Prostatın biopsiyası vəzidən nazik iynə ilə toxuma nümunələri götürüb mikroskop altında öyrənməyə imkan verən diaqnostik prosedurdur. Uroloq onu PSA səviyyəsi yüksəldikdə, USM-də və ya barmaqla müayinədə şübhəli sahə aşkar edildikdə təyin edir. Prosedur bir gün rejimində aparılır və xərçəng şübhəsini təsdiqləməyə və ya istisna etməyə kömək edir.
- Müddət
- 15–30 dəqiqə
- Rəy hazır olur
- 7–10 gün
- Qiymət
- 60 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- prostat vəzinin biopsiyası
- prostatın punksion biopsiyası
- transrektal prostat biopsiyası
- multifokal prostat biopsiyası
Müayinənin təsviri
Qan analizi, ultrasəs müayinəsi və ya rektal barmaqla müayinə prostatda dəyişikliyə şübhə yarada bilər, lakin bu dəyişikliyin xoşxassəli, yoxsa bədxassəli olduğunu yalnız toxumanın mikroskop altında müayinəsi dəqiq göstərir. Biopsiya məhz bu məqsədlə aparılır.
Prosedur zamanı ultrasəs nəzarəti altında, adətən düz bağırsaq vasitəsilə, vəzin müxtəlif zonalarından ən azı 12 nümunə götürülür. Bu sxem kiçik ocaqların gözdən qaçması ehtimalını azaldır. Nümunələr histoloji laboratoriyaya göndərilir.
Biopsiya prostat xərçənginin aşkar edilməsi üçün geniş yayılmış, standart müayinədir. Xərçəng təsdiqlənərsə, nəticə şişin aqressivlik dərəcəsini və prosesin yayılmasını qiymətləndirməyə, yəni mərhələni müəyyən etməyə də kömək edir. Bu məlumat müalicə taktikasının seçilməsi üçün əsasdır.
Ağrısızlaşdırma üçün yerli applikasion anesteziya, paraprostatik blokada və ya venadaxili sedasiya istifadə edilir. Sedasiya proseduru daha rahat keçirməyə kömək edir, hərəkətsiz vəziyyət isə nümunələrin dəqiq götürülməsini təmin edir.
Üstünlüklər
Prostat biopsiyası xərçəng şübhəsini təsdiqləməyə və ya istisna etməyə imkan verir, çünki diaqnoz toxumanın mikroskopik müayinəsinə əsaslanır.
-
Histoloji təsdiq
Nəticə PSA və təsvir üsullarından fərqli olaraq toxumanın birbaşa müayinəsinə əsaslanır.
-
Ultrasəs nəzarəti
Nümunələr USM nəzarəti altında vəzin müxtəlif zonalarından götürülür.
-
Yerli anesteziya və sedasiya
Prosedur yerli keyləşdirmə və ya venadaxili sedasiya ilə aparılır, ümumi narkoz adətən lazım olmur.
-
Ambulator prosedur
Xəstəxanada qalmaq tələb olunmur, müdaxilədən 2–3 saat sonra evə getmək mümkündür.
Göstərişlər
Biopsiyaya əsas göstəriş prostat xərçənginə şübhədir. İlkin biopsiya aşağıdakı hallarda aparılır:
- prostat spesifik antigeninin (PSA) səviyyəsinin yüksəlməsi — bu maddənin qanda miqdarı prostat xərçəngində artır;
- rektal barmaqla müayinədə vəzdə bərk düyün və ya asimmetriya;
- USM və ya MRT-də şübhəli törəmənin aşkar edilməsi;
- ailədə prostat xəstəliyi olan kişilərdə 40–45 yaşdan sonra digər müayinələrdə şübhəli tapıntılar.
İlk biopsiyanın nəticəsi mənfi olduqda təkrar biopsiya bu hallarda tövsiyə edilir:
- PSA-nın yüksək qalması və ya artmaqda davam etməsi;
- ilk biopsiyada yüksək dərəcəli prostatdaxili neoplaziyanın (PİN) aşkar edilməsi;
- PSA sıxlığının yüksək olması;
- sərbəst PSA-nın ümumi PSA-ya nisbətinin 10%-dən az olması.
Əks göstərişlər
Biopsiya invaziv müdaxilədir, ona görə əvvəlcə ümumi vəziyyət və qanın laxtalanması qiymətləndirilir.
Mütləq əks göstərişlər:
- kəskin prostatit, sidik yollarının qızdırma ilə gedən kəskin infeksiyası;
- transrektal giriş üçün — düz bağırsağın və anal kanalın kəskin iltihabı, kəskin babasil, anal çat;
- qanın laxtalanmasının düzəldilməmiş pozulmaları, qanaxma;
- ağır ümumi vəziyyət, xroniki xəstəliklərin dekompensasiyası.
Nisbi əks göstərişlər:
- qanı durulaşdıran dərmanların qəbulu — onları yalnız həkimin göstərişi ilə dayandırmaq və ya əvəz etmək olar;
- düz bağırsağın çıxarılması və ya daralması — bu halda başqa giriş seçilir;
- keyləşdirici və antibakterial dərmanlara allergiya;
- sedasiyanın əks göstərişləri — onları anestezioloq qiymətləndirir.
Son qərarı həkim baxışdan sonra verir.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 1 gün
Axşam imalə edin, səhər ac gəlin, qan durulaşdıranları həkimlə razılaşdırın.
-
Müayinə 15–30 dəqiqə
USM nəzarəti altında vəzdən nazik iynə ilə ən azı 12 nümunə götürülür.
-
Nəticə 7–10 gün
Histoloji rəy laboratoriyada nümunələr öyrənildikdən sonra hazır olur.
Müayinəyə hazırlıq
- Uroloqla məsləhətləşmə zamanı bütün xroniki xəstəlikləriniz və qəbul etdiyiniz dərmanlar barədə məlumat verin.
- Prosedurdan təxminən bir həftə əvvəl qanın laxtalanmasını azaldan dərmanlar (aspirin, heparin və s.) dayandırılır — bunu yalnız həkimin göstərişi ilə edin.
- Bir gün əvvəl axşam imalə ilə bağırsağı təmizləyin.
- Prosedur günü yemək yeməyin.
- İnfeksion ağırlaşmaların qarşısını almaq üçün həkim profilaktik antibiotik təyin edir, onu göstərilən vaxtda qəbul edin.
Sedasiya planlaşdırılırsa, həmin gün avtomobil sürməyin, evə sizi yaxın adamınızın aparması məsləhətdir.
Müayinə necə keçir
- Siz böyrü üstə uzanır, dizlərinizi qarnınıza yaxınlaşdırırsınız.
- Yerli keyləşdirici tətbiq edilir və ya anestezioloq venadaxili sedasiya verir, lazım olduqda paraprostatik blokada aparılır.
- Uroloq düz bağırsağa nazik ultrasəs datçiki yeridir və vəzi ekranda görür.
- Xüsusi biopsiya iynəsi ilə vəzin müxtəlif zonalarından ardıcıl olaraq ən azı 12 nümunə götürülür. Hər götürmə zamanı qısa klik səsi eşidilir və yüngül təzyiq hiss oluna bilər.
- Datçik çıxarılır, nümunələr laboratoriyaya göndərilir.
Prosedur 15–30 dəqiqə çəkir. Klinikada 2–3 saat müşahidədə qaldıqdan sonra evə gedə bilərsiniz. Həmin gün daha çox dincəlin, uzanın. Ağırlaşma olmadıqda ertəsi gün adi rejimə qayıtmaq olar.
Nəticənin yozulması
Histoloji rəy adətən 7–10 gün ərzində hazır olur. Rəydə hər nümunənin nəticəsi ayrıca göstərilir: xoşxassəli dəyişikliklər (hiperplaziya, iltihab), prostatdaxili neoplaziya və ya xərçəng. Xərçəng aşkar edildikdə şişin aqressivlik dərəcəsi (Qlison şkalası) və nümunələrdə şiş toxumasının payı qeyd edilir. Rəy klinikada təqdim edilir, onu saytın «Müayinə nəticələri» bölməsində də görə bilərsiniz.
Uroloq nəticəni PSA səviyyəsi və təsvir müayinələri ilə birlikdə qiymətləndirir. Sonrakı addımlar nəticədən asılıdır:
- xərçəng təsdiqlənərsə — onkoloqla məsləhətləşmə, mərhələni dəqiqləşdirmək üçün əlavə müayinələr və müalicə;
- nəticə qeyri-müəyyəndirsə — dinamik müşahidə, PSA-nın təkrar yoxlanması və ya təkrar biopsiya;
- xoşxassəli dəyişikliklərdə — uyğun müalicə və müntəzəm nəzarət.
Müayinədən sonra
Biopsiyadan sonra 2–3 saat müşahidədə qalırsınız, sonra evə gedə bilərsiniz. Həmin gün daha çox dincəlin, ertəsi gün isə ağırlaşma olmadıqda adi rejimə qayıdırsınız. Bir neçə gün ağır fiziki yükdən çəkinin; kifayət qədər su için. Antibiotik və ya digər dərman təyin olunubsa, həkimin göstərişi ilə qəbul edin.
Sidikdə, nəcisdə və toxumda qan izləri müvəqqəti ola bilər; toxumda daha uzun müddət qalması mümkündür. Histoloji cavab 7–10 gün sonra hazır olur.
Aşağıdakı hallarda dərhal müraciət edin:
- hərarət və titrəmə
- sidik ifrazının tam dayanması
- bol, laxtalı qanaxma
Yadda saxla!
Biopsiyadan sonrakı bir həftə ərzində sidikdə, nəcisdə və spermada az miqdarda qan görünə bilər — bu, adətən özbaşına keçir. Ağırlaşmalar nadirdir: sidik ləngiməsi, hərarət, xaya artımlarının iltihabı, çox nadir hallarda prostatın septik zədələnməsi. Bu əlamətlər yaranarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- 3–5 gün ağır fiziki yükdən, 7 gün cinsi əlaqədən çəkinin.
- Həkimin təyin etdiyi antibiotiki adətən 5–7 gün, kursu yarımçıq qoymadan qəbul edin.
- Bir həftə qaz əmələ gətirən və bağırsağı qıcıqlandıran yeməklərdən çəkinin.
Müayinəni aparan həkimlər
Qiymət cədvəli
- Prostatın biopsiyası 60 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Keyləşdirmə və ya sedasiya sayəsində prosedur adətən asan keçir. Nümunə götürülərkən qısa müddətli təzyiq və ya diskomfort hiss oluna bilər. Sedasiya zamanı siz proseduru demək olar ki, xatırlamırsınız.
Xeyr, bu, geniş yayılmış yanlış təsəvvürdür. Biopsiyanın şiş hüceyrələrinin yayılmasına səbəb olduğu sübut edilməyib. Diaqnozu vaxtında dəqiqləşdirməmək isə müalicənin gecikməsi ilə daha böyük risk yaradır.
Spermada qan biopsiyadan sonra bir neçə həftə, bəzən bir aya qədər görünə bilər və bu, təhlükəli deyil. Sidikdə qan isə adətən bir neçə gündə keçir. Qan çox olarsa və ya laxtalar görünərsə, həkimə müraciət edin.
Mənfi nəticə xərçəng ehtimalını xeyli azaldır, lakin onu tam istisna etmir: kiçik ocaq nümunələrə düşməyə bilər. Ona görə uroloq PSA-nı izləməyə davam edir və göstəriş olduqda təkrar biopsiya təklif edir.
Müayinədən keçmək istəyirsiniz?
Sizə uyğun gün və saatı seçək, hazırlıq qaydalarını və qiyməti əvvəlcədən izah edək. Zəng edin və ya onlayn qeydiyyatdan keçin.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Sidik qaçırma gündəlik həyatınıza mane olur?
Öskürəndə və ya qəfil sidiyə getmək ehtiyacı yarananda sidik qaçırma fərqli mexanizmlərlə əlaqəli ola bilər. Düzgün tipin müəyyənləşdirilməsi…
İstiqamət: Urologiya / Ginekologiya
MAR-testi: nəticə təkbaşına sonsuzluğu izah edirmi?
MAR-testi spermatozoidlərlə əlaqəli anticisimləri qiymətləndirə bilər. Lakin o, hər cütlük üçün ilkin müayinə deyil və təkbaşına reproduktiv diaqnoz…
İstiqamət: Reproduktologiya / Andrologiya
Xayadan nümunə götürülməsi: biopsiya ilə sperm axtarışı eynidirmi?
Xaya biopsiyası diaqnostik toxuma qiymətləndirilməsi və ya reproduktiv prosedurla əlaqəli ola bilər. Müdaxilənin məqsədi əvvəlcədən dəqiq izah edilməlidir.
İstiqamət: Andrologiya / Reproduktologiya
Sidik ifrazı zamanı ağrılar
Sidik ifrazı zamanı ağrı barədə bilinməli ən vacib məqam odur ki, belə simptom orqanizmdəki pozğunluğun əlamətidir. Pozğunluqlar müxtəlif…
İstiqamət: Urologiya
