Endometrium polipi uşaqlığın daxili qişasından inkişaf edən lokal toxuma artımıdır. Anormal uşaqlıq qanaxması və bəzi hallarda reproduktiv problemlərlə əlaqəli ola bilər.
Yayımlanma tarixi:
Sinonimlər
- Uşaqlıq boşluğu polipi
- uşaqlıq daxili qişasının polipi
Xəstəlik haqqında
Endometrium polipi uşaqlıq boşluğu daxilində əmələ gələn xoşxassəli törəmədir. O, endometriumun (uşaqlığın daxili qişası) bazal təbəqəsi hüceyrələrinin hiperplaziyası nəticəsində əmələ gəlir. Orqanın divarında bir və ya çoxlu sayda polip formalaşa bilər. Sonuncu halda uşaqlığın polipozundan danışılır.
Xəstəlik ginekologiyada kifayət qədər tez-tez rast gəlinir.
Törəmə cisimdən və ayaqcıqdan və ya geniş əsasdan ibarətdir. Polipin qidalanması struktur mərkəzində yerləşən damar vasitəsilə həyata keçirilir. Polip stromal və ya vəzili hüceyrələrdən, birləşdirici toxumadan ibarət ola bilər.
Endometrium polipləri özünü asiklik qanaxmalar və qarının aşağı hissəsində ağrılı hisslərlə büruzə verir. Diaqnostika daha çox ultrasəs vasitəsilə həyata keçirilir. Polipləri cərrahi yolla müalicə etmək lazımdır.
Xəstəlik residivləşə bilər. Nadir hallarda, xüsusilə menopauzadan sonra və atipik dəyişikliklər olduqda, polip bədxassəli şişə çevrilə bilər.
Səbəbləri
Poliplər endometrium hüceyrələrinin zədələnməsi zamanı hiperplastik prosesə keçidlə formalaşır. Bu cür dəyişikliklərin əsas səbəbləri hesab olunur:
- uşaqlıq və artımların iltihabi xarakterli xəstəlikləri;
- cinsiyyət üzvlərinin xroniki infeksiyaları;
- doğuş, abort, qaşıma zamanı travmalar.
Uşaqlıq polipozuna meyllilik estrogen sıra hormonlarının səviyyəsinin artması ilə müşayiət olunan yumurtalıq disfunksiyası ilə şərtlənir. Artıq bədən çəkisi, endokrin pozğunluqları (şəkərli diabet, tireoid patologiyaları), ağırlaşmış ailə anamnezi olan qadınlar endometrium poliplərinə meyllidir.
Təsnifat
Endometrium polipləri hüceyrə quruluşu nəzərə alınmaqla aşağıdakı növlərə təsnif edilir:
- adenomatoz — hüceyrələrin çevrilməsi zamanı əmələ gəlir, xərçəng şişinə transformasiya oluna bilər;
- vəzili — əsasən endometrium vəzilərindən ibarətdir, stroması az olur, daha çox gənc qadınlarda rast gəlinir;
- vəzi-fibroz — cismi vəzilərdən, ayaqcığı isə fibroz toxumadan əmələ gəlir;
- fibroz — birləşdirici toxumadan ibarətdir, daha çox 45 yaşdan yuxarı qadınlarda əmələ gəlir.
Endometrium polipləri tək və çoxlu ola bilər. Ölçüsünə görə törəmələr kiçik, orta, böyük (8 sm-ə çatan) olaraq təsnif edilir.
Klinik mənzərə
Xəstəlik simptomsuz proqressivləşə bilər. Klinik təzahürlər poliplərin ölçücə böyüməsi ilə paralel artır. İntensivlik həmçinin uşaqlıq boşluğundakı törəmələrin sayından asılıdır. Kiçik poliplər adətən təsadüfən – profilaktik müayinələr zamanı və ya başqa səbəbdən aparılan müayinə zamanı aşkar edilir. Uşaqlıqda polip formalaşmasının əsas əlamətləri hesab olunur:
- qarının aşağı hissəsində ağrılar;
- cinsi əlaqə zamanı və ya ondan sonra diskomfort;
- menstruasiyadan kənar vaginadan qanlı ifrazat;
- klimaks başladıqdan sonra qanaxmalar;
- aybaşı zamanı qarında ağrılar;
- bol menstrual ifrazat;
- siklin pozulması.
Endometriumun hiperplastik törəmələri infeksiyalaşa, nekrozlaşa bilər ki, bu da klinik mənzərəni ağırlaşdırır.
Xəstəliyin simptomları
Oxşar əlamətlər aşkar etmisinizsə, nə etməli?
-
Özünüzü müalicə etməyin
Özbaşına müalicə sağlamlıq üçün təhlükəlidir. Dəqiq diaqnoz olmadan müalicəyə başlamaqla vaxt itirə və yanlış yol seçə bilərsiniz.
-
Mütləq həkimə müraciət edin
Yalnız ixtisaslı həkim dəqiq diaqnoz qoya və düzgün müalicə təyin edə bilər. Hansı mütəxəssisə getməli olduğunuzu bilmirsinizsə, terapevtə yazılın — o, sizi lazımi həkimə yönləndirəcək.
-
Müalicəni təxirə salmayın
İlk əlamətlər yaranan kimi başlanmış müalicə daha effektiv olur və ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
-
Bizə müraciət edin — mütləq kömək edəcəyik
*1103
Diaqnostika
Müayinə anamnezin toplanmasından başlayır. Həkim menstrual sikli, qadının cinsi fəallığını, doğuş funksiyasının vəziyyətini, ailə anamnezini təhlil etməlidir. Ginekoloq xəstənin şikayətlərini və anamnezini ətraflı toplayır.
Növbəti mərhələdə ginekoloji müayinə aparılır. Uşaqlıq cismi polipləri vizual olaraq aşkar edilmir. İstisna güzgülərdə baxış zamanı aşkar edilə bilən servikal kanal törəmələridir.
Bundan sonra kiçik çanaq orqanlarının USM-i aparılır. Məhz bu mərhələdə həkim endometrium polipinin olmasından şübhələnə bilər. Sonoloq törəmənin yerləşməsini, ölçülərini qiymətləndirir, onun quruluşu haqqında ehtimal irəli sürür. USM-də polipin xarakterini dəqiq müəyyən etmək mümkün deyil. Törəmənin təbiəti və təhlükə dərəcəsi haqqında yekun nəticələr histoloji analizin nəticələrinə əsasən çıxarılır.
Diaqnostik və müalicəvi məqsədlə histeroskopiya aparılır. Bu, video kamera ilə təchiz olunmuş çevik endoskopik avadanlıq vasitəsilə uşaqlığın daxili divarlarının tədqiqidir.
Cihaz servikal kanal vasitəsilə daxil edilir. Polipin quruluşu öyrənildikdən sonra həkim onun çıxarılmasının mümkünlüyü barədə qərar qəbul edir. Polipektomiya mümkün olduqda törəmə xüsusi ilgək vasitəsilə çıxarılır. Sonra uşaqlığın ayrı-ayrı qaşınması aparılır.
Polip nahiyəsindəki toxumaya maye azot və ya elektrokoaqulyasiya ilə təsir edilir ki, bu da törəmənin təkrar formalaşması riskini azaldır.
Müalicə
Müalicə üsulları
Uşaqlıq polipozu cərrahi müalicəyə tabedir. Əməliyyat patoloji dəyişmiş toxumaları aradan qaldırmağa və polipin təkrar formalaşmasından qaçmağa imkan verir. Müdaxilənin aparılma üsulu törəmənin tipindən və ölçülərindən asılıdır. Bəzi klinik vəziyyətlər (onkoloji ehtiyatlılıqla) doğuş orqanlarının çıxarılmasını tələb edir. Konservativ müalicə əməliyyatdan sonra histologiya nəticələri nəzərə alınmaqla aparılır. Ginekoloqun vəzifəsi patologiyanın inkişaf səbəbini müəyyən etmək və onu dərman vasitələri ilə aradan qaldırmaqdır.
Fibroz poliplər çıxarıldıqdan sonra dərman müalicəsi aparılmır. Vəzili və vəzi-fibroz törəmələr rezeksiya edildikdən sonra xəstəyə hormonal preparatlarla terapiya tələb olunur. Müalicə fərdi qaydada seçilir. Adətən peroral kontraseptivlər qrupundan kombinə edilmiş preparatlar və ya proqesteron əsaslı vasitələr təyin olunur. Müşayiət edən xəstəlik (hipertoniya, artıq çəki, şəkərli diabet) olduqda müvafiq profilli həkimdən əlavə terapiya tələb olunur.
Cərrahi müalicə
Poliplərin müalicəsi üçün azravmatik cərrahi müdaxilələr üstünlük təşkil edir. Əməliyyatdan əvvəl xəstəyə laborator müayinə təyin edilir.
Müasir ginekologiyada polipektomiya histerorezektoskopiya zamanı aparılır. Əməliyyat qısamüddətli venadaxili narkoz altında edilir, ağırlaşmamış hallarda manipulyasiya 15-20 dəqiqə çəkir.
Cərrahi müdaxilə zamanı həkim video kamera vasitəsilə uşaqlığın divarlarını tədqiq edir, törəmələrin quruluşunu öyrənir, optimal çıxarılma üsulunu seçir. Poliplər mikrocərrahi alətlərin köməyi ilə aradan qaldırılır. Son zamanlar lazer və elektrokoaqulyasiya üsulları fəal şəkildə tətbiq edilir. Törəmə nahiyəsindəki toxumalar bütün dəyişmiş hüceyrələri təmizləmək üçün ətraflı tədqiq edilir və qaşınır. Polipi qidalandıran damar dağlanır.
Reabilitasiya
Müalicəvi histeroskopiyadan sonra stasionar müşahidə bir neçə saat davam edir. Xəstənin vəziyyəti normal olduqda o, elə həmin gün evə buraxılır. Əməliyyatın nəticələri 3-4-cü gün ultrasəs müayinəsi vasitəsilə yoxlanılır. 10-14 gün ərzində qadına cinsi əlaqədən, istilik prosedurlarından, açıq su hövzələrində çimməkdən, ağırlıq qaldırmaqdan, həddindən artıq fiziki yükdən imtina etmək tövsiyə olunur.
Profilaktika
Poliplərin əmələ gəlməsini törədən amil invaziv ginekoloji müdaxilələr (doğuşlar, abortlar, bəzi diaqnostik prosedurlar) və iltihabi proseslərdir.
Prosedurlardan rasional istifadə edilməlidir. Qadın bu prosesə nəzarət etmək imkanına malikdir – düzgün kontrasepsiya vasitəsilə arzuolunmaz hamiləliyə yol verməməklə və ginekoloji xəstəliyin ilk əlamətlərində həkimə müraciət etməklə. Cinsi partnyorun seçimində seçicilik, gigiyena qaydalarına riayət, özbaşına müalicədən imtina mühümdür.
Endokrin xəstəliklər olduqda qadın cinsi sağlamlığa xüsusilə diqqətli yanaşmalı və müntəzəm profilaktik müayinələrdən keçməlidir.
Yadda saxla!
Endometrium polipinin diaqnozunu yalnız ginekoloq qoya bilər. Buna görə də yalnız bir USM-in nəticələrinə əsasən bu patologiya haqqında rəy verilibsə, mütləq mütəxəssislə məsləhətləşmək lazımdır. Ginekoloq ultrasəs məlumatlarını klinik məlumatlarla tutuşduracaq, düzgün diaqnoz qoyacaq və fərdi müalicə proqramı tərtib edəcək.
Əlaqəli Xəstəliklər
- Adneksit
- Amenoreya
- Anembrioniya
- Anovulyasiya
- Antifosfolipid sindromu
- Aqalaktiya
- Astenozoospermiya
- Azoospermiya
- Bakterial vaginoz (vajinanın disbakteriozu)
- Bartolin vəzinin kistası
- Bartolinit
- Cinsi və psixoseksual inkişafın ləngiməsi
- Cinsi yolla ötürülən infeksiyalar (CYÖİ)
- Çoxdöllü hamiləlik
- Diffuz mastopatiya
Suallar və cavablar
Kiçik ölçülü poliplər hər zaman hamiləliyə mane olmur, lakin böyük və ya çoxsaylı poliplər embrionun uşaqlıq divarına bərkiməsini çətinləşdirə və sonsuzluq şikayətlərinə səbəb ola bilər. Hamiləlik planlaşdıran qadınlarda polip adətən əvvəlcədən çıxarılır. Konkret vəziyyətdə hamiləliyə təsirini ginekoloq polipin ölçüsünü və yerləşməsini nəzərə alaraq qiymətləndirir.
Endometrium poliplərinin əksəriyyəti xoşxassədir, lakin menopauzadan sonrakı yaşda və ya qanaxma ilə müşayiət olunan hallarda bədxassəli dəyişiklik riski bir qədər artır. Bu səbəbdən çıxarılan hər polip toxuma müayinəsinə göndərilir. Nəticədən asılı olaraq həkim əlavə müşahidə və ya müalicə planı təyin edir, çox vaxt nəticə xoşxassə olur.
Dərman müalicəsi bəzən hormonal balansı tənzimləyərək kiçik poliplərin böyüməsinin qarşısını ala bilər, lakin mövcud polipi tam yox etmir. Əksər hallarda polip histeroskopiya yolu ilə cərrahi çıxarılır, çünki bu həm müalicə, həm də dəqiq diaqnoz üçün toxuma nümunəsi əldə etmək imkanı verir. Müalicə üsulunu ginekoloq simptomlara və hamiləlik planlarına görə seçir.
Mövzu üzrə məqalələr
Mioma aşkarlandı: əməliyyat mütləqdirmi?
Mioma diaqnozu hər zaman əməliyyat demək deyil. Qərar şikayətlərinizə, müayinə nəticələrinə və gələcək hamiləlik planınıza uyğun verilir.
İstiqamət: Ginekologiya
Həkim kolposkopiya təyin edib: sizi nə gözləyir?
Kolposkopiyaya yönləndirilmək xərçəng diaqnozu demək deyil. Müayinə uşaqlıq boynundakı dəyişiklikləri daha yaxından qiymətləndirməyə kömək edir.
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Onkoginekologiya
Hər ay təkrarlanan ağrı: nə vaxt müayinə lazımdır?
Aybaşı ağrısı geniş yayılsa da, güclü və həyatınızı məhdudlaşdıran ağrını araşdırmaq lazımdır. Ağrının necə dəyişdiyi müayinə üçün vacib…
İstiqamət: Ginekologiya
Aybaşı gecikir: səbəbi yalnız hamiləlikdirmi?
Aybaşının gecikməsi həmişə hamiləliklə bağlı olmur. İlk addım hamiləlik ehtimalını yoxlamaq, sonra gecikmənin təkrarlanmasını və yanaşı əlamətləri qiymətləndirməkdir.
İstiqamət: Ginekoloji endokrinologiya
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
