Uşaqlıq mioması miometriumun hamar əzələ hüceyrələrindən inkişaf edən xoşxassəli şişdir. Güclü menstrual qanaxma, təzyiq simptomları və reproduktiv problemlər yarada bilər.
Yayımlanma tarixi:
Sinonimlər
- Fibromioma
- leyomioma
Xəstəlik haqqında

Mioma uşaqlıq boynunun və ya cisminin saya əzələ hüceyrələrindən yaranan xoşxassəli törəmədir. Bu şiş kapsulla yanındakı toxumalardan aydın şəkildə ayrılır. Reproduktiv yaşlı qadınlarda rast gəlinir və ilk menstruasiya başlamamış qızlarda heç vaxt inkişaf etmir. Davamlı menopauzada uşaqlığın mioması böyüməyi dayandırır və tez-tez geriyə inkişaf edir.
Uşaqlıq miomasının formalaşması, bir qayda olaraq, normal ovulyasiyası olan qadınlarda müşahidə olunur. Mioma hüceyrələri progesteron və estrogenə daha həssas olur; bu da onların fəal böyüməsini stimullaşdırır. Şişin inkişafında ağırlaşmış irsiyyət, hormonal disbalans, streslər və immunçatışmazlıq vəziyyətləri böyük rol oynayır.
Statistikaya görə, 30 yaşdan yuxarı qadınların təxminən üçdə birində uşaqlıq mioması var; o, həm əlamətsiz keçə bilər (müalicə tələb olunmur, yalnız dispanser müşahidəsi), həm də klinik təzahürlərlə. Əsas vizualizasiya üsulu ultrasəs müayinəsidir.
Mioma olduqda həm gözləmə (müşahidə), həm də aktiv (müalicə) taktika seçilə bilər. Hər şiş əməliyyat olunmur — mioması olan pasiyentlərin yalnız 10 faizi cərrahi müalicəyə ehtiyac duyur. Cərrahi müdaxilə taktikasının seçimi (uşaqlığın saxlanılması və ya çıxarılması) pasiyentin yaşı, reproduktiv funksiyanın saxlanılmasında maraqlı olub-olmaması, düyünlərin texniki yerləşməsi, həmçinin müşayiətedici cərrahi patologiyanın olması ilə müəyyən edilir.
Ginekoloqların arsenalında dərman müalicəsi üsulları da var.
Səbəbləri

Uşaqlıq mioması inkişafının səbəbləri hazırda tam aydınlaşdırılmayıb. Predispozisiya edən amillərə aiddir:
- ağırlaşmış irsiyyət;
- abortlar;
- ağırlaşmış doğuşlar;
- endometrit;
- təkrarlanan uşaqlıqdaxili manipulyasiyalar.
Hesab olunur ki, bu vəziyyətlər uşaqlığın reseptor aparatını pozur, bu da onun hormonal təsirə həssaslığını artırır və bununla da uşaqlıq boynu və ya bədəninin hamar əzələ hüceyrələrində proliferativ prosesləri stimullaşdırır.
Təsnifat
Say etibarilə mioma düyünləri tək və çoxsaylı ola bilər.
Düyünlərin lokalizasiyasına görə miomalar aşağıdakılara bölünür:
- interstisial (əzələlərarası, intramural), submukoz (selikaltı), subseroz;
- nadir formalar, düyünlər bağlarda, uşaqlıq boynunda yerləşdikdə.
Ölçüsünə görə miomalar aşağıdakı kimi olur:
- kiçik – diametri 5 sm-ə qədər olan düyün;
- böyük – 5 sm-dən böyük düyün.
Klinik mənzərə

Tez-tez uşaqlıq mioması uzun müddət klinik simptomatika olmadan keçir.
Xəstəliyin təzahürləri qeyri-spesifikdir və aşağıdakılarla təmsil olunur:
- uşaqlıq qanaxmaları;
- qarının alt hissələrində ağrı hissləri;
- sidiyin saxlanmaması və ya ləngiməsi (sidik kisəsinin, onun boynunun və ya sidik kanalının sıxılması zamanı);
- mayalanmanın mümkünsüzlüyü;
- qəbizlik (düz bağırsağın sıxılması zamanı).
Uşaqlıq mioması ağırlaşmalarla keçə bilər ki, bu da simptomatikaya öz izini qoyur. Düyündə qan dövranı pozulduqda qadını sürətlə intensivliyi artan ağrılar, qanlı ifrazatlar, bədən temperaturunun yüksəlməsi, pis özünühiss narahat edir. Qanın ümumi analizində iltihab prosesinin əlamətləri (leykositlərin sayının artması və eritrositlərin çökmə sürətinin yüksəlməsi) aşkar edilir. Selikaltı düyünlər əmələ gəldikdə ağrılar sancı xarakterli olur (diaqnoz ginekoloji müayinə zamanı asanlıqla təsdiqlənir), subseroz düyünün ayağının burulması zamanı isə – qəfləti və kəskin olur.
Bəzən uşaqlıq mioması digər xəstəliklərlə – endometriumun hiperplastik prosesləri, yumurtalıqların kistoz dəyişiklikləri və mastopatiya ilə səbəbli əlaqədə ola bilər. Bir patologiyanın müalicəsi digərinin gedişinə müsbət təsir göstərir.
Şəkillərdə əlamətlər
Oxşar əlamətlər aşkar etmisinizsə, nə etməli?
-
Özünüzü müalicə etməyin
Özbaşına müalicə sağlamlıq üçün təhlükəlidir. Dəqiq diaqnoz olmadan müalicəyə başlamaqla vaxt itirə və yanlış yol seçə bilərsiniz.
-
Mütləq həkimə müraciət edin
Yalnız ixtisaslı həkim dəqiq diaqnoz qoya və düzgün müalicə təyin edə bilər. Hansı mütəxəssisə getməli olduğunuzu bilmirsinizsə, terapevtə yazılın — o, sizi lazımi həkimə yönləndirəcək.
-
Müalicəni təxirə salmayın
İlk əlamətlər yaranan kimi başlanmış müalicə daha effektiv olur və ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
-
Bizə müraciət edin — mütləq kömək edəcəyik
*1103
Diaqnostika

Ginekoloq uşaqlıq mioması olduğundan hələ bimanual müayinənin nəticələrinə görə şübhələnə bilər, bu zaman uşaqlığın böyümüş ölçüləri və mümkün ki, onun düzgün olmayan forması aşkar edilir. Əsas skrininq vizualizasiya üsulu kiçik çanaq orqanlarının dopplerqrafiya ilə ultrasəs skanlanmasıdır. Ultrasəsin lazımi məlumat vermədiyi çətin klinik hallarda kompüter və ya maqnit-rezonans tomoqrafiyası tətbiq edilir.
Laborator müayinə üsulları diaqnozun özünün qoyulmasında əhəmiyyətli rol oynamır, lakin mioma fonunda uşaqlıq qanaxmalarının ağırlaşması kimi anemiyanı diaqnostika etməyə imkan verir. Bu məqsədlə ümumi klinik qan analizi aparılır. Dizurik hadisələr olduqda ümumi sidik analizi də təyin edilir.
Müalicə

Reqressiv müalicə mioma düyününün qidalanmasının pozulmasından ibarətdir, nəticədə onun kiçilməsi və ölməsi baş verir.
Uşaqlıq mioması müalicəsinin əsas üsulu uşaqlıq arteriyalarının embolizasiyasıdır (UAE). Bu az invaziv əməliyyat zamanı miomanı qidalandıran arteriyaya onun lümenini tutan embollar yeridilir.
Müalicə üsulları
Uşaqlıq mioması müalicəsi uşaqlıq qanaxmaları, anemiya, ağrı sindromu və endometrium hiperplaziyası olduqda göstərişdir. Simptomsuz keçən uşaqlıq mioması diaqnozu qoyulmuş xəstələrə ginekoloqlar dinamik müşahidə tövsiyə edir.
Müalicə 3 üsulla aparıla bilər – cərrahi, alternativ reqressiv və terapevtik. Müalicə taktikasının seçimi qadının fertilliyi saxlamaq istəyindən, həmçinin şişin klinik xüsusiyyətlərindən asılıdır. Ginekoloqları hər bir xəstəyə fərdi yanaşma tətbiq edir.
Konservativ müalicə
Konservativ müalicə mioma ilə şərtlənmiş simptomları yüngülləşdirməyə və ya aradan qaldırmağa kömək edir, həmçinin mioma düyünlərinin geriləməsinə şərait yaradır. Dərman terapiyasına hipotalamusun rilizinq-hormonlarının işlənməsini blokada edən preparatların, həmçinin progesteron reseptorlarının seçici modulyatorlarının (əməliyyata ehtiyacı azaldaraq yaxşı nəticələr göstərən son perspektiv istiqamətlərdən biri) tətbiqi daxildir.
Baza terapiyasından əlavə ginekoloq simptomatik müalicə də təyin edə bilər:
- qeyri-steroid iltihab əleyhinə preparatlar – ağrının kəsilməsi üçün;
- dəmir tərkibli preparatlar – anemiya ilə mübarizə üçün;
- hemostatiklər – uşaqlıq qanaxmasının dayandırılmasını sürətləndirmək üçün.
Cərrahi müalicə
Cərrahi müalicə üçün əsas göstərişlərə aiddir:
- anemiya inkişafı ilə müşayiət olunan bol menstruasiyalar;
- 6 ay və daha çox davam edən qarının alt hissələrində ağrı sindromu;
- düz bağırsağın, sidik kisəsinin və ya sidik axarlarının sıxılması;
- uşaqlığın ölçüsünün 12 həftədən çox olması;
- yeni törəmənin aktiv artması (ilin ərzində miomanın ən azı 4 həftə böyüməsi);
- postmenopauzada düyünlərin böyüməsi (norma olaraq geriləmə olmalıdır);
- düyünün selikaltı lokalizasiyası (demək olar ki, həmişə uşaqlıq qanaxmaları ilə müşayiət olunur);
- bağlar arasında, uşaqlıq boynunda və ya boğazında düyün;
- ən çox ehtimal ki, uşaqlıq mioması ilə şərtlənən sonsuzluq.
Əməliyyatın birinci sikl fazasında keçirilməsi optimaldır, bu da qanaxma riskini azaldır.
Cərrahi müdaxilənin həcmi aşağıdakı ola bilər:
- radikal – uşaqlığın çıxarılması (daha hamiləlik planlaşdırmayan və gec reproduktiv və ya perimenopauza yaşında olan qadınlara göstərişdir);
- orqan qoruyucu – yalnız mioma düyünləri çıxarılır (belə əməliyyat konservativ miomektomiya adlanır).
XXI əsrdə hər hansı cərrahi müdaxilənin “qızıl” standartı toxumaların minimal travmatizasiyası və xəstənin sürətli reabilitasiyasıdır. Buna görə əməliyyat ya laparoskopik üsulla (qarının ön divarında 3 kiçik deşik vasitəsilə), ya da vaginal yolla (dəridə kəsiklər olmadan, patoloji toxumanın çıxarılması vaginadan həyata keçirilir) aparılır. Laparotomiya, yəni açıq müdaxilə, çox nadir hallarda – yalnız az invaziv əməliyyatların texniki cəhətdən yerinə yetirilməsi mümkün olmayan böyük ölçülü miomalarda aparılır. Əgər düyün selikaltı yerləşibsə, histeroskopik çıxarılma mümkündür. Alətlər vagina və servikal kanal vasitəsilə uşaqlıq boşluğuna daxil edilir.
Uşaqlığın çıxarılması vasitəsilə xəstələri tamamilə uşaqlıq miomasından xilas etmək mümkün olsa da, bu əməliyyat onları həmişəlik uşaq daşımaq və doğmaq imkanından məhrum edir. Bundan başqa, cərrahi müdaxilə zamanı və postoperativ dövrdə üsulun invazivliyi və radikallığı ilə bağlı ağırlaşmalar mümkündür. Buna görə ginekoloqları yalnız cərrahi radikal müalicəni tövsiyə edərkən həmişə bütün “lehinə” və “əleyhinə” arqumentləri diqqətlə çəkir. Potensial riskləri azaltmaq üçün diqqətli əməliyyatönü diaqnostika aparılır.
Reabilitasiya
Laparoskopik və vaginal əməliyyatlar zamanı reabilitasiya laparotomiyadan sonrakına nisbətən daha sürətli keçir. Qadın stasionarda 3 günə qədər qalır. Ginekoloq postoperativ dövrün gedişinə və yaranın sağalma xarakterinə nəzarət edir.
Çıxarıldıqdan sonra tövsiyə olunur:
- cinsi həyatı 1 ay məhdudlaşdırmaq;
- ağırlıq qaldırmamaq.
Profilaktika
Spesifik profilaktika mövcud deyil. Mümkün qədər endometrium reseptorlarının həssaslığını dəyişən uşaqlıqdaxili müdaxilələrdən çəkinmək tövsiyə olunur. Etibarlı kontrasepsiya vacibdir.
Yadda saxla!
Uşaqlıq mioması genetik cəhətdən şərtlənmiş xəstəlikdir. Buna görə ağırlaşmış irsiyyəti olan qadınlar öz sağlamlıqlarına diqqətlə yanaşmalıdırlar. Ginekoloqda profilaktik müayinələr patologiyanı vaxtında aşkar etməyə kömək edəcək.
Müasir müalicə üsulları getdikcə daha az radikal olur. Bu gün ginekoloq ilk növbədə xəstənin terapiyaya ehtiyacı olub-olmadığını müəyyən edir. Yalnız bundan sonra hansı yardım növünün ən rasional olduğunu seçir. Bununla da əksər hallarda seçim orqan qoruyucu üsullar – dərman qəbulu, yalnız düyünlərin çıxarılması (uşaqlığın saxlanması ilə) xeyrinə qalır. Radikal əməliyyatlar yalnız mütləq göstərişlər olduqda tövsiyə olunur.
Başa düşmək lazımdır ki, mioma olduqda belə hamilə qalıb sağlam uşaq dünyaya gətirmək mümkündür. Əgər mayalanma özbaşına baş vermirsə və digər səbəblər istisna edilibsə, ginekoloq fertilliyi bərpa etməyə imkan verəcək müalicə üsulunu seçəcək.
Əlaqəli Xəstəliklər
Ginekologiya üzrə xəstəliklər
- Adneksit
- Amenoreya
- Anembrioniya
- Anovulyasiya
- Antifosfolipid sindromu
- Aqalaktiya
- Astenozoospermiya
- Azoospermiya
- Bakterial vaginoz (vajinanın disbakteriozu)
- Bartolin vəzinin kistası
- Bartolinit
- Cinsi və psixoseksual inkişafın ləngiməsi
- Cinsi yolla ötürülən infeksiyalar (CYÖİ)
- Çoxdöllü hamiləlik
- Diffuz mastopatiya
Mövzu üzrə məqalələr
Mioma aşkarlandı: əməliyyat mütləqdirmi?
Mioma diaqnozu hər zaman əməliyyat demək deyil. Qərar şikayətlərinizə, müayinə nəticələrinə və gələcək hamiləlik planınıza uyğun verilir.
İstiqamət: Ginekologiya
Həkim kolposkopiya təyin edib: sizi nə gözləyir?
Kolposkopiyaya yönləndirilmək xərçəng diaqnozu demək deyil. Müayinə uşaqlıq boynundakı dəyişiklikləri daha yaxından qiymətləndirməyə kömək edir.
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Onkoginekologiya
Hər ay təkrarlanan ağrı: nə vaxt müayinə lazımdır?
Aybaşı ağrısı geniş yayılsa da, güclü və həyatınızı məhdudlaşdıran ağrını araşdırmaq lazımdır. Ağrının necə dəyişdiyi müayinə üçün vacib…
İstiqamət: Ginekologiya
Aybaşı gecikir: səbəbi yalnız hamiləlikdirmi?
Aybaşının gecikməsi həmişə hamiləliklə bağlı olmur. İlk addım hamiləlik ehtimalını yoxlamaq, sonra gecikmənin təkrarlanmasını və yanaşı əlamətləri qiymətləndirməkdir.
İstiqamət: Ginekoloji endokrinologiya
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:

