Pulmonary function testing

Ağciyər həcmlərini, bronxların keçiriciliyini və qaz mübadiləsini qiymətləndirən müayinələr kompleksi: spirometriya, bronxodilatasiya testi, bodipletizmoqrafiya, diffuziya testi.

Sinonimlər: XTF

Xarici tənəffüs funksiyasının müayinəsi ağciyərlərin nə qədər hava tutduğunu, insanın onu hansı sürətlə nəfəs verə bildiyini və oksigenin alveollardan qana nə dərəcədə yaxşı keçdiyini göstərir. Bu, bronxial astma və xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyinin obyektiv diaqnostikasının əsas üsulu, həmçinin interstisial ağciyər xəstəliklərinin və naməlum mənşəli təngnəfəsliyin qiymətləndirilməsində vacib vasitədir.

Göstərişlər

uzunmüddətli öskürək, təngnəfəslik, fitli tənəffüs;
bronxial astma və ya xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyindən şübhə, onların müalicəsinə nəzarət;
interstisial ağciyər xəstəlikləri, sarkoidoz, pnevmoniyanın nəticələri;
döş qəfəsi və qarın əməliyyatlarından əvvəl riskin qiymətləndirilməsi;
siqaret çəkənlərin və zərərli istehsalat işçilərinin müayinəsi;
əmək qabiliyyətinin ekspertizası.

Əks-göstərişlər

Yaxın vaxtlarda keçirilmiş miokard infarktı və ya insult, gözlər, döş qəfəsi və ya qarın üzərində yaxın vaxtlarda aparılmış əməliyyatlar, pnevmotoraks, qanhayxırma, aorta anevrizması, nəzarətsiz hipertenziya, tənəffüs yollarının kəskin infeksiyaları.

Hazırlıq

Müayinə günü siqaret çəkməmək, prosedurdan əvvəl intensiv yüklənmədən və ağır yeməkdən çəkinmək, sərbəst geyim geyinmək. Bronxgenişləndirici inhalyatorlar testdən əvvəl adətən müvəqqəti istifadə edilmir, lakin bu barədə qərarı və müddətləri həkim müəyyən edir. 10–15 dəqiqə dincəlmək üçün tez gəlmək məsləhətdir.

Necə aparılır

Əsas mərhələ spirometriyadır: buruna sıxac taxılır, pasiyent müştüyü dodaqları ilə sıx tutur, maksimal dərin nəfəs alır, sonra kəskin və tam nəfəs verir. Manevr bir neçə dəfə təkrarlanır. Obstruksiyanın geri dönməsini yoxlamaq üçün bronxodilatasiya testi aparılır: bronxolitik inhalyasiyasından sonra spirometriya təkrarlanır. Göstəriş olduqda bütün ağciyər həcmlərini ölçmək üçün qapalı kabinədə bodipletizmoqrafiya və nəfəsi saxlamaqla diffuziya testi aparılır.

Əsas göstəricilər FEV1 (birinci saniyədə forsirlənmiş ekspirasiya həcmi), FVC (ağciyərlərin forsirlənmiş həyat tutumu) və onların nisbətidir. Bronxolitikdən sonra FEV1/FVC nisbətinin 0,7-dən aşağı olması xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyi üçün xarakterik obstruksiyaya işarə edir. Normalar cinsə, yaşa, boya və etnik mənsubiyyətə görə fərdi hesablanır.

Mümkün hisslər

Forsirlənmiş ekspirasiya zamanı yüngül başgicəllənmə, öskürək, qısamüddətli zəiflik mümkündür; onlar tez keçir. Bronxolitikdən sonra bəzən ürəkdöyünmə və ya əllərdə titrəmə hiss olunur. Müayinədən sonra döş qəfəsində kəskin ağrı və artan təngnəfəslik yaranarsa, təcili tibbi yardım (103) çağırın.