Fakoemulsifikasiya kataraktanın əsas cərrahi müalicə üsuludur: bulanmış təbii büllur ultrasəslə xırdalanıb çıxarılır və yerinə şəffaf süni linza (İOL) qoyulur. Əməliyyat bulanıq görməni, işıq ətrafında halqaları və gecə görməsinin zəifləməsini aradan qaldırır. Müdaxilə 1,5–2 mm-lik kəsikdən, damcı anesteziyası ilə aparılır və tikiş tələb etmir.
- Giriş
- Digər
- Anesteziya
- Yerli
- Müddət
- 15–20 dəqiqə
- Stasionarda
- Həmin gün evə
- Bərpa
- 3–4 həftə
- Qiymət
- 1 500 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- kataraktanın ultrasəs fakoemulsifikasiyası
- büllurun dəyişdirilməsi
- katarakta əməliyyatı
- İOL implantasiyası ilə fakoemulsifikasiya
- kataraktanın çıxarılması
Əməliyyatın təsviri
Büllur gözün içində yerləşən təbii linzadır və işığı tor qişaya fokuslayır. Yaşla və ya bəzi xəstəliklər fonunda o tədricən bulanır — bu, kataraktadır. Görmə dumanlı olur, rənglər solğunlaşır, eynək reseptini tez-tez dəyişmək lazım gəlir. Dərman damcıları bulanmış büllurun şəffaflığını qaytarmır, ona görə müalicə yalnız cərrahidir.
Fakoemulsifikasiyada büllurun nüvəsi ultrasəslə xırdalanaraq emulsiyaya çevrilir və nazik kanal vasitəsilə sorulub çıxarılır. Həmin kiçik deşikdən bükülmüş elastik süni linza yeridilir; o, büllur kisəsinin içində açılaraq təbii vəziyyət alır. Buynuz qişanın kənarındakı deşik özü bağlanır və 7–10 günə sağalır, tikiş lazım deyil.
Süni linzanın növləri:
- Monofokal — bir məsafədə (adətən uzaq) aydın görmə verir;
- Torik — eyni zamanda astiqmatizmi korreksiya edir;
- Multifokal və EDOF — müxtəlif məsafələrdə görməyə imkan verir və eynəkdən asılılığı azaldır, lakin hamıya uyğun deyil.
Linzaların çoxu hidrofob akrildən hazırlanır, ultrabənövşəyi və mavi şüalardan qoruyur, ikincili kataraktanın riskini azaldır. Linzanın gücü lazer optik biometriya və xüsusi proqramla fərdi hesablanır — bu, yaxın- və ya uzağıgörməni də eyni vaxtda düzəltməyə imkan verir.
Əməliyyatın nəticəsi
Bir çox pasiyentdə görmə ilk gündən nəzərəçarpacaq dərəcədə yaxşılaşır, rənglər parlaqlaşır, işıq halqaları azalır. Gecikmiş kataraktada və ya yanaşı göz xəstəliklərində buynuz qişanın ödemi səbəbindən ilk günlər gözün önündə duman ola bilər — o, bir neçə günə keçir. Yekun nəticə gözün sağalmasından və tor qişanın vəziyyətindən asılıdır.
Görmə adətən 3–4 həftəyə sabitləşir. Nəzarət baxışlarında linzanın vəziyyəti və görmə itiliyi yoxlanılır, lazım gəlsə oxumaq və ya uzaq üçün eynək seçilir. Fakoemulsifikasiya ağırlaşma riski aşağı olan əməliyyatdır, lakin nadir hallarda iltihab, infeksiya, göz təzyiqinin artması, tor qişanın ödemi və ya qopması, illər sonra isə ikincili katarakta inkişaf edə bilər — bu barədə cərrahla əvvəlcədən danışın.
Göstərişlər
Kataraktanın tam yetişməsini gözləməyə ehtiyac yoxdur — əməliyyat görmənin gündəlik həyata mane olduğu andan aparıla bilər. Əsas göstərişlər:
- görmə itiliyinin azalması, oxumağın, avtomobil sürməyin, xırda işlərin çətinləşməsi;
- işığa həssaslıq, işıq mənbələri ətrafında halqalar, gecə görməsinin zəifləməsi;
- eynək reseptinin tez-tez dəyişməsi, rənglərin solğun görünməsi;
- şişmiş və ya həddən artıq yetişmiş katarakta, göz təzyiqinin artması riski;
- bulanıq büllurun göz dibinin müayinəsinə və tor qişanın müalicəsinə mane olması;
- bəzi hallarda yüksək yaxın- və uzağıgörmənin və yaşa bağlı görmə dəyişikliklərinin korreksiyası üçün şəffaf büllurun dəyişdirilməsi.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Katarakta başlanğıc mərhələdədirsə və görmə gündəlik işə mane olmursa, eynək, güclü işıqlandırma və müntəzəm göz müayinəsi kifayət edə bilər. Damcılar bulanmış büllurun şəffaflığını qaytarmır. Əməliyyat görmə narahatlıq yaradanda aparılır. Büllur kiçik kəsikdən ultrasəslə xırdalanan fakoemulsifikasiya ilə və ya çox sıx büllurlarda daha geniş kəsikdən çıxarma üsulu ilə əvəz edilə bilər.
Süni linza (büllur implantı) növü də seçilir: bir məsafəyə, bir neçə məsafəyə fokuslanan və ya astiqmatizmi düzəldən linzalar mövcuddur. Seçim büllurun sıxlığından, buynuz qişanın və tor qişanın vəziyyətindən, qlaukoma və şəkərli diabet kimi əlavə xəstəliklərdən, gözün ölçüsündən və gündəlik ehtiyaclarınızdan asılıdır. Cərrah müayinədən sonra seçimi sizinlə müzakirə edir.
Əks göstərişlər
Mütləq əks göstərişlər
- göz və göz qapaqlarının kəskin iltihabı: konyunktivit, keratit, uveit, blefarit;
- kəskin infeksion xəstəliklər, yüksək hərarət;
- son aylarda keçirilmiş miokard infarktı və ya insult;
- dekompensasiya olunmuş şəkərli diabet, arterial hipertenziya və digər xroniki xəstəliklər.
Nisbi əks göstərişlər
- arxası üstə hərəkətsiz uzana bilməmək (güclü öskürək, psixi pozğunluq, klaustrofobiya) — başqa anesteziya növü seçilə bilər;
- buynuz qişanın ağır xəstəlikləri, büllur bağlarının zəifliyi — texnika fərdi seçilir;
- qanı durulaşdıran dərmanların qəbulu — onları özbaşına dayandırmayın, həkimə deyin.
Əməliyyatın vaxtını və linzanın növünü oftalmoloq müayinədən sonra müəyyən edir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Fakoemulsifikasiya geniş tətbiq olunan əməliyyatdır, lakin göz zərif orqandır və hər müdaxilə risk daşıyır. Cərrah mikroskop altında dəqiq işləyir.
- gözdaxili infeksiya (endoftalmit) — nadir, lakin görməyə təhlükəli, ona görə steril şərait və antiseptik tədbirlər sərt tətbiq olunur
- gözdaxili qanaxma və ya iltihab
- buynuz qişanın müvəqqəti şişməsi
- tor qişa mərkəzinin şişməsi (makulyar ödem), görmənin dumanlı qalması
- arxa kapsulun yırtılması, linzanın yerindən sürüşməsi
- arxa kapsulun bulanması (ikinci katarakta), lazerlə müalicə olunur
- gözdaxili təzyiqin artması, tor qişanın qopması — nadir
- əməliyyatdan sonra eynək ehtiyacının qalması
Şəkərli diabet, qlaukoma, yüksək yaxıngörmə, əvvəlki göz əməliyyatları və qapaq iltihabı riski artıra bilər.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 1–3 gün
Göz müayinəsi, biometriya, qan analizləri, EKQ və terapevt rəyi lazımdır.
-
Əməliyyat 15–20 dəqiqə
Damcı anesteziyası ilə, 1,5–2 mm-lik tikişsiz kəsikdən aparılır.
-
Bərpa 3–4 həftə
2–3 saatdan sonra evə gedirsiniz, görmə bir neçə həftəyə sabitləşir.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada oftalmoloq görmə itiliyini, göz daxili təzyiqi, göz dibini yoxlayır, linzanın gücünü hesablamaq üçün gözün ölçülərini təyin edir. Kontakt linza taxırsınızsa, ölçmələrdən neçə gün əvvəl çıxarmağı soruşun.
- qanın ümumi analizi, qlükoza, infeksiyalara analizlər;
- EKQ və terapevt rəyi;
- diabet və təzyiq varsa, göstəricilərin sabit olması.
Qanı durulaşdıran dərmanları və prostat üçün qəbul etdiyiniz preparatları (bəziləri bəbəyin genişlənməsinə təsir edir) mütləq həkimə bildirin; onların dəyişdirilməsini həkimlə razılaşdırın. Təyin olunan göz damcılarını göstərilən qaydada damızdırın. Əməliyyat günü yüngül səhər yeməyi yeyin, makiyaj etməyin, müşayiətçi ilə gəlin və sükan arxasına keçməyi planlaşdırmayın.
Əməliyyat necə aparılır
- Anesteziya. Gözə anestezik damcılar damızdırılır, anestezioloq vəziyyətinizi izləyir. Siz oyaq qalırsınız, ancaq ağrı hiss etmirsiniz — yalnız yüngül təzyiq və toxunma.
- Mikrokəsiklər. Buynuz qişanın kənarında 1,5–2 mm-lik deşik açılır, gözü qorumaq üçün ön kameraya özlü-elastik preparat yeridilir.
- Büllurun xırdalanması. Büllur kisəsinin ön divarında dəyirmi pəncərə açılır, nüvə ultrasəslə emulsiyaya çevrilib sorulur.
- Linzanın yerləşdirilməsi. Bükülmüş süni linza həmin deşikdən yeridilir və kisənin içində açılır.
- Tamamlama. Preparat yuyulub çıxarılır, deşik özü bağlanır, gözə qoruyucu sarğı və ya şəffaf qapaq qoyulur.
Əməliyyat 15–20 dəqiqə çəkir. 2–3 saat sonra həkim gözü yoxlayır və evə gedirsiniz; istəsəniz, gecəni klinikada keçirib səhər müayinəsindən sonra çıxa bilərsiniz.
Stasionarda qalma
Əməliyyat 15–20 dəqiqə çəkir və yerli damcılarla aparılır, ona görə adətən həmin gün evə buraxılırsınız. Sonra qısa müddət müşahidə olunursunuz: gözün vəziyyəti, təzyiq və ümumi hal yoxlanılır. Gözə qoruyucu sarğı və ya qalxan qoyula bilər. İlk saatlarda göz yaşarması, qum hissi və yüngül narahatlıq normaldır. Çıxarkən yazılı tövsiyələr verilir: damcıların istifadə qaydası, gözü ovuşdurmamaq, yuxu rejimi, ağır yükdən və sudan qorunma, nəzarət baxışının vaxtı. Ağrı güclənərsə, görmə pisləşərsə və ya qızartı artarsa, dərhal müraciət edin.
Bərpa dövrü
Yataq rejimi tələb olunmur. Oxumaq və televizora baxmaq əməliyyatdan dərhal sonra, fiziki yük isə bir aydan sonra mümkündür.
- 3–4 həftə təyin olunmuş damcıları cədvəl üzrə damızdırın;
- gözü ovuşdurmayın və ona təzyiq etməyin, ilk həftə gecələr qoruyucu qapaq taxın;
- 1 ay ağır əşya qaldırmayın və başı aşağı əyərək uzun iş görməyin;
- 2–4 həftə hovuza, sauna və hamama getməyin, tozlu mühitdən çəkinin;
- ilk günlər yuyunarkən gözə su və sabun düşməsinə imkan verməyin.
Gözdə güclü ağrı, görmənin qəfil pisləşməsi, artan qızartı və ya gözün önündə pərdə görünərsə, dərhal həkimə müraciət edin. Nəzarət baxışları adətən ertəsi gün, bir həftə və bir ay sonra olur.
Yadda saxla!
Katarakta öz-özünə keçmir və yetişdikcə büllur sərtləşir — bu, əməliyyatı texniki cəhətdən çətinləşdirir. Erkən mərhələdə büllur yumşaq olduğu üçün o, göz toxumalarına daha az travma ilə çıxarılır və bərpa daha sürətli gedir.
- Linzanın növünü həyat tərzinizə görə — sürücülük, kompüter, oxumaq — həkimlə birlikdə seçin.
- İllər sonra görmə yenidən dumanlanarsa, bu ikincili katarakta ola bilər; o, lazerlə qısa prosedurla aradan qaldırılır.
- Gözdə kəskin ağrı və ya görmənin qəfil düşməsi olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
Qiymət cədvəli
- Fakoemulsifikasiya 1 500 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Xeyr, anestezik damcılar gözü tam keyləşdirir. Əməliyyat zamanı yalnız işıq və yüngül toxunma hiss edirsiniz. Sonrakı saatlarda gözdə qum hissi və işığa həssaslıq ola bilər, adətən ertəsi günə azalır.
Çox pasiyent fərqi ilk gündən görür, amma görmənin tam sabitləşməsi 3–4 həftə çəkir. Bu dövrdə göz yeni linzaya uyğunlaşır və ödem keçir. Eynək lazım olarsa, onu məhz bu müddətdən sonra seçmək məsləhətdir.
Adətən gözlər ayrı-ayrı günlərdə əməliyyat olunur — birinci gözün nəticəsini qiymətləndirib ikincini planlaşdırmaq daha təhlükəsizdir. Fasilə çox vaxt 1–2 həftə olur. Dəqiq qrafiki oftalmoloq gözlərin vəziyyətinə görə müəyyən edir.
Müasir linzalar ömürlük nəzərdə tutulub, onları dəyişmək və ya təmizləmək lazım gəlmir. Linzanın özü bulanmır, lakin bəzən onun arxasındakı kisə qatı zamanla bulana bilər. Bu ikincili katarakta adlanır və lazerlə bir neçə dəqiqəyə aradan qaldırılır.
Əməliyyat günü sükan arxasına keçmək olmaz. Görmə kifayət qədər aydınlaşdıqda və həkim nəzarət baxışında icazə verdikdə, adətən bir neçə gündən sonra, sürmək mümkündür. İkinci göz hələ əməliyyat olunmayıbsa, məsafəni qiymətləndirmək çətin ola bilər — buna diqqət edin.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Faydalı Məqalələr
Göz bülluru cərrahiyyəsinin müasir üsulları
Kataraktanın ultrasəslə kənarlaşdırılmasının (fakoemulsifikasiyanın) geniş klinik praktikaya tətbiqi büllur cərrahiyyəsi sahəsində təhlükəsizlik və proqnozlaşdırıla bilənlik baxımından əhəmiyyətli tərəqqiyə…
İstiqamət: Oftalmocərrahiyyə
Mövzu üzrə məqalələr
Göz bülluru cərrahiyyəsinin müasir üsulları
Kataraktanın ultrasəslə kənarlaşdırılmasının (fakoemulsifikasiyanın) geniş klinik praktikaya tətbiqi büllur cərrahiyyəsi sahəsində təhlükəsizlik və proqnozlaşdırıla bilənlik baxımından əhəmiyyətli tərəqqiyə…
İstiqamət: Oftalmocərrahiyyə
Göz büllurunun erkən cərrahiyyəsi
Korluğun ən çox rast gəlinən səbəbi kataraktadır (büllurun bulanması), ikinci yerdə isə qlaukoma dayanır (görmə sinirinin gözdaxili təzyiqin…
İstiqamət: Oftalmocərrahiyyə
Gözün diafanoskopiyası
Gözün diafanoskopiyası — göz almasının istiqamətlənmiş, dar konsentrasiyalı işıq dəstəsi ilə şəffaflandırılmasına əsaslanan müayinədir. Eyni zamanda yaxınlıqda yerləşən…
İstiqamət: Oftalmologiya
Kompüter və görmə
Kompüterlə işləyərkən, rahat vəziyyəti asanlıqla tapmağın mümkün olduğu kitab oxumaqdan fərqli olaraq, insan tamamilə displeyin vəziyyətindən asılı olur.…
İstiqamət: Oftalmologiya
