Anal kanal xərçəngində əməliyyat bədxassəli şişin və ona yaxın toxumaların cərrahi yolla çıxarılmasıdır. Bu xəstəlikdə əsas müalicə kimyaşüa terapiyasıdır, cərrahiyyə isə çox kiçik erkən şişlərdə, şüadan sonra qalan və ya təkrarlanan şişdə tətbiq olunur. Kiçik şiş sfinkteri qoruyaraq lokal kəsilir, geniş hallarda isə ümumi anesteziya altında qarın-aralıq ekstirpasiyası aparılır.
- Giriş
- Açıq
- Anesteziya
- Ümumi
- Müddət
- 1–4 saat
- Stasionarda
- 5–10 gün
- Bərpa
- 6–8 həftə
- Qiymət
- 4 000 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- anal xərçəngin cərrahi müalicəsi
- anal şişin lokal eksiziyası
- qarın-aralıq ekstirpasiyası
- abdominoperineal rezeksiya
- salvaj əməliyyatı
Əməliyyatın təsviri
Anal kanal düz bağırsağın son, təxminən 3–4 sm uzunluğunda hissəsidir və onu nəcisi saxlayan əzələ — anal sfinkter əhatə edir. Burada inkişaf edən bədxassəli şiş çox vaxt yastıhüceyrəli xərçəngdir. Şiş limfa düyünlərinə yayıla bilər, qanaxma, ağrı və defekasiyanın pozulmasına səbəb olur.
Bu xəstəlikdə birinci sıra müalicə kimyaşüa terapiyasıdır: o, əksər pasiyentlərdə şişə nəzarət edir və sfinkteri qoruyur. Əməliyyatın məqsədi şişi sağlam toxuma sərhədi ilə tam çıxarmaq və mümkün olduqda bağırsağın təbii funksiyasını saxlamaqdır. Müdaxilənin həcmi şişin ölçüsünə, yerləşməsinə və qonşu orqanlarla əlaqəsinə görə fərdi seçilir.
Əməliyyatın növləri:
- Lokal eksiziya — anal kənarın çox kiçik, erkən şişi sağlam toxuma ilə birlikdə kəsilir, sfinkter qorunur;
- Qarın-aralıq ekstirpasiyası — düz bağırsaq, anal kanal və sfinkter birlikdə çıxarılır, daimi kolostoma formalaşdırılır;
- Müvəqqəti stoma — bağırsaq keçməzliyi və ya fistul olduqda kimyaşüa terapiyasından əvvəl qoyula bilər.
Taktikanı onkoloq, şüa terapevti və cərrah birgə konsiliumda müəyyən edir.
Əməliyyatın nəticəsi
Şiş tam çıxarıldıqda xəstəliyin irəliləmə və yayılma riski azalır, qanaxma və ağrı aradan qalxır. Kiçik şişlərdə sfinkter və nəcisi saxlama funksiyası qorunur. Geniş əməliyyatdan sonra defekasiya kolostoma vasitəsilə olur.
Çıxarılan toxuma histoloji müayinəyə göndərilir: o, kəsik kənarlarında şiş hüceyrəsi olub-olmadığını və limfa düyünlərinin vəziyyətini göstərir. Bu nəticəyə əsasən əlavə müalicə ehtiyacı müəyyən edilir. Sonrakı illərdə müntəzəm onkoloji nəzarət residivi vaxtında aşkar etməyə imkan verir.
Üstünlüklər
Anal kanal xərçəngində əsas müalicə kimyaşüa terapiyasıdır, cərrahiyyə isə müəyyən hallarda əlavə imkan yaradır.
-
Qalıq və təkrar şiş
Kimyaşüa terapiyasından sonra qalan və ya təkrarlanan şişdə cərrahi çıxarılma xəstəliyə nəzarətin əsas yoludur.
-
Sfinkter qorunur
Anal kənarın kiçik şişlərində lokal çıxarılma sfinkteri və nəcisi saxlama funksiyasını saxlayır.
-
Histoloji təsdiq
Çıxarılmış toxumanın müayinəsi şişin tam götürüldüyünü göstərir və sonrakı taktikanı müəyyən edir.
Göstərişlər
Cərrahi müalicə aşağıdakı hallarda nəzərdən keçirilir:
- anal kənarın çox kiçik, erkən mərhələli şişi — sfinkteri qoruyan lokal çıxarılma mümkündür;
- kimyaşüa terapiyasından sonra şişin qalması;
- müalicədən sonra şişin təkrarlanması (residiv);
- adenokarsinoma kimi digər histoloji növlər;
- kimyaşüa terapiyasının mümkün olmadığı hallar;
- bağırsaq keçməzliyi, fistullar kimi ağırlaşmalar — stoma qoyulması üçün.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Anal kanalın xərçənginin əksər hallarında birinci sıra müalicə əməliyyat deyil, kimyaşüa terapiyasıdır — o, şişə nəzarət edir və sfinkteri saxlayır. Çox kiçik, anal kənarda yerləşən erkən şiş isə lokal eksiziya ilə çıxarıla bilər. Əməliyyat əsasən kimyaşüadan sonra şiş qalıbsa və ya təkrar yaranıbsa seçilir; belə hallarda geniş əməliyyat — qarın-aralıq ekstirpasiyası lazım ola bilər.
Üsulu cərrah və onkoloq birgə müayinədən sonra seçir: şişin ölçüsü və yeri, sfinkterə münasibəti, limfa düyünlərinin vəziyyəti, əvvəlki müalicə, yaşınız və ümumi vəziyyətiniz nəzərə alınır. Seçim sizinlə müzakirə olunur.
Əks göstərişlər
Mütləq əks göstərişlər
- ağır ümumi vəziyyət, ürək, tənəffüs, böyrək və ya qaraciyər çatışmazlığının dekompensasiyası;
- ümumi anesteziyanın mümkün olmaması;
- şişin radikal çıxarılmasını mümkünsüz edən uzaq metastazlar.
Nisbi əks göstərişlər
- kəskin infeksiyalar, xroniki xəstəliklərin kəskinləşməsi — əməliyyat təxirə salınır;
- laxtalanma pozğunluqları, qanı durulaşdıran dərmanların qəbulu;
- aralıq nahiyəsində kəskin irinli iltihab, paraproktit;
- kimyaşüa terapiyasının hələ tətbiq olunmadığı yastıhüceyrəli xərçəng — əvvəlcə bu müalicə seçilir.
Əməliyyatın mümkünlüyü barədə son qərarı cərrah müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Hər cərrahi əməliyyat və anesteziya müəyyən risk daşıyır. Komanda onları azaltmaq üçün lazımi tədbirləri görür.
- qanaxma
- yara nahiyəsində infeksiya — aralıq nahiyəsi bunun üçün həssasdır
- ayaq damarlarında tromb əmələ gəlməsi
- anesteziyaya qarşı reaksiya
- aralıq yarasının gec sağalması və ya tikişin ayrılması, xüsusən əvvəllər şüa almış toxumalarda
- daimi kolostoma ilə bağlı çətinliklər: dərinin qıcıqlanması, stoma ətrafında yırtıq
- sidik ifrazı, kişilərdə ereksiya və qadınlarda cinsi funksiya ilə bağlı müvəqqəti və ya davamlı dəyişikliklər
- lokal eksiziyadan sonra nəcis və qazı saxlamaqda çətinlik
- şişin sonradan təkrarlanması
Fərdi riski artıran amillər: siqaret çəkmək, artıq çəki, diabet, qidalanma çatışmazlığı, əvvəlki şüa terapiyası, ürək və ağciyər xəstəlikləri. Bunları həkim əməliyyatdan əvvəl qiymətləndirir.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 5–10 gün
Kolonoskopiya, MRT, KT, analizlər və bağırsağın təmizlənməsi tələb olunur.
-
Əməliyyat 1–4 saat
Ümumi anesteziya altında lokal və ya geniş üsulla aparılır.
-
Bərpa 6–8 həftə
Stasionarda 5–10 gün qalırsınız, sonra evdə bərpa davam edir.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada cərrah şişin yayılma dərəcəsini qiymətləndirmək üçün müayinələr təyin edir:
- kolonoskopiya və şişdən götürülmüş biopsiyanın nəticəsi;
- kiçik çanağın MRT-si, qarın boşluğu və döş qəfəsinin KT-si;
- qanın ümumi və biokimyəvi analizi, koaquloqramma, qan qrupu və rezus-faktor, onkomarkerlər;
- sidiyin ümumi analizi;
- EKQ, aşağı ətraf venalarının USM-i;
- terapevt və anestezioloq baxışı, lazım olduqda digər mütəxəssislər.
Bir neçə gün az lifli (şlaksız) pəhriz saxlanılır, əməliyyat ərəfəsində bağırsaq təmizlənir. Əməliyyatdan 8 saat əvvəl yemək olmaz. Qanı durulaşdıran və şəkər salan dərmanların qəbulunu mütləq həkimlə razılaşdırın. Kolostoma planlaşdırılırsa, onun yeri əvvəlcədən qarın dərisində qeyd olunur.
Əməliyyat necə aparılır
- Anesteziya. Əməliyyat ümumi anesteziya altında aparılır.
- Lokal eksiziya. Kiçik şiş anal tərəfdən sağlam toxuma sərhədi ilə kəsilir, yara tikilir. Sfinkter zədələnmir.
- Qarın-aralıq ekstirpasiyası. Cərrah qarın tərəfdən düz bağırsağı ayırır, sonra aralıq tərəfdən anal kanalı sfinkterlə birlikdə çıxarır. Sidik kisəsinin, iri damarların, kişilərdə prostatın, qadınlarda uşaqlığın yaxınlığı əməliyyatı texniki cəhətdən mürəkkəb edir.
- Kolostoma. Yoğun bağırsağın sağlam ucu qarnın ön divarına çıxarılır və tikilir.
- Tamamlama. Drenajlar qoyulur, yaralar tikilir.
Lokal çıxarılma 1 saata qədər, geniş əməliyyat isə bir neçə saat çəkir. Ayıldıqdan sonra palataya keçirsiniz, ilk gün ağrıkəsici və infuziya terapiyası alırsınız.
Stasionarda qalma
Geniş əməliyyatdan sonra adətən 5–10 gün stasionarda qalırsınız; kiçik lokal çıxarılmadan sonra müddət daha qısa olur. Bu, təxmini müddətdir. Əməliyyat ümumi anesteziya altında açıq üsulla aparılır. İlk gün sidik kateteri, aralıq nahiyəsində drenaj borusu ola bilər; ağrıkəsici müntəzəm verilir, aralıq yarasına sarğı edilir.
Ertəsi gün yataqdan qalxmağa başlayırsınız. Qida maye ilə başlayır, sonra tədricən genişlənir. Kolostoma qoyulubsa, tibb bacıları sizə və yaxınınıza ona qulluğu öyrədir. Ağrı nəzarətdədirsə, qidalanırsınızsa və gəzə bilirsinizsə, evə buraxılırsınız; yazılı tövsiyələr verilir.
Bərpa dövrü
Geniş əməliyyatdan sonra stasionarda 5–10 gün, lokal çıxarılmadan sonra isə daha az qalırsınız. Bu müddətdə ağrıkəsici, pəhriz və yara qulluğu təmin olunur, kolostoma varsa ona qulluq öyrədilir.
- ilk 2–3 həftə yumşaq, az lifli qida, sonra tədricən adi qida;
- 6–8 həftə ağır əşya qaldırmayın, qarın əzələlərini gərginləşdirməyin;
- aralıq yarası sağalana qədər uzun oturmaqdan çəkinin;
- gündəlik gəzinti trombozun qarşısını alır;
- stoma ilə bağlı tövsiyələrə və gigiyenaya əməl edin.
Bərpa proqramı müdaxilənin həcmi, əlavə müalicə ehtiyacı və psixoloji vəziyyət nəzərə alınaraq fərdi tərtib olunur. Yazıldıqdan sonra həkiminizə vaxtaşırı nəzarət baxışına gəlirsiniz.
Yadda saxla!
Anal kanal xərçəngində müalicə ardıcıllığı konsiliumda planlaşdırılır və cərrahiyyə çox vaxt bu planın yalnız bir mərhələsidir. Onkoloji nəzarət illərlə davam edir, ona görə təyin olunan baxışları buraxmayın.
- Yara nahiyəsində qanaxma, güclü ağrı və ya yüksək hərarət olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Stomanın rəngi tündləşərsə və ya ondan ifrazat dayanarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Sfinkter qorunubsa, onun funksiyasını bərpa edən məşqləri müntəzəm edin.
Qiymət cədvəli
- Anal kanalın xərçəngində əməliyyatlar 4 000 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Həmişə yox. Ən çox rast gələn yastıhüceyrəli formada əvvəlcə kimyaşüa terapiyası aparılır və bir çox pasiyentdə bu kifayət edir. Cərrahiyyə çox kiçik erkən şişdə, şüadan sonra şiş qaldıqda və ya təkrarlandıqda tələb olunur.
Qarın-aralıq ekstirpasiyasından sonra sfinkter çıxarıldığı üçün kolostoma daimi olur. Lokal eksiziyadan sonra isə stoma lazım olmur. Keçməzlik səbəbindən qoyulan müvəqqəti stoma isə sonradan bağlana bilər.
Bəli. Müasir stoma kisələri paltar altında görünmür, qoxu buraxmır. Sağaldıqdan sonra işləmək, səyahət etmək, üzmək və idmanla məşğul olmaq mümkündür; qulluq qaydalarını stasionarda öyrənirsiniz.
Əməliyyat ümumi anesteziya altında aparıldığı üçün proses zamanı ağrı hiss etmirsiniz. Sonrakı günlərdə yara nahiyəsində ağrı olur və ağrıkəsicilərlə idarə edilir. Ağrının müddəti müdaxilənin həcmindən asılıdır.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Effektiv kombinasiya: cərrahiyyə + hipertermokimyaterapiya
Klinikanın onkocərrah həkimləri cərrahi üsulların qarındaxili hipertermokimyaterapiya ( Xaypek (HIPEC) ) ilə birləşdirilməsindən istifadə edərək pasiyentlərin həyatını xilas…
İstiqamət: Onkocərrahiyyə
Haypek (HIPEC)
Bəzi onkoloji xəstəliklərin nəticəsi olan peritoneal karsinomatozun müalicəsi üçün bizim Onkomərkəzimizdə qabaqcıl Haypek (HIPEC) üsulu - hipertermik intraperitoneal…
İstiqamət: Onkocərrahiyyə
Kolorektal xərçəng: təhlükəsi, əlamətləri və profilaktikası
Kolorektal xərçəng müxtəlif ölkələrdə ölüm səbəbləri arasında ön sıralarda yer alır. Xəstələnmə və ölüm göstəriciləri ölkələr üzrə fərqlənir…
İstiqamət: Onkoproktologiya
Həkim kolposkopiya təyin edib: sizi nə gözləyir?
Kolposkopiyaya yönləndirilmək xərçəng diaqnozu demək deyil. Müayinə uşaqlıq boynundakı dəyişiklikləri daha yaxından qiymətləndirməyə kömək edir.
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Onkoginekologiya
