Mammoplastika - prosedur haqqında ən populyar suallara cavablar

Mammoplastika aşağıdakı problemləri həll etməyə imkan verir:

• öz ağırlığı altında tədricən və ya sürətlə inkişaf edən süd vəzilərinin enməsi;
• doğuşdan və laktasiya dövründən sonrakı estetika pozğunluğu;
• giləciyin içəri çəkilməsi;
• süd vəzisinin əlavə payının olması;
• əlavə giləciyin olması;
• süd vəzisinin tam və ya qismən inkişaf etməməsi;
• döşün həddindən artıq böyük ölçüləri — onurğanın torakal şöbəsinə yükü artırır;
• süd vəzisi xərçənginin cərrahi müalicəsindən sonra döşün formasının bərpası zərurəti.

Mövcud problemin xarakterindən asılı olaraq həkim cərrahi korreksiyanın optimal variantını seçir. Əməliyyatdan əvvəl pasiyent bir sıra analiz verir və instrumental diaqnostikadan keçir.

Auqmentasion mammoplastika

Auqmentasion mammoplastikada döşün böyüdülməsi aparılır. Bunun üçün damcıvari və ya dairəvi implantatlar istifadə olunur. Protez süni yaradılmış kəsiklər vasitəsilə yeridilir; bu zaman plastik cərrah əməliyyatdan sonrakı estetikanı mütləq nəzərə alır.

Cərrahi çıxış müxtəlif ola bilər: submammar — süd vəzisinin altındakı kəsik vasitəsilə; transareolyar — giləcikətrafı dairənin ətrafından; qoltuqaltı — böyük döş əzələsinin kənarı üzrə kəsik vasitəsilə.

Ümumi şəkildə auqmentasion mammoplastika implantatın yerləşdirildiyi cibin yaradılmasıdır. İmplantlar həm vəzinin altına, həm böyük döş əzələsinin altına, həm də iki səviyyədə qoyula bilər — pasiyentin cərrah qarşısında hansı vəzifələr qoymasından asılı olaraq.

Reduksion mammoplastika

Döşün böyük ölçüsü estetik olmayan görünə və sağlamlıqla bağlı problemlərə gətirib çıxara bilər. Ağır süd vəziləri bədənin ağırlıq mərkəzini yerindən oynadır və onurğaya yükü artırır, vertebral patologiyaların yaranma risklərini yüksəldir.

Reduksion mammoplastika döşün ölçülərini azaltmağa, bədənin estetikasını bərpa etməyə və onurğa sütununun anatomik-funksional vəziyyətini yaxşılaşdırmağa imkan verir. Üsul həmçinin süd vəzilərinin asimmetriyasının korreksiyası üçün tövsiyə olunur — bir döş digərindən əhəmiyyətli dərəcədə böyük olduqda. Cərrah bir neçə kəsik yerinə yetirir; onların vasitəsilə piy və vəzi toxumasının artıqlığını çıxarır. Dəriyə kosmetik tikişlər qoyulur.

İzolə olunmuş mastopeksiya

Süd vəzilərinin daxili həcminin azalması və enməsi onunla səciyyələnir ki, tədricən aşağı yamac sallanır, giləcik isə tədricən aşağı «baxmağa» başlaya bilər və ya əvvəlki istiqamətdə qalıb submammar qatdan aşağıda yerləşə bilər. Qravitasion ptoz yaşla inkişaf edir. Risk amilləri həm də doğuşlar və uzunmüddətli laktasiya dövrüdür.

Problemi izolə olunmuş mastopeksiya (süd vəzilərinin fiksasiyası) düzəltməyə kömək edir. Ptozun ifadəliliyindən asılı olaraq giləciyi və süd vəzisinin toxumasını düzgün vəziyyətə qaytarmağa imkan verən müxtəlif əməliyyat texnikaları istifadə olunur. Kəsiklər ən yaxşı kosmetik nəticəni təmin etmək üçün təbii qat zonalarında aparılır. İzolə olunmuş mastopeksiyada süd vəzisinin həcmi dəyişmir.

Mammoplastika həm estetik, həm də tibbi göstərişlərlə aparıla bilər. Aşağıdakı hallar cərrahla müzakirə olunur:

• döşün ölçüsünün və ya formasının pasiyenti qane etməməsi;
• doğuş və süd verdikdən sonra döşün enməsi və həcm itirməsi;
• döşlərin əhəmiyyətli asimmetriyası;
• döşün həddindən artıq böyük olması, bel və çiyin ağrıları;
• giləciyin içəri çəkilməsi, əlavə döş toxumasının olması;
• döş xərçənginin cərrahi müalicəsindən sonra bərpa zərurəti.

Aşağıdakı hallarda əməliyyat təxirə salınır və ya aparılmır. Qərar müayinəyə əsasən verilir:

• hamiləlik və süd verilmə dövrü;
• döşün kəskin iltihabı, aktiv infeksiya;
• qanın laxtalanmasının pozulması, nəzarət olunmayan ağır xroniki xəstəliklər;
• döşdə müayinə olunmamış şübhəli dəyişikliklər: əvvəlcə mammoloq və onkoloq müayinəsi tələb olunur;
• gözləntilərin real olmaması və psixoloji hazırlıqsızlıq;
• siqaret çəkmə yaranın sağalmasını çətinləşdirdiyi üçün əməliyyatdan əvvəl və sonra imtina etmək lazımdır.

Əməliyyatdan əvvəl plastik cərrah pasiyenti ətraflı müayinə edir və bir sıra tələbləri izah edir.

1. Məsləhət. Cərrah gözləntiləri, döşün quruluşunu, dərinin vəziyyətini qiymətləndirir, əməliyyat növünü və implantat seçimini müzakirə edir.
2. Müayinələr. Qan və sidik analizləri, EKQ, döşün ultrasəs müayinəsi və ya mammoqrafiyası aparılır.
3. Dərmanların nəzərdən keçirilməsi. Qanı durulaşdıran dərmanlar və bəzi əlavələr haqqında həkimi məlumatlandırın.
4. Həyat tərzi. Siqaretdən imtina, əməliyyat ərəfəsində yemək və içməkdən çəkinmə həkimin göstərişinə uyğun olaraq.
5. Əməliyyat günü. Anesteziya altında əməliyyat aparılır, sonra sarğı və kompression alt paltar qoyulur.

Əməliyyatdan sonrakı dövrdə bir neçə gün ağrı hissləri olur. Ümumi vəziyyəti yaxşılaşdırmaq üçün həkim ağrıkəsici dərmanlar tövsiyə edir. Ağrı xüsusilə implantatlar böyük döş əzələsinin altına qoyulduqda daha ifadəli ola bilər. Ağrılar sıxıcı xarakter daşıyır və toxumaların yeni vəziyyətə öyrəşməsi ilə bağlıdır. Dərmanın növünü və dozasını yalnız həkim təyin edir.

• İlk günlərDöş nahiyəsində ödem, göyərmə, gərginlik ola bilər. Bunlar cərrahi travmaya normal reaksiyadır. Sıxıcı steril sarğı qoyulur, qolu qaldırmaq çətin ola bilər.
• Stasionardan çıxışPasiyent adətən qısa müddət klinikada qalır və aktivləşdirilir. Yüngül gəzinti qan dövranını yaxşılaşdırır, ödemin sorulmasını sürətləndirir və tromb riskini azaldır.
• Növbəti həftələrSarğılar dəyişir, sıxıcı alt paltar geyinilir. Ağır yük və kəskin hərəkətlər məhdudlaşdırılır. Tikişlər sorulan materialla aparılıbsa, çıxarılması tələb olunmur, əks halda həkim müəyyən vaxtda çıxarır.
• Bir neçə ayÖdem enir, süd vəziləri təbii elastikliyi alır, implantatlar yekun vəziyyətini tutur. Döşün son görünüşü bu dövrdən sonra qiymətləndirilir.

Müddətlər fərdidir və həkim tərəfindən müəyyən edilir. Bərpa dövründə nəzarət müayinələrini buraxmamaq vacibdir.

Əhəmiyyətli ödem döşün plastikasından sonra ikinci-üçüncü gündə müşahidə oluna bilər, sonra tədricən azalmağa başlayır. Ödemin müddəti fərdidir və bir çox amildən asılıdır. Ödemi azaltmaq və hüceyrəarası mayenin sorulmasını sürətləndirmək üçün aşağıdakı qaydalara riayət etmək tövsiyə olunur:

• Kompression büstqalter geyinmək. Toxumaların mülayim sıxılması mayenin həddindən artıq yığılmasının qarşısını alır. Kompressiyanın dərəcəsi bərpa dövründə dəyişir.
• İlk günlərdə soyuq kompres. Dəsmala bükülmüş soyuq buz qabını qısa müddətə tətbiq etmək olar. Buzu birbaşa dəriyə qoymayın.
• Ağır fiziki fəallığı məhdudlaşdırmaq. Yuxarı çiyin qurşağına yük minimal olmalıdır, əks halda əzələ zədələnə və implant yerini dəyişə bilər.
• Duzu və susuzluq doğuran qidaları azaltmaq. Yarımfabrikat və qızardılmış qidalardan çəkinmək lazımdır.
• Kifayət qədər maye içmək. Həkimin göstərdiyi həcmə əməl edin, artıq maye ödemi gücləndirə bilər.
• Arxası üstə yatmaq. Yan və ya qarın üstə yuxu ödemi artıra bilər.

Bəzi pasiyentlərə ödemi azaltmaq üçün həkim tərəfindən sidikqovucu vasitələr təyin oluna bilər. Bu dərmanları özbaşına qəbul etmək olmaz.

Süd vəzilərinin cərrahi korreksiyasından sonra toxumalar qat-qat bərpa olunur. Dəriyə nazik atravmatik iynənin köməyi ilə kosmetik dəridaxili tikişlər qoyulur. Bu tikiş yaranın kənarlarını dəqiq uyğunlaşdırmağa imkan verir və izlərin mümkün qədər az görünməsinə kömək edir.

Əməliyyatdan sonra yara antiseptik məhlulla işlənir və steril sarğı ilə örtülür. Sarğı həkimin göstərişinə uyğun dəyişdirilir, islanıbsa, plandankənar dəyişdirmək lazımdır. Bir qayda olaraq, tikiş üçün sorulan sapdan istifadə olunur. Sorulmayan material qoyulubsa, onu həkim müəyyən vaxtda çıxarır. Yaranı özbaşına işləmək, tikişləri çəkmək və sarğını açmaq olmaz.

Döşün plastikasından sonra bərpa dövründə müəyyən qaydalara riayət etmək lazımdır. Konkret müddətləri həkim fərdi müəyyən edir. Aşağıdakılar ümumi tövsiyələrdir:

• ağır əşyaları qaldırmaqdan və qolları döş səviyyəsindən yuxarı qaldırmaqdan çəkinin, xüsusilə implantat əzələ altında yerləşirsə;
• həkim icazə verməyənə qədər avtomobil sürməyin, çünki sükan çevirmə döş əzələlərini gərginləşdirir;
• həkimin göstərdiyi müddətdə arxası üstə yatın, yan və qarın üstə vəziyyətdən çəkinin;
• idman zalına və məşqlərə həkimin icazəsi ilə, tədricən qayıdın, tullanmalardan və döş əzələlərinə yükdən çəkinin;
• bir müddət isti vanna, sauna və hovuzdan çəkinin, bu, bərpanı pozur və infeksiya riskini artırır;
• uzun müddət solyarium və birbaşa günəş təsirindən qorunun, izlərə günəşdən qoruyucu tətbiq edin;
• siqaretdən tam imtina edin, çünki bu, toxumaların oksigenlə təchizatını pozur;
• çəkinizi sabit saxlayın, kəskin artım və ya arıqlama nəticəni dəyişə bilər;
• kompression alt paltarı həkimin göstərdiyi müddətdən tez çıxarmayın.

Mammoplastikadan sonra kifayət qədər kompressiya səviyyəsinə malik xüsusi korreksiyaedici alt paltar geyinmək tövsiyə olunur. Adi pambıq büstqalter döşü lazımi sıxılma və düzgün vəziyyətdə saxlaya bilmir, buna görə ilk dövrdə ondan çəkinmək lazımdır.

Əməliyyatdan dərhal sonra yüksək kompressiya dərəcəli model seçilir və sonradan tədricən bu səviyyə azaldılır. Alt paltarı həm gündüz, həm gecə geyinmək tövsiyə olunur. Toxumalar tam sağaldıqca həkim adi büstqaltere keçməyə icazə verir.

Hər cərrahi müdaxilədə olduğu kimi, mammoplastika da risklər daşıyır. Əksəriyyəti nadirdir, lakin pasiyent bunları bilməlidir:

• hematoma, seroma, infeksiya;
• yaranın pis sağalması, qalın və ya görünən çapıqlar;
• giləcik və döş həssaslığının dəyişməsi (azalma və ya artma);
• asimmetriya, implantatın yerdəyişməsi;
• implantat ətrafında kapsul kontrakturası (sərtləşmə);
• implantatın zədələnməsi və əlavə əməliyyat ehtiyacı;
• anesteziya ilə bağlı risklər.

Riskləri azaltmaq üçün təcrübəli plastik cərrah seçmək, hazırlıq qaydalarına əməl etmək və nəzarət müayinələrini vaxtında keçmək vacibdir. İmplantatlı pasiyentlərə mütəmadi mammoloji nəzarət məsləhət görülür.