Qanlı ifrazat və ya ləkələnmə demək olar ki, hər qadında baş verir. Bu səhifədə dövrün ortasında qanlı ifrazadın səbəbləri, növləri, diaqnostikası, müalicəsi və mümkün ağırlaşmaları, əlaqəli xəstəliklər, hansı həkimə müraciət etmək lazım olduğu və mütəxəssis rəyi barədə məlumat toplanıb.
İxtisas: Cərrah Endokrinoloq Ginekoloq Hematoloq Onkoloq Veneroloq
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Qanlı ifrazat və ya ləkələnmə demək olar ki, hər qadında baş verir. Əgər onlar iki və ya daha çox tsikl ərzində təkrarlanırsa, həkimə müraciət etmək lazımdır. Təzə (qırmızı) və ya laxtalanmış (tünd) qanın aşkarlanması ciddi patologiyadan xəbər verə bilər. Bu zaman ağrının və digər simptomların olması vacib deyil. Qanaxma bol olarsa, baş gicəllənmə və ya zəiflik ilə müşayiət olunarsa, dərhal təcili yardım çağırmaq lazımdır.
Növləri
Aybaşıdan sonrakı qanlı ifrazat həm patoloji, həm də fizioloji ola bilər. Onların xarakterini yalnız həkim dəqiq müəyyən edə bilər. Xarakterinə görə az miqdarda və ya bol, qəhvəyi, al-qırmızı, çəhrayımtıl, qatı və ya maye ifrazat fərqləndirilir.
Səbəbləri
Əgər azacıq ləkələyici ifrazat ovulyasiya zamanı yaranırsa, bu normanın variantıdır. Yumurtahüceyrənin sərbəst buraxılmasından sonra şəffaf selikdə qəhvəyimtil ləkələnmə və ya damarcıqlar görünə bilər. Bu zaman qadın libidonun artdığını hiss edir. Xarici cinsiyyət üzvlərində yüngül şişkinlik, ovulyasiya olan yumurtalıq tərəfində sancı mümkündür.
Aybaşı olmayan, lakin qanla qarışıq az miqdarda ifrazat oral kontraseptivlərin təyin edilməsindən və ya dəyişdirilməsindən sonrakı ilk 3 ay üçün xarakterikdir. Bu əlamət qadınların 30-40%-ində rast gəlinir. O, orqanizmin hormonlara uyğunlaşması ilə bağlıdır. İfrazatın həcmi artdıqda həkimə müraciət etmək lazımdır.
Aybaşı vaxtı olmayan zaman uşaqlıq yolundan qan gəlməsinin patoloji səbəbləri daha çoxdur.
- Reproduktiv sistem orqanlarının iltihabı. Kəskin ola bilər, qarının aşağı hissəsində güclü ağrı ilə müşayiət olunur, xroniki isə yüngül narahatlıqla keçir. Qanlı ifrazat təkcə dövrün ortasında görünmür. Bu, selikli qişanın damarlarının iltihabi zədələnməsi ilə bağlıdır.
- Hamiləlik patologiyaları. Qanlı və ya qansızma xarakterli ifrazatın görünməsi dərhal həkimə müraciət üçün siqnaldır. Bu cür əlamətlər bətindənkənar (ektopik) hamiləlik zamanı yarana, özbaşına düşük xəbərçisi ola bilər. Bu zaman kəskin qarın ağrısı, başgicəllənmə və ya huşun itməsi olarsa, dərhal təcili yardım çağırın.
- Travmalar. Aybaşı olmayan qanlı ifrazat tez-tez kobud cinsi əlaqədən sonra yaranır. Adətən bir sutkadan çox davam etmir.
- Uşaqlıqda və ya onun boynunda törəmələr. Bədxassəli şişlərdə ifrazat daha çox bol, qəhvəyimtil çalarda, xoşagəlməz iyli olur.
Menstrual dövrün ortasında ikinci aybaşı kimi qanaxmanın səbəbi iltihab fonunda hormonal pozğunluq və ya şiş prosesi ola bilər. İltihabi fəsadlar qanaxma şəklində qonoreya, trixomoniaz, xlamidioz zamanı mümkündür.
Diaqnostika
İlkin baxışda həkim xəstədən dövrün ortasında qanlı ifrazatın xarakterini, nə vaxt meydana çıxdığını, müşayiət edən ağrıların olub-olmadığını soruşur. Sonra ginekoloji kresloda məcburi müayinə aparılır. Həkim vaginanın selikli qişasının və uşaqlıq boynunun görünən hissəsinin vəziyyətini qiymətləndirir, flora və cinsi yolla keçən infeksiyalar üçün yaxma götürür.
Diaqnozu dəqiqləşdirmək üçün əlavə müayinələr təyin olunur.
- İltihabi prosesləri aşkarlamaq üçün flora yaxması.
- Sitoloji tədqiqat üçün uşaqlıq boynundan qazıntı. Patoloji dəyişmiş hüceyrələri aşkarlamağa, bədxassəli çevrilmə üçün ilkin şərtləri müəyyən etməyə imkan verir.
- Kolposkopiya — uşaqlıq boynunun mikroskop altında müayinəsi, patoloji sahələri aşkarlamaq üçün toxumaların boyanması.
- Transvaginal USM. Uşaqlığın, boynun, əlavələrin strukturunu qiymətləndirməyə imkan verir. Tədqiqat zamanı həkim yumurtalıq kistalarını aşkarlayır, onların xarakterini müəyyən edir. USM uşaqlıq endometriumunun strukturunu, polipləri, miomaları, şişləri göstərir.
- Histeroskopiya — boyun vasitəsilə daxil edilən videokamera ilə uşaqlığın daxildən müayinəsi. Prosedur anesteziya altında aparılır. Müayinə zamanı həkim şübhəli sahələrdən toxuma nümunəsi götürə, polipləri, kiçik miomaları çıxara bilər.
Yumurtalıqların işini yoxlamağa cinsiyyət hormonlarının səviyyəsinin tədqiqi kömək edir. Kənarlaşmalar olarsa, həkim qalxanabənzər vəzi və hipofiz hormonlarına, qaraciyər fermentlərinə analiz təyin edəcək. Bu orqanlar tənzimləyici funksiya daşıyır. İltihabi və şiş proseslərinin yayılma miqyasını dəqiqləşdirmək üçün kontrastlaşdırma ilə MRT və ya KT aparılır.
Müalicə
Dövrün ortasında qanlı ifrazadın müalicə üsulu diaqnostikanın nəticələrindən asılıdır. Həkimlər mümkün qədər az invaziv üsullardan istifadə etməyə, imkan daxilində qənaətcil əməliyyatlar aparmağa çalışırlar. İlkin mərhələlərdə patologiyaların əksəriyyəti dərman vasitəsilə korreksiya edilə bilər. Bunun üçün hormonal, antibakterial, iltihab əleyhinə preparatlar tətbiq olunur.
Cərrahi yolla iri və sürətlə böyüyən miomalar, poliplər, kistalar, patoloji böyümüş toxuma ocaqları, bədxassəli törəmələr, bitişmələr aradan qaldırılır.
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Ağırlaşmalar
Qanlı ifrazata səbəb olan xəstəliklərin əsas fəsadları:
- Anemiya;
- Sonsuzluq;
- Törəmələrin bədxassəli çevrilməsi (malignləşmə).
Endometrium polipləri, həmçinin uşaqlıq boynunun displaziyası xərçəngə keçməyə meyillidir. Vaxtında diaqnostika və müalicə ağır nəticələrin qarşısını alır.
Sonsuzluq uşaqlıq boşluğunun, mayalanmış yumurtahüceyrəni qəbul edə, qidalandıra və saxlaya bilməyən endometriumun deformasiyası nəticəsində yaranır. İltihablar, poliplər, miomalar, hiperplaziya uğurlu mayalanma olsa belə, tez-tez hamiləliyin pozulmasına səbəb olur.
İri törəmələr qarının aşağı hissəsində ağrı yaradır. Narahatlıq xroniki forma ala bilər, bu da qadını depressiyaya sala bilər. Böyük subseroz (kənara doğru böyüyən) miomalar sidik kisəsinin və bağırsağın işini pozur. Şiş orqanlara təzyiq göstərir və bəzən onlarla birləşərək ağrıya səbəb olur.
Xroniki endometrit uşaqlıq daxilində bitişmələrin, fibroz ocaqların yaranmasına, toxumalarının sklerozlaşmasına səbəb ola bilər. İltihab bəzi hallarda uşaqlıq borularına, yumurtalıqlara, bağırsağa yayılır ki, bu da bitişmə prosesi üçün əlverişli zəmin yaradır.
Yadda saxla!
Nizamsız qanlı ifrazatın niyə yarandığı sualları yalnız üzbəüz baxış zamanı ginekoloqa verilməlidir. Bir çox qadınlar cavabları forumlarda axtarır, özbaşına müalicə ilə məşğul olur, bununla da vəziyyəti ağırlaşdırır. Hətta QSİƏ-ni (qeyri-steroid iltihab əleyhinə vasitələri) və analgetikləri özbaşına istifadə etmək olmaz — bəzi hallarda onlar qanaxmanı gücləndirə bilər. Aybaşılararası qanlı ifrazat təkcə problemdən xəbər vermir, həm də anemiyanın inkişafına səbəb olur. Nəticələri:
- Yorğunluq, zəiflik;
- Yaddaşın, düşünmə qabiliyyətinin pisləşməsi;
- Dərinin avazıması;
- Başgicəllənmə;
- Əzələ zəifliyi.
Toxuma mübadiləsinin pozulması ürəyin, böyrəklərin, qaraciyərin işinin pozulmasına, orqanizmin immun müdafiəsinin zəifləməsinə səbəb olur. Normada ləkələnmə doğuşdan, ginekoloji manipulyasiyalardan, ovulyasiyadan sonra ola bilər. Digər bütün hallarda diaqnostika və müalicə lazımdır.
Suallar və cavablar
Səbəb poliplər, mioma, adenomioz, bədxassəli şişlər ola bilər. Ginekoloqa müraciət etmək lazımdır.
Ginekoloqun üzbəüz baxışı olmadan səbəblər barədə yalnız ehtimal etmək olar. Bir çox ciddi patologiya ağrısız keçir, yalnız ləkələnmə və ya az miqdarda qanaxma ilə məhdudlaşır.
Əgər aybaşı heç cür bitmirsə, səbəb hormonal pozğunluq və ya uşaqlığın quruluşunun mexaniki pozulması (törəmələr, endometriumun travmatik zədələnməsi) ola bilər.
