Ürəyin elektrik fəaliyyətini qeydə almaq, aritmiyanı törətmək və ya onun mənbəyini tapmaq üçün venalar vasitəsilə ürəyə elektrodların yeridildiyi invaziv müayinə.
Ürəyin elektrofizioloji müayinəsi (EFM) ürəyin keçirici sistemini «daxildən» öyrənən dəqiq üsuldur. Nazik elektrod-kateterlər venalar vasitəsilə ürəyin müxtəlif şöbələrinə yeridilir, elektrik siqnalları qeydə alınır və stimulyasiya ilə sinus düyününün və keçirici yolların necə işlədiyi, aritmiyanın törədilə bilib-bilmədiyi və mənbəyinin harada olduğu yoxlanılır. EFM çox vaxt dərhal müalicəvi prosedura — kateter ablasiyasına keçir.
Göstərişlər
- EKQ və Holter ilə qeydə almaq və ya dəqiqləşdirmək mümkün olmayan ürəkdöyünmə tutmaları;
- Volf-Parkinson-Uayt sindromu və digər əlavə keçirici yollar;
- supraventrikulyar taxikardiyalar, qulaqcıqların səyrisi, bəzi mədəcik aritmiyaları — ablasiyadan əvvəl;
- ürək xəstəliyi olan insanlarda səbəbi aydın olmayan huşunu itirmə halları;
- ayrı-ayrı hallarda qəfil ölüm riskinin qiymətləndirilməsi və kardioverter-defibrilyatorun implantasiyası məsələsinin həlli;
- keçiricilik pozğunluğunun (blokadaların) səviyyəsinin dəqiqləşdirilməsi.
Əks-göstərişlər
Kəskin miokard infarktı, qeyri-stabil stenokardiya, dekompensasiya olunmuş ürək çatışmazlığı, kəskin infeksiyalar, elektrolitlərin ağır pozğunluqları, ürək boşluqlarında tromb (sol şöbələrdə müdaxilə zamanı).
Hazırlıq
Prosedurdan əvvəl EKQ, exokardioqrafiya, qan analizləri aparılır. Adətən bir neçə gün əvvəl həkimin göstərişi ilə antiaritmik dərmanlar dayandırılır ki, aritmiyanın törədilməsinə mane olmasın. Prosedura ac qarına gəlinir. Antikoaqulyantların və digər dərmanların qəbulu məsələsini həkim həll edir.
Necə aparılır
EFM rentgen-əməliyyat otağında yerli anesteziya altında, çox vaxt yüngül sedasiya ilə aparılır. Bud (bəzən körpücükaltı və ya boyun) venasının punksiyası vasitəsilə rentgen nəzarəti altında elektrodlar ürəyə yeridilir. Həkim siqnalları qeydə alır və zəif elektrik impulsları verir. Stimulyasiya zamanı ürəkdöyünmə hissi yarana bilər — bu gözləniləndir və nəzarət altındadır. Müddəti 30 dəqiqədən bir neçə saata qədərdir, xüsusən ablasiya aparılarsa.
Mümkün ağırlaşmalar
Prosedurdan sonra punksiya yerindən qanaxma olmaması üçün bir neçə saat yataq rejimi saxlanılır. Qasıqda kiçik qançır və ağrı ola bilər. Ciddi ağırlaşmalar nadirdir: hematoma, damarın zədələnməsi, tromboz, keçiricilik pozğunluqları, perikardda maye toplanması. Prosedurdan sonra punksiya yerində artan şişkinlik və ya ağrı, qızdırma yaranarsa, həkimə müraciət edin; döş qəfəsində ağrı, təngnəfəslik, huşunu itirmə zamanı təcili tibbi yardım (103) çağırın.
