Süd vəzisi axarlarının ektaziyası

Süd vəzisi axarlarının ektaziyası (duktektaziya) xoşxassəli dəyişiklikdir: areola altındakı axarlar genişlənir, divarları qalınlaşır, içərisində qatı ifrazat toplanır. Axarların ətrafında iltihab — periduktal mastit inkişaf edə bilər. Vəziyyət xərçəngönü sayılmır, lakin simptomları xərçəngə bənzədiyi üçün diqqətli müayinə tələb olunur.

Səbəblər və risk amilləri

• perimenopauzada vəzi toxumasının yaşla bağlı dəyişməsi;
• siqaret çəkmə — xüsusən periduktal iltihab üçün əsas amillərdən biri;
• ifrazatın axınını pozan içəri çəkilmiş məmə;
• durğun mayenin bakterial infeksiyası.

Simptomlar

• bir və ya bir neçə axardan qatı, yapışqan ifrazat — ağ, yaşılımtıl, qəhvəyi və ya demək olar ki, qara;
• məmənin içəri çəkilməsi, bəzən yarıq şəklində;
• areola altında bərkimə və ağrı;
• iltihab zamanı qızartı, şişkinlik, areolanın kənarında absses və ya fistul yarana bilər.

Bir çox qadında duktektaziya əlamətsiz keçir və USM və ya mamoqrafiya zamanı təsadüfən aşkarlanır.

Diaqnostika

Həkim vəzini və məməni müayinə edir, ifrazatın xarakterini qiymətləndirir. Süd vəzilərinin USM-i, mamoqrafiya və ifrazatın sitoloji müayinəsi aparılır. Qanlı ifrazat, yeni yaranmış məmə çəkilməsi və ya sıx düyün olduqda süd vəzisi xərçəngi və axardaxili papilloma punksion biopsiya ilə istisna edilməlidir. USM-də duktektaziya areola altında içi qeyri-bircins maye ilə dolu, genişlənmiş və əyri axarlar kimi görünür.

Müalicə

Şikayət olmadıqda müalicə tələb olunmur, müşahidə kifayətdir. İltihab həkimin təyin etdiyi antibiotiklərlə, absses isə punksiya və ya drenaj ilə müalicə olunur. Davamlı bol ifrazat, təkrarlanan iltihab və ya fistul olduqda zədələnmiş axarlar cərrahi yolla kəsilib çıxarılır. Siqareti tərgitmək residiv riskini azaldır.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

• məmədən qanlı ifrazat gəlirsə;
• məmə yenicə içəri çəkilibsə və ya areolanın dərisi dəyişibsə;
• ağrılı, qırmızı bərkimə ilə yanaşı temperatur 38 °C-dən yüksəkdirsə;
• areola yanında irinli ifrazat və ya fistul varsa.