Təsiredici maddə
Pemetreksed — qeyri-yastıhüceyrəli qeyri-kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngində və plevranın bədxassəli mezoteliomasında istifadə olunan fol turşusu antaqonistidir. Vena daxilinə qısa infuziya şəklində onkoloqun nəzarəti ilə, gündüz stasionarında və ya stasionarda yeridilir.
- Latın adı
- Pemetrexedum
- Ticarət adları
- Pemetreksed Siyahı
- ATC kodu
- L01BA04
- Farmakoloji qrup
- Antimetabolitlər
- Dərman formaları
-
- İnfuziya
Diqqət!
Dərmanı qəbul etməzdən əvvəl həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşin. Bu səhifədəki məlumat tanışlıq üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Nə üçün istifadə olunur
- yayılmış qeyri-yastıhüceyrəli qeyri-kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngi — birinci sıra müalicədə platin preparatları ilə birlikdə (bəzən immunoterapiya ilə), həmçinin dəstəkləyici və ikinci sıra müalicədə;
- plevranın bədxassəli mezotelioması (sisplatinlə birlikdə).
Necə təsir edir
Pemetreksed fol turşusundan asılı bir neçə fermenti — timidilat sintaza, dihidrofolat reduktaza və purin sintezi fermentlərini eyni vaxtda bloklayır. Bu fermentlər DNT və RNT üçün lazım olan nukleotidlərin əmələ gəlməsini təmin edir; onların bloklanması şiş hüceyrəsinin çoxalmasını dayandırır.
Kimlərə olmaz
- pemetreksedə qarşı yüksək həssaslıq;
- sarı qızdırmaya qarşı peyvəndlə eyni vaxtda istifadə;
- ana südü ilə qidalandırma.
Ağır böyrək çatışmazlığında istifadə tövsiyə edilmir.
Hazırlıq
Toksikliyi azaltmaq üçün müalicədən əvvəl və müalicə boyunca fol turşusu və B12 vitamini, infuziya ərəfəsində isə dəri reaksiyalarının qarşısını almaq üçün kortikosteroid təyin edilir. Bu hazırlığı onkoloq planlaşdırır.
Əlavə təsirlər
- miyelosupressiya: neytropeniya, anemiya, trombositopeniya;
- yorğunluq, iştahsızlıq;
- ürəkbulanma, qusma, stomatit, ishal;
- dəri səpgisi, qaşınma;
- böyrək funksiyasının pozulması;
- nadir hallarda — pnevmonit, şüa terapiyasından sonra radiasiya «yaddaşı» reaksiyası.
Qarşılıqlı təsir
- Qeyri-steroid iltihab əleyhinə vasitələr (ibuprofen və s.) — böyrək funksiyası zəif olan xəstələrdə pemetreksedin xaric olunmasını ləngidir; infuziya ərəfəsində və sonrakı günlərdə onların qəbulu həkimlə razılaşdırılır.
- Nefrotoksik dərmanlar (aminoqlikozidlər, sisplatin) — toksiklik arta bilər.
- Canlı peyvəndlər — tətbiq edilmir.
Hamiləlik və laktasiya
Pemetreksed teratogen və embriotoksik təsir göstərə bilər; hamiləlikdə istifadə olunmur. Qadınlar və kişilər müalicə dövründə və sonra həkimin göstərdiyi müddət ərzində etibarlı kontrasepsiyadan istifadə etməlidir. Əmizdirmə dayandırılır.
Uşaqlar
Uşaqlarda istifadə olunmur.
Bu təsiredici maddə ilə preparatlar
Azərbaycanda Pemetreksed ilə qeydiyyatda olan preparatlar. Onlarda eyni təsiredici maddə var, lakin doza, forma və köməkçi maddələr fərqlənə bilər. Konkret preparatı həkim seçir, aptekdə əvəzetmə barədə əczaçı ilə məsləhətləşin.
Pemetreksed
Ever Pharma Jena Gmbh, Almaniya
Tez-tez verilən suallar
Bu vitaminlərin əvvəlcədən qəbulu pemetreksedin sümük iliyinə və selikli qişalara toksik təsirini nəzərəçarpacaq dərəcədə azaldır, lakin onun şişə təsirini zəiflətmir. Vitaminləri həkimin göstərdiyi qaydada fasiləsiz qəbul etmək vacibdir.
Bəzi ağrıkəsicilər (qeyri-steroid iltihab əleyhinə vasitələr) pemetreksedin orqanizmdən xaric olunmasını ləngidə bilər. Hər hansı ağrıkəsicinin qəbulunu əvvəlcədən onkoloqla razılaşdırın.
Xəstəliklər
Simptomlar
İxtisaslar
Bu mövzuda məqalələr
Kimyaterapiya nədir: növləri, tipləri və onu necə yüngülləşdirmək olar
Kimyaterapiya – şişəleyhinə dərman agentlərinin yeridilməsinə əsaslanan, bədxassəli xəstəliklərin çox effektiv müalicə üsuludur. Onların mexanizmləri müxtəlif ola bilər,…
İstiqamət: Kimyaterapiya
Kimyaterapiyadan sonrakı yan təsirlər və onlarla mübarizə üsulları
Kimyaterapiya onkoloji xəstəliklərlə mübarizənin əsas üsullarından biridir. Onun əsasında sürətlə bölünən hüceyrələrin, o cümlədən xərçəng toxumalarının məhv edilməsinə…
İstiqamət: Kimyaterapiya
Bu qrupdan digər dərmanlar
Azasitidin
Azacitidinum
Vizadis
Fludarabin
Fludarabinum
Fludara
Fluorourasil
Fluorouracilum
5-Flüorurasil-Ebeve, Fluro 5 Deva
Gemsitabin
Gemcitabinum
Gemsitabin Ebeve
Kapesitabin
Capecitabinum
Kapesitabin
Metotreksat
Methotrexatum
Treksan, Metortrit və b.