Ağardıcılar, kanalizasiya və santexnika təmizləyiciləri, qabyuyan kapsullar, sirkə essensiyası, benzin, kerosin, həşərat dərmanları udulduqda ağız, qida borusu və mədəni yandıra, tənəffüs yollarına düşərək ağciyəri zədələyə bilər. Ən çox balaca uşaqlar zərər çəkir.
Əlamətlər
- Ağızda, boğazda, sinədə yanğı və ağrı
- Dodaqlarda, ağızda yanıq izləri, ağızdan kimyəvi iy
- Tüpürcək axması, udma çətinliyi
- Qusma, bəzən qanlı
- Öskürək, nəfəs darlığı — maddə tənəffüs yoluna düşübsə
- Çaşqınlıq, yuxululuq, qıcolmalar
Nə etməli
-
103-ə zəng edin
Hansı maddə, nə qədər və nə vaxt udulduğunu dispetçerə deyin, qablaşdırmanı əlinizdə saxlayın.
-
Ağzı yaxalayın
Zərərçəkən huşundadırsa, ağzını su ilə yaxalayıb tüpürsün. Dodaq və üzdəki maddəni su ilə yuyun.
-
Çirklənmiş paltarı çıxarın
Maddə dəriyə və ya paltara tökülübsə, paltarı çıxarın, dərini bol su ilə yuyun. Əlcəkdən istifadə edin.
-
Gözlərə düşübsə
Gözləri dərhal bol su ilə uzun müddət yuyun.
-
Vəziyyəti izləyin
Huşsuz, amma nəfəs alan zərərçəkəni yan üstə qoyun. Nəfəs yoxdursa — reanimasiyaya başlayın, ağızdan-ağıza nəfəs zamanı özünüzü qoruyun.
Nə etmək olmaz
- Qusmaya məcbur etməyin — maddə qida borusunu təkrar yandırır və ağciyərə düşə bilər
- Turşunu qələvi ilə və ya əksinə «neytrallaşdırmağa» çalışmayın
- Dispetçerin göstərişi olmadan su, süd və ya başqa içki içirtməyin
- Kimyəvi maddələri başqa qablara — içki butulkalarına — tökməyin
Nə vaxt 103-ə zəng etməli
Məişət kimyəvi maddəsinin udulması şübhəsində həmişə 103-ə zəng edin, əlamət olmasa belə. Xüsusən kostik maddələr, benzin və kerosin, qabyuyan kapsullar, həşərat dərmanları udulduqda.
Uşaqlarda
Uşaqlar rəngli şüşələrə və parlaq kapsullara maraq göstərir. Uşağın ağzında, əllərində maddə izi, kimyəvi iy, ağlama, tüpürcək axması, öskürək varsa — dərhal 103-ə zəng edin. Kimyəvi vasitələri yuxarıda, bağlı şkafda, orijinal qablaşdırmada saxlayın.
Tez-tez verilən suallar
Süd zəhəri zərərsizləşdirmir, əksinə qusmaya səbəb olub qida borusunun təkrar yanmasına və aspirasiyaya gətirib çıxara bilər. Nəyisə içirtmək barədə qərarı dispetçer və ya həkim verir.
