Qida borusu divertikulunun çıxarılması qida borusunun divarında əmələ gələn kisəşəkilli çıxıntının aradan qaldırılmasıdır. Əməliyyat qidanın divertikulda yığılmasını, gəyirməni, döş sümüyü arxasında ağrını və xroniki öskürəyi aradan qaldırır, iltihab və cırılma riskini azaldır. Yuxarı şöbədə müdaxilə ağız vasitəsilə endoskopla, orta və aşağı şöbələrdə torakoskopik və ya laparoskopik üsulla aparılır.
- Giriş
- Endoskopik
- Anesteziya
- Ümumi
- Müddət
- 40–90 dəqiqə
- Stasionarda
- 1–3 gün
- Bərpa
- 1–2 ay
- Qiymət
- 2 500 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- ezofageal divertikulun çıxarılması
- divertikulektomiya
- yemək borusu divertikulunun rezeksiyası
- endoskopik divertikulotomiya
- Zenker divertikulunun müalicəsi
- Diverticulectomia oesophagi
Əməliyyatın təsviri
Divertikul qida borusu divarının bir və ya bir neçə yerdə kənara qabarmasıdır. O, anadangəlmə ola bilər və ya illər ərzində divarın zəifləməsi, daxili təzyiqin artması, ətraf toxumalarda çapıqlaşma nəticəsində yaranır. Kisənin içində qida hissəcikləri ilişib qalır, çürüyür və vaxtaşırı ağıza qayıdır. Buna görə xəstədə ağızdan xoşagəlməz qoxu, yeməkdən sonra gəyirmə, udqunmanın çətinləşməsi, gecə öskürəyi olur. Qida qalıqları tənəffüs yollarına düşərsə, aspirasion pnevmoniya inkişaf edə bilər.
Əməliyyatın məqsədi kisəni aradan qaldırmaq, qida borusunun normal keçiriciliyini bərpa etmək və ağırlaşmaların qarşısını almaqdır. Dərmanla divertikulu yox etmək mümkün deyil, ona görə şikayət yaradan hallarda yeganə radikal yol cərrahi müalicədir.
Əməliyyatın variantları:
- Endoskopik divertikulotomiya — udlaq-qida borusu keçidinin divertikulunda kisəni qida borusundan ayıran arakəsmə ağız vasitəsilə kəsilir, dəridə kəsik olmur;
- Torakoskopik və ya laparoskopik rezeksiya — orta və aşağı şöbələrin divertikulu döş qəfəsi və ya qarın divarındakı kiçik deşiklərdən kəsilib götürülür;
- Açıq əməliyyat — boyunda və ya döş qəfəsində kəsik vasitəsilə, az invaziv yol mümkün olmadıqda seçilir.
Girişi cərrah divertikulun yerinə, ölçüsünə və ümumi vəziyyətinizə görə müəyyən edir.
Əməliyyatın nəticəsi
Kisə aradan qaldırıldıqdan sonra qida artıq ilişib qalmır, gəyirmə, ağızdan xoşagəlməz qoxu, gecə öskürəyi və döş arxasında ağrı tədricən keçir. Aspirasion pnevmoniya riski xeyli azalır.
Bəzən evə yazılmadan əvvəl tikişlərin bütövlüyünü yoxlamaq üçün kontrastlı rentgen aparılır. Çıxarılan toxuma histoloji müayinəyə göndərilir. Nəzarət baxışında cərrah udqunmanı, qidalanmanı və bədən çəkisini qiymətləndirir.
Üstünlüklər
Divertikulun yerindən asılı olaraq az invaziv giriş seçilir, bu da açıq əməliyyatdan daha az travma deməkdir.
-
Kəsiksiz endoskopik variant
Yuxarı şöbənin divertikulunda arakəsmə ağız vasitəsilə kəsilir, dəridə kəsik qalmır.
-
Torakoskopik və laparoskopik
Orta və aşağı şöbələrin divertikulu döş qəfəsi və ya qarındakı kiçik deşiklərdən çıxarılır.
-
Qısa stasionar
Az invaziv müdaxilədən sonra stasionarda adətən 1–3 gün qalırsınız.
-
Qidalanmaya tez qayıdış
Maye qidaya çox vaxt ikinci gündən icazə verilir, sonra rasion tədricən genişlənir.
Göstərişlər
Planlı əməliyyat aşağıdakı hallarda tövsiyə olunur:
- diametri 2 sm-dən böyük, içində qida yığılan divertikul;
- yeməkdən sonra əzabverici gəyirmə, qidanın geri qayıtması;
- döş sümüyü arxasında ağrı və diskomfort, udqunmanın çətinləşməsi;
- xroniki öskürək, təkrarlanan aspirasion pnevmoniya.
Ağırlaşma inkişaf etdikdə müdaxilə təcili aparılır:
- divertikul nahiyəsində damarın zədələnməsi və qanaxma;
- kisə divarının cırılması və divararalığının iltihabı;
- divertikul divarının iltihabı (divertikulit).
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Kiçik və şikayət verməyən divertikul bəzən yalnız müşahidə olunur; pəhriz, yavaş və kiçik tikələrlə yemək, yatmazdan əvvəl yeməməyi faydalı ola bilər. Dərmanlarla divertikulu aradan qaldırmaq mümkün deyil. Şikayət olduqda və ya ağırlaşma riski varsa, cərrahi müalicə tövsiyə olunur.
Müdaxilənin variantları: endoskopik (kisə ilə qida borusu arasındakı arakəsmənin kəsilməsi), torakoskopik, laparoskopik və ya açıq əməliyyat. Cərrah üsulu divertikulun yerinə və ölçüsünə, qida borusunun hərəkətinə, yaşınıza, ümumi vəziyyətinizə və əvvəlki əməliyyatlara görə seçir. Bu barədə sizinlə danışılır.
Cərrahlar və komanda
Əks göstərişlər
Mütləq əks göstərişlər
- ürək və tənəffüs sisteminin dekompensasiya olunmuş xəstəlikləri, ümumi anesteziyanın mümkün olmaması;
- qanın laxtalanmasının korreksiya olunmayan ağır pozulması.
Nisbi əks göstərişlər
- kiçik, şikayət yaratmayan divertikul — adətən müşahidə kifayət edir;
- aspirasion pnevmoniya və digər kəskin infeksiyalar — əvvəlcə müalicə aparılır;
- ciddi arıqlama və qidalanma çatışmazlığı;
- boyun hərəkətlərinin kəskin məhdudluğu — endoskopik girişi çətinləşdirir, bu halda açıq üsul seçilə bilər.
Əməliyyatın mümkünlüyü barədə son qərarı cərrah müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Heç bir əməliyyat tam risksiz deyil. Müayinə, düzgün hazırlıq və əməliyyatdan sonrakı nəzarət ağırlaşmaların ehtimalını azaltmağa kömək edir.
- qanaxma
- yara nahiyəsində infeksiya
- tikiş və ya kəsik yerindən sızma, qida borusunda fistul
- döş qəfəsinin orta hissəsində iltihab (mediastinit) və ya irinli yığıntı — nadir, lakin ciddi ağırlaşmadır
- qida borusunda daralma və udqunma çətinliyi
- divertikulun təkrar yaranması
- səs tellərini idarə edən sinirin zədələnməsi, səsin xırıltılı olması
- ayaq damarlarında tromb əmələ gəlməsi
- anesteziyaya qarşı reaksiya
Fərdi riski artıran amillər: siqaret çəkmək, artıq çəki, şəkərli diabet, ürək və ağciyər xəstəlikləri, yaş. Bunları həkim əməliyyatdan əvvəl qiymətləndirir.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 3–7 gün
Analizlər, qida borusunun rentgeni, FQDS, EKQ və anestezioloq baxışı lazımdır.
-
Əməliyyat 40–90 dəqiqə
Ümumi narkoz altında endoskopik, torakoskopik və ya açıq üsulla aparılır.
-
Bərpa 1–2 ay
Stasionarda 1–3 gün qalırsınız, 2–3 ay pəhrizə riayət edirsiniz.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada cərrah şikayətlərinizi dinləyir, divertikulun yerini və ölçüsünü dəqiqləşdirmək üçün müayinələr təyin edir:
- qanın ümumi və biokimyəvi analizi, laxtalanma göstəriciləri, infeksion skrininq;
- sidiyin ümumi analizi;
- qida borusunun kontrastlı rentgen müayinəsi;
- fibroqastroduodenoskopiya;
- EKQ, flüoroqrafiya;
- terapevt, anestezioloq, lazım olduqda qastroenteroloq baxışı.
Əməliyyatdan bir neçə gün əvvəl yumşaq, maye qidaya keçmək tövsiyə oluna bilər ki, divertikul təmizlənsin. Son yemək əməliyyatdan 8–12 saat əvvəl olmalıdır. Qanı durulaşdıran və şəkər salan dərmanların qəbulunu həkimlə razılaşdırın. Özünüzlə müayinə nəticələrini və qəbul etdiyiniz dərmanların siyahısını götürün.
Əməliyyat necə aparılır
- Anesteziya. Bütün variantlar ümumi narkoz altında aparılır.
- Giriş. Endoskopik üsulda alət ağız vasitəsilə yeridilir. Torakoskopik və ya laparoskopik üsulda döş qəfəsində və ya qarında bir neçə kiçik deşik açılır, onlardan kamera və alətlər daxil edilir.
- Divertikulun aradan qaldırılması. Endoskopik müdaxilədə kisə ilə qida borusu arasındakı arakəsmə kəsilir və kisə ümumi boşluğa çevrilir. Torakoskopik əməliyyatda cərrah kisəni ayırır, kəsib götürür, qida borusunun divarını tikir.
- Yoxlama. Tikişlərin hermetikliyi yoxlanılır, lazım olduqda drenaj qoyulur.
Endoskopik müdaxilə adətən 30–60 dəqiqə, torakoskopik və açıq əməliyyat daha uzun çəkir. Ayıldıqdan sonra palatada müşahidə altında olursunuz, ilk saatlarda yemək verilmir.
Stasionarda qalma
Adətən 1–3 gün stasionarda qalırsınız; bu, təxmini müddətdir və müdaxilənin həcmindən asılı olaraq dəyişir. Müdaxilə ümumi anesteziya altında endoskopik aparılır. Ayıldıqdan sonra ağrı, tənəffüs və udqunma izlənilir. Əvvəlcə bir müddət heç nə yemək olmaz, sonra həkim icazə verdikdə maye, daha sonra yumşaq qida verilir. Lazım olarsa, drenaj qoyulur və çıxarılır.
Ağrı idarə olunursa, mayeni və yumşaq qidanı udursunuzsa, evə buraxılırsınız. Çıxarkən yazılı tövsiyələr verilir. Qidalanma qaydaları barədə də izah verilir.
Bərpa dövrü
Stasionarda adətən 1–3 gün qalırsınız. Bu dövrdə ağrıkəsici və profilaktik antibiotik verilir. Maye qidaya çox vaxt ikinci gündən icazə verilir.
- ilk günlərdə yalnız maye və ilıq qida qəbul edin, sonra püre və yumşaq yeməklərə keçin;
- 2–3 ay pəhrizə riayət edin: kəskin, çox isti, bərk və quru qidadan çəkinin;
- az-az, tez-tez yeyin, yeməyi yaxşı çeynəyin;
- 1–2 ay ağır fiziki yükdən, isti vannadan, saunadan və hovuzdan çəkinin;
- yeməkdən sonra dərhal uzanmayın.
Bərpa əməliyyatı aparan cərrahın nəzarəti altında keçir, ilk nəzarət baxışının vaxtını o təyin edir.
Yadda saxla!
Qida borusunun tikişi sağalana qədər əsas qoruyucu amil düzgün qidalanmadır. Rasionu tələsmədən genişləndirin, hər yeni qidanı az porsiya ilə yoxlayın.
- Udma zamanı güclü ağrı, qızdırma, boyunda və ya döşdə şişkinlik yaranarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Yeyib-içdikdən sonra döşün içində sızma hissi tikişin pozulmasına işarə ola bilər — gecikmədən bildirin.
- Nəzarət müayinəsini buraxmayın.
Qiymət cədvəli
- Qida borusu divertikulunun çıxarılması 2 500 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Müdaxilə ümumi narkoz altında aparıldığı üçün proses zamanı ağrı olmur. Endoskopik üsuldan sonra 1–2 gün boğazda yüngül ağrı və udqunanda narahatlıq ola bilər. Torakoskopik əməliyyatdan sonra deşiklər nahiyəsində ağrı ağrıkəsicilərlə yaxşı aradan qaldırılır.
Düzgün aparılmış əməliyyatdan sonra residiv nadir olur. Endoskopik üsulda arakəsmənin kiçik qalığı qala bilər və şikayətlər qayıdarsa, prosedur təkrarlanır. Simptomlar yenidən başlasa, cərraha müraciət edin.
Rasion tədricən genişləndirilir: əvvəl maye, sonra püre və yumşaq qida. Bərk və quru yeməklərə adətən 2–3 aydan sonra tam qayıtmaq olar. Keçid sürətini həkim əməliyyatın növünə və sağalmaya görə müəyyən edir.
Endoskopik müdaxilədən sonra ofis işinə çox vaxt 1–2 həftəyə qayıtmaq olur. Torakoskopik və açıq əməliyyatdan sonra bu müddət uzanır. Ağır fiziki iş üçün 1–2 ay gözləmək lazımdır.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Ambulator cərrahiyyə
Hamı hələ bilmir ki, əvvəllər stasionarda uzun müddət qalmağı tələb edən bir çox əməliyyat bu gün bir gün…
İstiqamət: Ümumi cərrahiyyə
Uşaqda appendisit
Appendisitlə qarşılaşan istənilən cərrah təsdiq edər ki, hər bir konkret halda onun diaqnozunu qoymaq heç də asan vəzifə…
İstiqamət: Ümumi cərrahiyyə / Pediatriya
Qadınlarda appendisit: yerləşməsi, səbəbləri, əlamətləri, necə və harada ağrıyır
Qadınlarda appendisit — qarnın sağ aşağı hissəsindəki kiçik bağırsaq çıxıntısı olan appendiksin iltihabıdır. Appendiks mühüm funksiyalar yerinə yetirməsə…
İstiqamət: Ümumi cərrahiyyə
Hospitalizasiya - nə qədər davam edir, növləri və qaydaları
Hospitalizasiya — pasiyentin diaqnostika, terapiya və müşahidə üçün tibb müəssisəsinin stasionarında yerləşdirilməsidir. O, təcili və planlı olur. Növlərin…
İstiqamət: Terapiya / Ümumi cərrahiyyə
