Articulatio talocruralis
Aşıq-baldır (topuq) oynağı baldır sümüklərini pəncə ilə birləşdirir. O, yeriş zamanı bütün bədən çəkisini daşıyır və tez-tez zədələnən oynaqlardandır.
Sistem: Dayaq-hərəkət sistemi
Yerləşməsi
Oynaq baldırla pəncə arasında yerləşir; onun hər iki tərəfində daxili və xarici topuqlar dəri altında aydın görünür.
Quruluşu
Qamış və incik sümüklərinin aşağı ucları «çəngəl» kimi aşıq sümüyünün blokunu əhatə edir. Oynağı daxili tərəfdə güclü deltavari bağ, xarici tərəfdə isə üç ayrı bağ möhkəmləndirir — burxulmalar zamanı ən çox xarici bağlar zədələnir. Oynağın arxasından Axilles vətəri keçir.
Funksiyası
Oynaq pəncənin yuxarı qaldırılmasını və aşağı endirilməsini təmin edir; pəncənin içəri-xaricə çevrilməsi isə əsasən aşağıda yerləşən aşıqaltı oynaqda baş verir.
Ayağın burxulması
- Yükü azaldın, ayağa dinclik verin.
- Zədə yerinə bir neçə dəfə 15–20 dəqiqəlik soyuq qoyun (dəriyə birbaşa buz qoymayın).
- Elastik sarğı ilə yüngül kompressiya edin və ayağı yuxarı qaldırın.
- Ayağa basmaq mümkün deyilsə, deformasiya və ya topuqlarda güclü ağrı varsa — sınığı istisna etmək üçün travmatoloqa müraciət edin.
Hissələri
Axilles vətəri
Tendo calcaneus
Axilles vətəri baldırın arxa əzələlərini daban sümüyünə birləşdirən, bədənin ən güclü vətəridir. O, yeriş, qaçış və tullanma zamanı pəncənin itələnməsini təmin edir.
Suallar və cavablar
Sınıqlar rentgen və KT ilə, bağlar və vətərlər USM və MRT ilə qiymətləndirilir.
Bağların tam bərpa olunmaması oynağın xroniki qeyri-sabitliyinə və zamanla artroza gətirib çıxara bilər. Reabilitasiya və tarazlıq məşqləri təkrar zədələrin qarşısını almağa kömək edir.
