Venoz durğunluq

Venoz durğunluq müstəqil xəstəlik deyil, qanın toxumalara normal gəldiyi, lakin onlardan çətinliklə uzaqlaşdığı vəziyyətdir. Venalar dolur, onlarda təzyiq artır, maye hüceyrələrarası sahəyə çıxır, nəticədə ödem və toxumaların qidalanmasının pozulması inkişaf edir. Durğunluq yerli ola bilər, məsələn, venoz çatışmazlıqda ayaqlarda, və ya ümumi — ürəyin sağ şöbələrinin zəifliyində, bu zaman qaraciyər, böyrəklər və bağırsaq əziyyət çəkir.

Səbəblər və risk amilləri

• xroniki venoz çatışmazlıq və klapan reflüksü ilə gedən varikoz xəstəliyi;
• dərin venaların trombozu və posttrombotik xəstəlik, venaların şiş və ya böyümüş orqanlar tərəfindən sıxılması;
• ürək çatışmazlığı, xüsusilə sağ mədəcik çatışmazlığı, konstriktiv perikardit;
• uzunmüddətli hərəkətsizlik, ayaq üstə və ya oturaq iş, piylənmə, hamiləlik.

Simptomlar

Ayaqlarda durğunluq zamanı ağırlıq və gərginlik hissi, axşamlar artan və gecə istirahətindən sonra azalan ödem, dərinin göyümtül çaları, zaman keçdikcə onun tündləşməsi və bərkiməsi yaranır. Ürək çatışmazlığında sistem durğunluq ayaqların simmetrik ödemi, qaraciyərin böyüməsi və sağ qabırğaaltında ağırlıq, boyun venalarının şişməsi, təngnəfəsliklə təzahür edir.

Diaqnostika

Həkim prosesin yerli və ya ümumi olduğunu müəyyən edir. Ayaq venaları üçün əsas üsul dupleks skanlamadır. Ürək səbəbindən şübhələndikdə EKQ, exokardioqrafiya, natriuretik peptid analizi aparılır, qaraciyər və böyrək funksiyası qiymətləndirilir.

Müalicə

Səbəb müalicə olunur. Venoz çatışmazlıqda kompression terapiya, reflüksün az invaziv üsullarla və ya əməliyyatla aradan qaldırılması, müntəzəm gəzinti və ayaqların yuxarı qaldırılması effektivdir. Ürək çatışmazlığında kardioloqun təyinatı ilə diuretiklər və digər dərmanlar istifadə olunur. “Ödemi götürmək” üçün sidikqovucu dərmanları özbaşına qəbul etmək olmaz.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Ödem və ağrı qəfildən bir ayaqda yaranıbsa (tromboz ola bilər), təcili yardım lazımdır. Xüsusilə uzananda artan təngnəfəslik, döş qəfəsində ağrı, köpüklü bəlğəmlə öskürək olduqda təcili tibbi yardım (103) çağırın.