ROMA indeksi bir qan nümunəsində ölçülən HE4 və CA 125 markerlərini menopauza statusu ilə birləşdirib yumurtalıq xərçəngi riskini faizlə hesablayır. Kiçik çanaqda törəmə tapılmış qadınlarda onun bədxassəli olma ehtimalını əməliyyatdan əvvəl qiymətləndirməyə və müayinə taktikasını seçməyə kömək edir.
- Biomaterial
- Qan zərdabı
- Nəticə hazır olur
- 1 iş günü
- Ac qarına
- Bəli
- Qiymət
- 45 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- ROMA
- HE4 + CA 125
- yumurtalıq xərçəngi riskinin qiymətləndirilməsi
Müayinənin təsviri
Kiçik çanaqda törəmə tapılanda ginekoloqun ilk sualı onun xoşxassəli, yoxsa bədxassəli olmasıdır. ROMA indeksi (Risk of Ovarian Malignancy Algorithm) bu suala əməliyyatsız, bir qan analizi ilə cavab verməyə kömək edir.
Yumurtalıq xərçəngi 1–2-ci mərhələdə yaxşı müalicə olunur: bu halda 5 illik yaşama 90%-ə çatır. Lakin aydın erkən əlamətlər olmadığı üçün xəstəliyin təxminən 60%-i yalnız 3–4-cü mərhələdə aşkarlanır. Ona görə riski erkən qiymətləndirmək çox önəmlidir.
İndeksi hesablamaq üçün üç məlumat lazımdır:
- HE4 – yumurtalıq və endometrium xərçənginin erkən mərhələlərinə ən həssas markerlərdən biri;
- CA 125 – 30 ildən çoxdur istifadə olunan, xəstəliyin gec mərhələlərində 90% halda artan, lakin erkən mərhələdə kifayət qədər həssas olmayan marker;
- menopauza statusu – menopauzadan əvvəl və sonra hormon fonu və risk fərqli olduğu üçün hesablama düsturu da fərqlidir.
Hər iki marker eyni qan nümunəsində immunokimyəvi üsulla ölçülür, sonra nəticələr xüsusi riyazi düstura qoyulur və risk faizlə ifadə olunur. HE4 ilə CA 125 birlikdə ayrılıqda olduğundan xeyli dəqiq nəticə verir.
Göstərişlər
ROMA indeksi kiçik çanaqda ilk dəfə həcmli törəmə aşkarlanmış bütün qadınlara təyin olunur. Nəticəyə əsasən həkim sonrakı müayinə planını qurur.
İndeks yumurtalıq xərçəngi riski yüksək olan qadınların yoxlanmasında da istifadə edilir:
- BRCA1, BRCA2, P53, STK11 genlərində irsi mutasiya daşıyıcıları;
- ana, bacı və ya qızı yumurtalıq xərçənginə tutulmuş qadınlar – belə ailə tarixçəsi riski 3–5 dəfə artırır;
- əvvəllər başqa orqanda bədxassəli şiş keçirmiş qadınlar.
Postmenopauza dövründə yumurtalıq və uşaqlıq xərçəngi riski artdığı üçün bu yaş qrupunda analiz xüsusilə faydalıdır.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 6 saat
Ac qarına gəlin və menopauzada olub-olmadığınızı mütləq bildirin.
-
Analizin götürülməsi 5 dəqiqə
Hər iki marker üçün dirsək venasından bir dəfə qan götürülür.
-
Nəticə 1 iş günü
Riski həkim ultrasəs nəticəsi ilə birgə qiymətləndirir.
Müayinəyə hazırlıq
- Qanı ac qarına verin: son yeməkdən sonra ən azı 6 saat keçməlidir. Səhər qazsız, şəkərsiz su içmək olar.
- Analizdən bir gün əvvəl spirtli içki qəbul etməyin, yağlı yeməkdən çəkinin.
- 1–2 gün əvvəl həkim təyin etmədiyi dərmanları qəbul etməyin. Daimi qəbul etdiyiniz dərmanları isə dayandırmazdan əvvəl həkimlə məsləhətləşin.
- Qan verməzdən 30 dəqiqə əvvəl siqaret çəkməyin.
Qan götürülərkən menopauzada olub-olmadığınızı mütləq deyin: indeks buna görə hesablanır.
Analiz necə götürülür
Hər iki marker bir qan nümunəsində ölçüldüyü üçün qan yalnız bir dəfə götürülür. Tibb işçisi dirsək bükümündəki venadan nazik iynə ilə bir sınaq şüşəsi qan alır. Prosedur qısa çəkir, iynə batırılanda yüngül sancı hiss oluna bilər.
Nəticəyə nə təsir edə bilər
ROMA indeksi iki qan göstəricisinin və menopauza vəziyyətinin əsasında hesablanır, ona görə nəticə bu məlumatların düzgünlüyündən asılıdır.
- Menopauza vəziyyəti (aybaşı davam edir, yoxsa kəsilib) hesablamaya daxildir; bunu dəqiq bildirin.
- Siqaret çəkmək HE4-ü, aybaşı və endometrioz isə CA 125-i yüksəldə bilər.
- Böyrək xəstəlikləri HE4-ə, qaraciyər və qarın boşluğunun iltihabı CA 125-ə təsir edir.
- Biotin (B7 vitamini) yüksək dozada qəbul edildikdə immunoloji üsulla aparılan analizin nəticəsini təhrif edə bilər; bunu laboratoriyaya əvvəlcədən bildirin.
- Hamiləlik dövründə indeksin etibarlılığı məhduddur.
- Referens (norma) hədləri laboratoriyadan və istifadə olunan üsuldan asılı olaraq fərqlənir, ona görə nəticələri eyni laboratoriyada müqayisə etmək daha düzgündür.
Qəbul etdiyiniz dərmanlar və vitaminlər barədə həkimə və laboranta əvvəlcədən deyin. Nəticəni həkim şikayətlərinizi və digər müayinələri nəzərə alaraq şərh edir.
Referens dəyərlər
| Göstərici | Qrup | Aşağı risk | Vahid |
|---|---|---|---|
| ROMA indeksi (ROMA1) | Menopauzadan əvvəl | 7,39-dan az | % |
| ROMA indeksi (ROMA2) | Menopauzadan sonra | 25,29-dan az | % |
Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.
Nəticənin yozulması
Göstərilən həddən aşağı ROMA indeksi törəmənin bədxassəli olma riskinin aşağı olduğunu göstərir. Həddi aşan nəticə isə yüksək risk deməkdir.
Yüksək ROMA indeksi hələ xərçəng diaqnozu deyil. Bu, qadını yüksək və ya aşağı risk qrupuna aid etməyə kömək edən göstəricidir. Ona əsasən onkoginekoloq sonrakı müayinə planını qurur, əməliyyatın harada və necə aparılacağını müəyyən edir. Diaqnozu yalnız həkim qoyur.
Nəticə normadan kənar olduqda həkim əlavə olaraq bədxassəlilik indeksini (RMI) hesablaya bilər. RMI yaş, ultrasəs əlamətləri və CA 125 səviyyəsinə görə hesablanır, normada 200 vahidi aşmır. Onun həssaslığı 70–78%, spesifikliyi 87–90%-dir. Həmçinin xorionik qonadotropin, alfa-fetoprotein, laktatdehidrogenaza, xərçəng-embrional antigen (CEA), CA 19-9, BRCA1 və BRCA2 mutasiya testi, hormon profili, ümumi və biokimyəvi qan analizi, ultrasəs, KT və ya MRT, lazım olarsa histeroskopiya və diaqnostik laparoskopiya təyin oluna bilər.
Yadda saxla!
ROMA indeksinin dəqiqliyi menopauza statusunun düzgün göstərilməsindən asılıdır. Son menstruasiyanızdan nə qədər vaxt keçdiyini, hormon müalicəsi alıb-almadığınızı və ya yumurtalıqlarınızın çıxarılıb-çıxarılmadığını həkimə dəqiq bildirin.
- İndeksi özünüz onlayn kalkulyatorla hesablamayın: düstur analizatorun və metodun növünə uyğunlaşdırılır.
- Böyrək funksiyası zəifdirsə, HE4 süni yüksələ bilər, bunu da həkimə deyin.
Qiymət cədvəli
- ROMA indeksi (Yumurtalıq xərçəngi riskinin qiymətləndirilməsi, Risk of Ovarian Malignancy Algorithm, HE4 + CA 125) 45 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Hər iki analiz eyni laboratoriyada və eyni gündə verilibsə, indeksi həmin nəticələrə əsasən hesablamaq mümkündür. Fərqli laboratoriyaların nəticələrini birləşdirmək düzgün deyil, çünki düstur konkret metod üçün tənzimlənir.
Yüksək indeks əməliyyat qərarı deyil, ancaq törəmənin daha diqqətlə yoxlanmasına əsasdır. Qərarı onkoginekoloq ultrasəs, tomoqrafiya və digər müayinələrin nəticələrinə görə verir.
Bu, son menstruasiyadan keçən müddətdən asılıdır. Adətən 12 ay menstruasiya olmayanda postmenopauza hesab olunur. Vəziyyətiniz aydın deyilsə, həkim hansı düsturun tətbiq olunacağını özü müəyyən edəcək.
Laboratoriya həkimləri
Harada və nə vaxt təhvil vermək olar
Ünvan: Bakı, Yavər Əliyev küç., 26. İş saatları: 7 gün 24 saat. Analizlər canlı növbə ilə qəbul olunur — gəlməzdən əvvəl zəng edib hazırlıq qaydalarını, nəticənin hazır olma vaxtını və qiyməti dəqiqləşdirə bilərsiniz.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Həkim kolposkopiya təyin edib: sizi nə gözləyir?
Kolposkopiyaya yönləndirilmək xərçəng diaqnozu demək deyil. Müayinə uşaqlıq boynundakı dəyişiklikləri daha yaxından qiymətləndirməyə kömək edir.
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Onkoginekologiya
Uşaqlıq boynunda hüceyrə dəyişiklikləri: nəticəni necə anlamaq olar?
Skrininqdə qeyri-normal nəticə və biopsiyada CIN eyni anlayış deyil. Nəticənin hansı testə aid olduğunu bilmək sonrakı addımı anlamağa…
İstiqamət: Ginekologiya / Onkoginekologiya
HPV testi müsbətdir: bu nəticə nə deməkdir?
HPV-müsbət nəticə xərçəng diaqnozu deyil və yoluxmanın vaxtını göstərmir. Əsas məsələ testin tipini və sizə uyğun nəzarət planını…
İstiqamət: Ginekologiya / İnfeksion xəstəliklər / Onkoginekologiya
Uşaqlıq boynu biopsiyası: baxışdan sonra niyə nümunə götürülür?
Biopsiya şübhəli sahənin toxumasını laboratoriyada qiymətləndirir. Onun təyin edilməsi xərçəngin təsdiqi deyil; üsul və sonrakı qaydalar müdaxiləyə görə…
İstiqamət: Ginekologiya / Onkoginekologiya
