Bağırsaq və ya sidik-cinsiyyət infeksiyasından bir neçə həftə sonra yaranan, lakin oynağın özündə mikrob olmayan oynaq iltihabı.
Sinonimlər: Reyter sindromu
Reaktiv artrit immun sistemin başqa orqanda keçirilmiş infeksiyaya verdiyi «cavabdır». Bakteriyalar oynağa daxil olmur, lakin onların komponentlərinə qarşı immun reaksiya oynaqların, vətərlərin, gözlərin və sidik kanalının iltihabına səbəb olur. Xəstəlik spondiloartritlərə aiddir və daha çox gənclərdə rast gəlinir. Artrit, uretrit və konyunktivitin klassik birləşməsi əvvəllər Reyter sindromu adlanırdı.
Səbəblər və risk amilləri
- sidik-cinsiyyət infeksiyaları, ilk növbədə xlamidiya infeksiyası;
- salmonella, şigella, yersiniya və kampilobakterin törətdiyi bağırsaq infeksiyaları;
- HLA-B27 geninin daşıyıcılığı — riski və xəstəliyin uzun sürməsi ehtimalını artırır.
Simptomlar
İshaldan və ya sidik kanalından ifrazatdan 1–4 həftə sonra ayaqların bir və ya bir neçə iri oynağında — dizdə, topuqda — ağrı və şişkinlik yaranır. Zədələnmənin qeyri-simmetrik olması, Axilles vətərinin və ayaqaltı fassiyanın iltihabı (dabanda ağrı), ayaq barmağının bütövlüklə şişməsi tipikdir. Gözlərdə qızartı və göynəmə, sidik ifrazı zamanı yanğı, ağızda xırda yaralar, ovuc və ayaqaltında səpgilər, bel və sağrı nahiyəsində ağrı, subfebril hərarət də ola bilər.
Diaqnostika
Revmatoloq yaxın keçmişdə infeksiya olub-olmadığını aydınlaşdırır və artritin digər səbəblərini istisna edir. Ümumi qan analizi, eritrositlərin çökmə sürəti, C-reaktiv zülal, xlamidiyaya PZR testi, lazım olduqda nəcis müayinəsi və HLA-B27 təyini aparılır. Oynaq punksiyası və mayenin analizi irinli artriti və podaqranı istisna etməyə kömək edir. Bel ağrılarında oma-qalça birləşmələrinin MRT-si edilir.
Müalicə
Müalicənin əsasını qeyri-steroid iltihabəleyhinə preparatlar təşkil edir; ayrıca oynağın güclü iltihabında həkim oynağa qlükokortikoid yeridə bilər. Xlamidiya infeksiyası təsdiqləndikdə antibiotiklər həm pasiyentə, həm də cinsi partnyora təyin edilir. Artrit bir neçə aydan çox uzandıqda bazis preparatlar (sulfasalazin, metotreksat) tətbiq olunur. Pasiyentlərin çoxunda xəstəlik keçib gedir, lakin residivlər və xroniki formaya keçid mümkündür.
Profilaktika
Qorunmuş cinsi əlaqə, qida və su gigiyenası, bağırsaq və sidik-cinsiyyət infeksiyalarının vaxtında müalicəsi.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Yüksək hərarət fonunda oynaq isti və kəskin ağrılı olubsa, gözdə ağrı ilə görmə zəifləyibsə və ya işıqdan qorxma yaranıbsa, həmçinin qızdırma ilə müşayiət olunan güclü bel ağrısında təcili həkimə müraciət edin.
Üst termin: Artrit
Əlaqəli terminlər
- Xlamidiya infeksiyası
- Bağırsaq infeksiyası
- HLA-B27
- Spondiloartrit
- Uveit
- Salmonellyoz
- Artrit
- Eritrositlərin çökmə sürəti
