıq davam edə bilər. Qəbizliyin qarşısını almaq, yumşaq nəcis üçün qidalanma və maye rejimini saxlamaq vacibdir.
- İlk həftələrHəyat tərzi normallaşdıqca çox hallarda şikayətlər azalır. Hələ də narahatlıq varsa, proktoloqa müraciət etmək lazımdır.
- Sonrakı dövrƏgər konservativ tədbirlər kömək etmirsə, müalicə seçimləri həkimlə müzakirə olunur. Ana südü verən qadınlar üçün dərman seçimi xüsusi diqqətlə aparılır.
Mümkün ağırlaşmalar
Vaxtında müalicə olunmazsa, babasil ağırlaşa bilər:
- düyünün trombozu: kəskin ağrılı, sıx və göy rəngli düyün;
- uzunmüddətli qanaxma və anemiya, halsızlıq;
- düyünlərin sıxılması və iltihabı, ağrının güclənməsi;
- anal çat və ya paraproktit kimi iltihabi proseslər;
- qəbizliyin güclənməsi və həyat keyfiyyətinin pisləşməsi.
Hamiləlik dövründə ağırlaşma riski xüsusi nəzarət tələb edir, çünki dərman və müdaxilə seçimləri məhduddur.
Kimə uyğun deyil
Diqqət!
Hamiləlik zamanı özbaşına şam, məlhəm, kök və ya işlədici vasitə istifadə etməyin. Bəzi vasitələr hamiləlik üçün təhlükəli ola bilər. Cərrahi müdaxilələr yalnız həyati göstəriş olduqda aparılır, adətən doğuşdan sonrakı dövrə təxirə salınır. Dərmanların dozasını yalnız həkim təyin edir.
Nə vaxt həkimə müraciət etməli
Həkimə müraciət edin
- nəcislə çoxlu qan gəlirsə və ya qanaxma davamlıdırsa;
- anal nahiyədə güclü ağrı, sıx və göyümtül şişkinlik yaranıbsa;
- düyünlər düşür və yerinə qayıtmırsa;
- hərarət, qarında ağrı, qusma, halsızlıq və ya başgicəllənmə əlavə olunursa;
- şikayətlər bir neçə gün müalicəyə baxmayaraq azalmırsa;
- qanaxma qara rəngli nəcislə müşayiət olunursa, təcili yardım çağırın.
Əlaqəli Xəstəliklər
Xroniki hemorroy
Xroniki hemorroy anal kanalın hemorroidal damar yastıqcıqlarının böyüməsi və simptomatik hala gəlməsi ilə əlaqəli xəstəlikdir. Qanama, prolaps, qaşınma…
İstiqamət: Proktologiya
Tez-tez Verilən Suallar
Babasil uşağa birbaşa təsir etmir, lakin güclü ağrı, qanaxma və ya anemiya ana vəziyyətini pisləşdirə bilər. Buna görə şikayətləri vaxtında həkimə bildirmək vacibdir.
Çox hallarda həyat tərzi normallaşdıqca və qəbizlik aradan qalxdıqca şikayətlər azalır. Keçməzsə, proktoloqa müraciət etmək lazımdır.
Yalnız ginekoloq və ya proktoloqun təyinatı ilə. Hamiləlik zamanı hər dərman vasitəsi həkim tərəfindən uyğunluq baxımından qiymətləndirilir. Dozanı yalnız həkim təyin edir.
Lifli qidalar, kifayət qədər maye, gündəlik gəzinti və tualetə vaxtında getmək kömək edir. Özbaşına işlədici vasitə qəbul etməyin.
Çox hallarda yox. Cərrahi müdaxilə yalnız ağır və ağırlaşmış hallarda, adətən doğuşdan sonra müzakirə edilir. Qərarı proktoloq verir.
Şərhlər (0)
Hələ şərh yoxdur. İlk şərhi siz yazın.