Qadının kiçik çanağında hamiləliyin inkişaf etdiyi boş əzələ orqanı; dib, cisim və boyundan ibarətdir və daxili qişasını hər ay yeniləyir.
Uşaqlıq kiçik çanaqda sidik kisəsi ilə düz bağırsaq arasında yerləşən, armudvari formada tək boş orqandır. Doğmamış qadında uzunluğu təxminən 7–8 sm olur, hamiləlik zamanı dəfələrlə böyüyür, doğuşdan sonra isə təxminən əvvəlki ölçülərinə qayıdır. Uşaqlığı bağ aparatı və çanaq dibinin əzələləri saxlayır.
Quruluşu və funksiyası
- dib və cisim — yuxarı geniş hissə; yanlardan ona uşaqlıq boruları açılır;
- istmus — boyuna keçən dar hissə;
- uşaqlıq boynu — vaginaya açılan, servikal kanalı olan aşağı hissə.
Divar üç qatdan ibarətdir: daxili — estrogen və progesteronun təsiri ilə hər ay qalınlaşan və hamiləlik olmadıqda aybaşı şəklində qopan endometri; orta əzələ qatı — doğuşda sancıları və ondan sonra uşaqlığın yığılmasını təmin edən miometri; xarici seroz qat — perimetri. Uşaqlığın əsas funksiyası döl yumurtasının implantasiyası, hamiləliyin daşınması və doğuşda dölün xaric edilməsidir.
Klinik əhəmiyyəti
Uşaqlığı qiymətləndirmək üçün kiçik çanaq orqanlarının ultrasəs müayinəsi, histeroskopiya, histerosalpinqoqrafiya, MRT istifadə olunur. Boynun vəziyyəti PAP-test, İPV testi və kolposkopiya ilə yoxlanılır. Uşaqlıq boynunun müntəzəm skrininqi xərçəngönü dəyişiklikləri xərçəng inkişaf etməmişdən çox əvvəl aşkar etməyə imkan verir. Uşaqlığın vəziyyətinin dəyişməsi (arxaya əyilmə) adətən normanın variantıdır və müalicə tələb etmir.
Hansı xəstəliklərlə əlaqəlidir
- uşaqlıq mioması, adenomioz, endometrium polipləri və hiperplaziyası;
- endometrium xərçəngi və uşaqlıq boynu xərçəngi, servikal intraepitelial neoplaziya;
- endometrit, servisit;
- uşaqlığın sallanması (prolaps);
- inkişaf qüsurları (arakəsmə, ikibuynuzlu uşaqlıq), uşaqlıqdaxili sinexiyalar — sonsuzluq və düşük səbəbləri;
- anormal uşaqlıq qanaxmaları, dismenoreya;
- hamiləlik ağırlaşmaları: istmiko-servikal çatışmazlıq, ciftin önə gəlməsi, doğuşdan sonrakı qanaxma.
Postmenopauzada cinsi yollardan istənilən qanaxma, çox bol aybaşı, hamiləlik zamanı qanaxma həkim müayinəsi tələb edir; zəiflik və ya huşunu itirmə ilə müşayiət olunan güclü qanaxmada təcili tibbi yardım (103) çağırmaq lazımdır.
Əlaqəli terminlər
- Endometri
- Uşaqlıq mioması
- Adenomioz
- Histerektomiya
- Uşaqlığın sallanması
- Uşaqlıq boynu xərçəngi
- Endometrium xərçəngi
- Histeroskopiya
Hansı həkim məşğul olur
Bu mövzuda məqalələr
Mioma aşkarlandı: əməliyyat mütləqdirmi?
Mioma diaqnozu hər zaman əməliyyat demək deyil. Qərar şikayətlərinizə, müayinə nəticələrinə və gələcək hamiləlik planınıza uyğun verilir.
İstiqamət: Ginekologiya
Uşaqlığın disfunksional qanaxmaları
Uşaqlığın disfunksional qanaxmaları yumurtalıq hormonlarının istehsalının pozulması nəticəsində yaranır. Onlar yuvenil yaşda, doğuş yaşında və klimakterik dövrdə baş…
İstiqamət: Ginekologiya

