Xolesistektomiya öd kisəsinin tam çıxarılmasıdır. Əməliyyat öd daşı xəstəliyində, təkrarlanan və ya kəskin xolesistitdə ağrı tutmalarını aradan qaldırır və daşların öd axarına düşməsi kimi ağırlaşmaların qarşısını alır. Əksər hallarda laparoskopik üsulla, qarın divarındakı bir neçə kiçik deşikdən və ya göbəkdə tək kəsikdən aparılır.
- Giriş
- Laparoskopik
- Anesteziya
- Ümumi
- Müddət
- 30–90 dəqiqə
- Stasionarda
- 1–2 gün
- Bərpa
- 2–4 həftə
- Qiymət
- 1 500 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- öd kisəsinin çıxarılması
- laparoskopik xolesistektomiya
- LXE
- minilaparoskopik xolesistektomiya
- birdeşikli xolesistektomiya (SILS)
- Cholecystectomia
Əməliyyatın təsviri
Öd kisəsi qaraciyərin alt səthində yerləşən kiçik kisədir: qaraciyərin hasil etdiyi öd orada toplanır və yemək zamanı bağırsağa atılır. Öd durğunlaşanda kisədə daşlar əmələ gəlir, divar iltihablanır, sağ qabırğaaltı nahiyədə sancı tipli ağrılar yaranır. Dərmanlar daşları əritmir, ona görə xəstəliyin mənbəyini aradan qaldırmağın etibarlı yolu kisənin çıxarılmasıdır.
Kisə çıxarıldıqdan sonra öd qaraciyərdən birbaşa öd axarları vasitəsilə bağırsağa axmağa davam edir, həzm qorunur.
Əməliyyatın üsulları:
- Standart laparoskopik — 3–4 kiçik deşikdən kamera və alətlərlə aparılır;
- Minilaparoskopik — diametri təxminən 3,5 mm olan alətlərlə, izlər daha kiçik olur;
- Birdeşikli (SILS) — göbəkdə təxminən 2,5 sm-lik bir kəsikdən, çapıq demək olar ki, görünmür;
- Açıq (laparotomik) — qarın divarında kəsiklə; əsasən ağırlaşmalarda və ya laparoskopiya zamanı zərurət yarandıqda.
Açıq əməliyyatda qarın əzələləri kəsildiyi üçün bərpa xeyli uzun çəkir, ona görə mümkün olduqda laparoskopik variant seçilir.
Əməliyyatın nəticəsi
Daş əmələ gətirən kisə çıxarıldığı üçün öd sancısı tutmaları və kisənin iltihabı təkrarlanmır, əksər pasiyentlərdə şikayətlər tamamilə keçir. Ciddi, ömürlük pəhrizə ehtiyac qalmır. Çıxarılan kisə histoloji müayinəyə göndərilir və cavab nəzarət baxışında sizinlə müzakirə olunur.
Bəzi pasiyentlərdə ilk aylarda yağlı yeməkdən sonra köp və ya yumşaq nəcis ola bilər — həzm sistemi yeni vəziyyətə uyğunlaşdıqca bu, adətən keçir. Davam edərsə, qastroenteroloq müalicə təyin edir.
Üstünlüklər
Açıq əməliyyatla müqayisədə laparoskopik xolesistektomiya öd kisəsini daha az travma ilə çıxarmağa imkan verir.
-
Qarın əzələləri kəsilmir
Kisə 3–4 kiçik deşikdən və ya göbəkdə bir kəsikdən çıxarılır, əzələlər toxunulmaz qalır.
-
Tez bərpa
Ağrı adətən zəif olur, stasionarda cəmi 1–2 gün qalırsınız.
-
Kiçik izlər
Minilaparoskopik və birdeşikli variantlarda izlər çox kiçikdir və ya göbəkdə gizlənir.
-
Tutmalar təkrarlanmır
Daş əmələ gətirən kisə çıxarıldığı üçün öd sancısı tutmaları bir daha olmur.
Göstərişlər
Xolesistektomiya aşağıdakı hallarda tövsiyə olunur:
- simptomlu öd daşı xəstəliyi — təkrarlanan öd sancıları;
- kəskin xolesistit, xüsusən də iltihab güclənirsə;
- xroniki təkrarlanan xolesistit;
- iri daşlar (2,5 sm və daha böyük) — simptom olmasa belə;
- kisə divarında kalsium duzlarının çökməsi («çini» öd kisəsi);
- öd axarına düşmüş daşlar — adətən onların endoskopik çıxarılmasından sonra;
- ölçüsü 1 sm-dən böyük və ya böyüyən öd kisəsi polipləri.
Əməliyyatın zəruriliyi və vaxtı xəstəliyin gedişi nəzərə alınaraq fərdi müəyyən edilir.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Öd daşları heç bir şikayət vermirsə, bəzən yalnız müşahidə olunur. Şikayəti olan xəstələrdə dərmanla daşların əridilməsi yalnız seçilmiş kiçik daşlarda mümkündür, uzun müddət tələb edir və daşlar sonradan qayıda bilər; ona görə də öd kisəsini çıxarmaq daha etibarlı hesab olunur. Pəhriz sancıları azalda bilər, lakin daşı aradan qaldırmır.
Əməliyyatın özü laparoskopik, kiçik kəsiklə və ya açıq üsulla aparıla bilər. Laparoskopik yol çoxu üçün seçilir, lakin kisədə güclü iltihab, yapışmalar və ya əvvəlki əməliyyatlar olduqda açıq üsula keçmək lazım gələ bilər. Cərrah üsulu müayinənin nəticəsi, yaşınız və ümumi vəziyyətinizə görə müəyyən edir.
Cərrahlar və komanda
Əks göstərişlər
Əks göstərişlərin çoxu nisbidir və əməliyyatın vaxtına və ya üsuluna təsir edir.
Mütləq əks göstərişlər
- ürək və tənəffüs sisteminin dekompensasiya olunmuş xəstəlikləri, narkozun mümkün olmaması;
- korreksiya olunmayan ağır laxtalanma pozğunluğu.
Nisbi əks göstərişlər
- hamiləlik — planlı əməliyyat adətən doğuşdan sonraya saxlanılır;
- kəskin pankreatit — əməliyyat iltihab sovuşduqdan sonra aparılır;
- qaraciyər sirrozu və portal hipertenziya;
- kəskin infeksiyalar, xroniki xəstəliklərin kəskinləşməsi;
- əvvəlki əməliyyatlardan sonra geniş bitişmələr, peritonit — bu hallarda açıq üsul seçilə bilər.
Əməliyyatın mümkünlüyü barədə son qərarı cərrah müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Hər cərrahi müdaxilə və anesteziya müəyyən risk daşıyır. Əməliyyat qrupu bu riskləri azaltmaq üçün əvvəlcədən hazırlıq görür və prosesi diqqətlə izləyir.
- qanaxma
- yara nahiyəsində infeksiya
- öd axarlarının zədələnməsi və ya ödün qarın boşluğuna sızması — nadir, lakin ciddi ağırlaşmadır
- ümumi öd axarında qalmış daş
- qaraciyər altında maye yığıntısı
- əməliyyatdan sonra nəcisin sulanması və ya həzmin müvəqqəti dəyişməsi
- kəsik yerində yırtığın əmələ gəlməsi
- ayaq damarlarında tromb əmələ gəlməsi
- anesteziyaya qarşı reaksiya
Fərdi riski artıran amillər: siqaret çəkmək, artıq çəki, şəkərli diabet, ürək və ağciyər xəstəlikləri, yaş. Bunları həkim əməliyyatdan əvvəl qiymətləndirir.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 1–3 gün
Qan analizləri, qarın USM-i, EKQ və anestezioloq baxışı tələb olunur.
-
Əməliyyat 30–90 dəqiqə
Ümumi narkoz altında laparoskopik üsulla, kiçik deşiklərdən aparılır.
-
Bərpa 2–4 həftə
Stasionarda 1–2 gün, bir aydan sonra adi həyat və idman.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada cərrah USM nəticələrini qiymətləndirir və əməliyyatdan əvvəl lazım olan müayinələri təyin edir:
- qanın ümumi və biokimyəvi analizi (bilirubin, qaraciyər fermentləri), laxtalanma göstəriciləri;
- sidiyin ümumi analizi;
- qarın boşluğunun USM-i; öd axarında daşa şübhə olduqda MR-xolangioqrafiya;
- EKQ, döş qəfəsinin rentgeni;
- terapevt, lazım olduqda kardioloq və anestezioloq baxışı.
Əməliyyatdan əvvəlki gün yüngül qidalanın, son 8 saatda yemək, 2–3 saatda su içmək olmaz. Qanı durulaşdıran və şəkər salan dərmanların qəbulunu həkimlə razılaşdırın. Özünüzlə analizləri, USM nəticəsini və rahat geyim götürün.
Əməliyyat necə aparılır
- Anesteziya. Əməliyyat ümumi narkoz altında aparılır.
- Giriş. Göbək və qabırğaaltı nahiyədə 3–4 kiçik deşik açılır (birdeşikli variantda — göbəkdə bir kəsik). Qarın boşluğuna karbon qazı vurulur, kamera və alətlər yeridilir.
- Kisənin ayrılması. Cərrah kisə axarını və kisə arteriyasını klipslərlə bağlayıb kəsir, sonra kisəni qaraciyər yatağından ayırır.
- Çıxarılma. Öd kisəsi xüsusi kisəyə yerləşdirilir və deşiklərdən biri vasitəsilə xaric edilir.
- Tamamlama. Qaz xaric edilir, deşiklərə kosmetik dərialtı tikişlər qoyulur.
Əməliyyat adətən 30–90 dəqiqə çəkir. Kisə divarı deşilibsə və ya güclü iltihab varsa, açıq üsula keçmək lazım ola bilər. Bir neçə saatdan sonra ayağa qalxmağa və su içməyə icazə verilir.
Stasionarda qalma
Adətən 1–2 gün stasionarda qalırsınız; bu, təxmini müddətdir. Əməliyyat ümumi anesteziya altında laparoskopik üsulla aparılır. Ayıldıqdan sonra bir neçə saat izlənilirsiniz, ağrı dərmanla azaldılır. Bir neçə saatdan sonra yataqdan qalxırsınız, maye, sonra yüngül yeməklər qəbul edirsiniz. Lazım olarsa, qarında qısa müddətə nazik drenaj qalır.
Ağrı idarə olunursa, yemək qəbul edirsinizsə və gəzirsinizsə, evə buraxılırsınız. Çıxarkən yazılı tövsiyələr verilir. Qidalanma və fiziki fəaliyyət barədə tövsiyələr də ətraflı izah olunur.
Bərpa dövrü
Laparoskopik əməliyyatdan sonra stasionarda 1–2 gün, açıq əməliyyatdan sonra isə 5–7 gün qalırsınız. 3–4 gündən sonra sarğı üçün cərrahın yanına gəlirsiniz, sonrakı müşahidəni qastroenteroloq aparır.
- bir ay ərzində acılı, yağlı, qızardılmış yeməklərdən çəkinin, gündə 4–5 dəfə az-az yeyin;
- laparoskopiyadan sonra 1 ay, açıq əməliyyatdan sonra 2–3 ay ağır əşya qaldırmayın;
- ofis işinə adətən 7–10 gündən sonra qayıtmaq olar;
- idmana təxminən 4–6 həftədən sonra başlamaq olar;
- tikişlər sağalana qədər hamam və hovuzdan çəkinin, duş qəbul etmək olar.
Yadda saxla!
Öd kisəsi olmadan da tam dəyərli yaşamaq mümkündür, sadəcə ilk aylarda bağırsaqlar yeni rejimə uyğunlaşır. Qidalanmanı tədricən genişləndirin və hansı yeməklərin narahatlıq yaratdığını müşahidə edin.
- Qarında güclənən ağrı, yüksək hərarət və ya yarada qızartı olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Dəri və gözlər saralarsa, sidik tündləşər və ya nəcisin rəngi açılarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Davamlı ishal və ya köp bir aydan çox sürərsə, qastroenteroloqa göstərin.
Qiymət cədvəli
- Xolesistektomiya (öd kisəsinin çıxarılması) 1 500 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Əksər insanlar əməliyyatdan sonra əvvəlkindən daha yaxşı hiss edir: sancı tutmaları və daimi pəhriz zərurəti aradan qalxır. Öd bağırsağa davamlı axır, ona görə ilk aylarda çox yağlı yeməklər narahatlıq yarada bilər. Sonra əksər pasiyentlər adi qidalanmaya qayıdır.
Laparoskopik əməliyyatda deşiklərin uzunluğu 0,5–1 sm olur və kosmetik dərialtı tikişlərlə bağlanır. Sağaldıqdan sonra izlər demək olar ki, görünmür. Birdeşikli variantda yeganə kiçik iz göbəyin içində qalır.
Laparoskopiyadan sonra deşiklərin yerində və bəzən çiyində — qarına vurulan qaz səbəbindən — 2–3 gün yüngül ağrı olur. Bu, adi ağrıkəsicilərlə aradan qaldırılır. Əksər pasiyentlər həmin gün ayağa qalxır.
Öd kisəsi olmadığı üçün orada daş əmələ gələ bilməz. Çox nadir hallarda daşlar öd axarlarında yarana bilər. Sağlam qidalanma və normal bədən çəkisi bu riski azaldır.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Laparoskop
Videokamera, işıq mənbəyi və insuflyatordan ibarət kompleks: cərrah əməliyyatı böyüdülmüş təsvir altında, böyük kəsik olmadan aparır.
Mövzu üzrə məqalələr
Ambulator cərrahiyyə
Hamı hələ bilmir ki, əvvəllər stasionarda uzun müddət qalmağı tələb edən bir çox əməliyyat bu gün bir gün…
İstiqamət: Ümumi cərrahiyyə
Uşaqda appendisit
Appendisitlə qarşılaşan istənilən cərrah təsdiq edər ki, hər bir konkret halda onun diaqnozunu qoymaq heç də asan vəzifə…
İstiqamət: Ümumi cərrahiyyə / Pediatriya
Qadınlarda appendisit: yerləşməsi, səbəbləri, əlamətləri, necə və harada ağrıyır
Qadınlarda appendisit — qarnın sağ aşağı hissəsindəki kiçik bağırsaq çıxıntısı olan appendiksin iltihabıdır. Appendiks mühüm funksiyalar yerinə yetirməsə…
İstiqamət: Ümumi cərrahiyyə
Hospitalizasiya - nə qədər davam edir, növləri və qaydaları
Hospitalizasiya — pasiyentin diaqnostika, terapiya və müşahidə üçün tibb müəssisəsinin stasionarında yerləşdirilməsidir. O, təcili və planlı olur. Növlərin…
İstiqamət: Terapiya / Ümumi cərrahiyyə
