Diuretik daxil olmaqla üç müxtəlif qrup dərmanın optimal dozada qəbuluna baxmayaraq təzyiqin hədəfdən yüksək qaldığı arterial hipertenziya.
Sinonimlər: Rezistent hipertoniya
Rezistent arterial hipertenziya — həyat tərzinin dəyişdirilməsinə və adətən diuretik daxil olmaqla ən azı üç müxtəlif sinif antihipertenziv preparatın adekvat dozada qəbuluna baxmayaraq təzyiqin 140/90 mm c.s. və daha yüksək qaldığı vəziyyətdir. Diaqnoz yalnız pasiyentin dərmanları müntəzəm qəbul etdiyi və təzyiqin sutkalıq və ya ev monitorinqində yüksək qaldığı təsdiqləndikdən sonra qoyulur.
Səbəblər və risk amilləri
Əvvəlcə psevdorezistentlik istisna edilir: həb qəbulunun buraxılması, təzyiqin düzgün ölçülməməsi, «ağ xalat» effekti, kifayət etməyən dozalar. Həqiqi rezistentliyə səbəb olanlar:
- qidada artıq duz, piylənmə, alkoqoldan sui-istifadə;
- obstruktiv yuxu apnoesi;
- xroniki böyrək xəstəliyi;
- ikincili formalar: birincili hiperaldosteronizm (tez-tez rast gəlinən səbəblərdən biri), böyrək arteriyasının stenozu, feoxromositoma, Kuşinq sindromu, qalxanabənzər vəzi xəstəlikləri, aortanın koarktasiyası;
- təzyiqi artıran dərmanlar: qeyri-steroid iltihab əleyhinə vasitələr, damardaraldıcı damcılar, bəzi hormonal vasitələr, stimulyatorlar.
Simptomlar
Çox vaxt simptom olmur. Baş ağrıları, təngnəfəslik, burun qanaxmaları, görmənin pisləşməsi ola bilər. Əsas təhlükə insult, infarkt, ürək və böyrək çatışmazlığı riskinin artmasıdır.
Diaqnostika
Arterial təzyiqin sutkalıq monitorinqi və ya ev ölçmələri, müalicəyə sadiqliyin qiymətləndirilməsi. Analizlər: kalium, kreatinin, aldosteron və renin, göstərişə görə metanefrinlər, qlükoza, lipidlər, sidikdə albumin. Böyrəklərin və böyrək arteriyalarının ultrasəs müayinəsi, exokardioqrafiya, şübhə olduqda yuxu apnoesinə müayinə.
Müalicə
Duzun və çəkinin azaldılması, alkoqoldan və siqaretdən imtina, müntəzəm fiziki aktivlik. Dərman sxemi sadələşdirilir və optimallaşdırılır, üstünlük kombinə edilmiş həblərə verilir. Dördüncü preparat kimi çox vaxt mineralokortikoid reseptorlarının antaqonisti (məsələn, spironolakton), sonra digər siniflər təyin olunur. Aşkar edilmiş ikincili səbəb ayrıca müalicə edilir. Ayrı-ayrı pasiyentlərdə ixtisaslaşmış mərkəzlərdə böyrək denervasiyası nəzərdən keçirilir. Preparatları yalnız həkim seçir.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Yüksək təzyiq döş ağrısı, təngnəfəslik, güclü baş ağrısı, görmə və ya nitq pozuntusu, bədənin bir yarısında zəiflik və ya keyimə, huşun qarışması ilə müşayiət olunursa, təcili tibbi yardım (103) çağırın.
Üst termin: Arterial hipertenziya
Əlaqəli terminlər
- Arterial hipertenziya
- Antihipertenziv terapiya
- Birincili hiperaldosteronizm
- Arterial təzyiqin sutkalıq monitorinqi
- Obstruktiv yuxu apnoesi
- Böyrək arteriyasının stenozu
- Feoxromositoma
- Hipertonik kriz

