Öd daşı xəstəliyi öd kisəsində və ya öd yollarında daşların əmələ gəlməsi ilə xarakterizə olunur. Daşlar simptomsuz qala və ya öd sancısı, xolesistit və digər ağırlaşmalara səbəb ola bilər.
Yayımlanma tarixi:
Sinonimlər
- Xolelitiaz
- ÖDX
- öd kisəsində daşlar
Xəstəlik haqqında
Öd daşı xəstəliyi (ÖDX) – öd kisəsində və öd yollarında bərk konkrementlərin əmələ gəlməsi ilə müşayiət olunan xroniki xəstəlikdir. İnkişafın əsas amili ağırlaşmış irsiyyətdir. Bundan əlavə, patologiyanın formalaşmasında qidalanma xüsusiyyətləri, xüsusilə çoxlu miqdarda sadə karbohidratların (şirniyyat, konfet, un məmulatları və s.) qəbul edilməsi böyük rol oynayır.
Patologiya uzun müddət az simptomlu şəkildə gedir. İlk dəfə sağ qabırğaaltı nahiyədə ifadəli ağrılar, ürəkbulanma, qusma və digər «qida» şikayətləri ilə xarakterizə olunan öd kolikası tutması ilə özünü göstərə bilər. Bəzən öd daşı xəstəliyi fonunda öd kisəsinin kəskin iltihabı inkişaf edir.
Patologiya nə qədər tez aşkar edilərsə, konservativ terapiyanın uğuru bir o qədər böyük olar və planlı müdaxilələrlə müqayisədə fəsad tezliyi daha yüksək olan təcili əməliyyatlara ehtiyac bir o qədər az olar.
Səbəbləri
Xəstəliyin inkişafında ilkin rolu ağırlaşmış irsiyyət oynayır. Bundan əlavə, həm öd daşı xəstəliyinin əsas səbəbi, həm də digər hallarla birlikdə zəmin ola biləcək bir sıra amillər mövcuddur. Onlara aiddir:
- yaş: xəstəliyin ən yüksək zirvəsi 40-69 yaş arasında qeydə alınır;
- qadın cinsi – hesab edilir ki, estrogenlər ödü qatılaşdıra bilir və bununla da konkrement əmələ gəlmə ehtimalını artırır, lakin menopauza başladıqdan sonra kişi və qadınlarda patologiyanın inkişaf şansı demək olar ki, eyni olur;
- hamiləlik, çünki hormonal dəyişikliklər və böyüyən uşaqlığın öd yollarını sıxması ödün qatılaşması və konkrement əmələ gəlməsi risklərini artırır (bəzən doğuşdan sonra onlar özbaşına həll ola bilir);
- qadınlarda menopauzal hormonoterapiya, çünki xaricdən daxil edilən estrogenlər ödün fiziki-kimyəvi xüsusiyyətlərinə təsir göstərir;
- piylənmə və qanda triqliseridlərin miqdarının artması;
- şəkərli diabet və metabolik sindrom;
- qaraciyər sirrozu;
- bədən çəkisinin sürətli azalması, o cümlədən bariatrik cərrahiyyə üsullarının tətbiqi nəticəsində;
- hərəkətsiz həyat tərzi.
Qeyd etmək lazımdır ki, son zamanlar ÖDX xeyli «cavanlaşıb». Tez-tez öd daşı xəstəliyinin əlamətləri hətta uşaqlarda və yeniyetmələrdə də aşkar edilir ki, alimlər bunu piylənmə epidemiyası, məktəblilərin fiziki inkişaf keyfiyyətinin aşağı düşməsi və düzgün olmayan qidalanma ilə əlaqələndirirlər.
Təsnifat
Öd daşı xəstəliyinin təsnifatı təkcə patologiyanın müxtəlif formalarının deyil, həm də yerləşməsi, tərkibi və ölçüsü xüsusiyyətləri nəzərə alınmaqla konkrementlərin ayrılmasını nəzərdə tutur.
Daş çöküntülərinin yerləşməsindən asılı olaraq öd daşı xəstəliyinin 3 əsas növü ayırd edilir:
- xolesistolitiaz – konkrementlər bilavasitə öd kisəsində yerləşdikdə;
- xoledoxolitiaz – daşlar ümumi öd axacağında toplandıqda;
- qaraciyərdaxili xolelitiaz – konkrementlər qaraciyər daxilində yerləşən öd yollarında lokalizasiya olunduqda.
Daşların əmələ gəlməsinin bilavasitə mexanizmi ödün ilkin qatılaşmasıdır. Onların tərkibi müxtəlif ola bilər və bu parametrdən asılı olaraq homogen (bircins) konkrementlər ayırd edilir:
- xolesterin daşları – zaman keçdikcə böyük ölçülərə çata bilər;
- piqment daşları – əsasən bilirubin birləşmələrindən ibarətdir, qara və qəhvəyi rəngdə ola bilər;
- əhəng daşları – son dərəcə nadir rast gəlinir.
Digər daş növləri də mövcuddur, məsələn, üzvi birləşmələrdən, öd piqmentindən, xolesterin çöküntülərindən ibarət qarışıq daşlar. Daha bir variant – mürəkkəb konkrementlərdir: onların tərkibində kalsium, öd piqmenti və bilirubindən ibarət sıx qişa ilə örtülmüş xolesterin nüvəsi olur. Bu tip daşlar kifayət qədər nadirdir və diaqnoz qoyulmuş bütün ÖDX hallarının 10%-dən çoxunda rast gəlinmir.
Bundan əlavə, ölçülərinə görə üç növ daş fərqləndirilir:
- iri – diametri 2 sm-dən çox;
- xırda – 1 sm-dən az;
- orta – 1-dən 2 sm-ə qədər.
Ən çox xırda və orta ölçülü qarışıq tip daşlara, həmçinin bircins xolesterin törəmələrinə rast gəlinir.
Klinik mənzərə
ÖDX kifayət qədər sinsi xəstəlikdir və uzun müddət gizli, heç bir klinik əlamətlə özünü büruzə vermədən gedə bilər. Aydın simptomatika öd yollarının konkrementlə tutulması (öd kolikası) və ya iltihabın inkişafı (kəskin xolesistit) zamanı üzə çıxır.
Öd kolikası müxtəlif yaşlı kişi və qadınlarda öd daşı xəstəliyinin ən xarakterik simptomlarından biridir. O, daş yerini dəyişdikdə, öd kisəsindən və ya axacaqlardan çıxışı tutduqda meydana çıxır. Bunun fonunda daxili boşluq təzyiqi artır və ifadəli ağrı sindromu yaranır. Onun fərqləndirici xüsusiyyətlərinə aşağıdakılar aiddir:
- yağlı qida qəbulundan və ya həddindən artıq yeyintidən 1–1,5 saat sonra meydana çıxması, bəzən silkələnərək hərəkət və bədənin əyilməsi provokasiya edici amil kimi çıxış edir;
- qısa müddət ərzində ağrının sürətlə güclənməsi;
- ağrının daimi və gərginləşdirici xarakter daşıması;
- tutmanın müddətinin bir neçə dəqiqədən bir neçə saata qədər dəyişməsi;
- ağrının epiqastriya nahiyəsi və sağ qabırğaaltı sahədə lokalizasiya olunması, bu zaman sağ qola, kürəkarası nahiyəyə və sağ boyuna yayıla bilməsi;
- müşayiət edən simptomlar: rahatlıq gətirməyən ürəkbulanma və qusma, ürək ritminin azalması və ya sürətlənməsi, arterial təzyiqin dəyişkənliyi, bədən temperaturunun cüzi yüksəlməsi, yalançı defekasiya çağırışları və ya bağırsaqda köpmə;
- ağrının kəskinliyinin özbaşına və ya spazmolitiklərin tətbiqi nəticəsində qəflətən aradan qalxması.
«Gecə» şikayətlərinə də diqqət yetirmək lazımdır. Danimarkalı alimlər müəyyən ediblər ki, yuxuya getdikdən bir neçə saat sonra meydana çıxan sağ qabırğaaltı ağrı öd yolları patologiyası üçün kifayət qədər spesifikdir. Bu, əsl öd kolikası olmaya bilər, lakin qastroenteroloqa və ya hepatoloqa mümkün qədər tez müraciət tələb edir.
Kəskin xolesistit öd daşı xəstəliyinin daha bir klassik simptomudur. Bir qayda olaraq, öd kolikası tutması 6 saatdan çox davam etdikdə və ağrı sakitləşmədikdə, əksinə, gücləndikdə bu vəziyyət haqqında düşünməyə başlayırlar. Bu zaman ağrı hissiyyatı bütün sağ qabırğaaltı sahəni əhatə edir, dərin nəfəsalma, hərəkət və qarın pərdəsinin silkələnməsi zamanı güclənir. İştahanın olmaması, rahatlıq gətirməyən çoxsaylı qusma və qarında köpmə şəklində müşayiət edən simptomlar bağırsaq keçməzliyinin inkişafı ilə əlaqədardır. Bədən temperaturu 38-39°C-yə qədər yüksəlir, öd yollarının iltihabı nəticəsində (divarlarının ödemi qaraciyərdən öd axınını pozur) sarılıq da qoşula bilər.
Xəstəliyin simptomları
- Açıq rəngli nəcis
- Bilirubinin yüksəlməsi
- Boz nəcis
- Dildə ağ örtük
- Dildə qəhvəyi örtük
- Dildə yaşıl örtük
- Narıncı nəcis
- Narıncı sidik
- Qaraciyər ağrısı
- Qarında ağrı
- Qarında və mədədə ağırlıq hissi
- Qəhvəyi nəcis
- Qəhvəyi sidik
- Sarı nəcis
- Sarı sidik
- Sağ qabırğa altında ağrı və ağırlıq
- Steatoreya (nəcisdə yağ)
- Viseral ağrı
- Yan ağrısı
- Yaşıl sidik
- Yüksəlmiş qələvi fosfataza
- Çiyin ağrısı
Oxşar əlamətlər aşkar etmisinizsə, nə etməli?
-
Özünüzü müalicə etməyin
Özbaşına müalicə sağlamlıq üçün təhlükəlidir. Dəqiq diaqnoz olmadan müalicəyə başlamaqla vaxt itirə və yanlış yol seçə bilərsiniz.
-
Mütləq həkimə müraciət edin
Yalnız ixtisaslı həkim dəqiq diaqnoz qoya və düzgün müalicə təyin edə bilər. Hansı mütəxəssisə getməli olduğunuzu bilmirsinizsə, terapevtə yazılın — o, sizi lazımi həkimə yönləndirəcək.
-
Müalicəni təxirə salmayın
İlk əlamətlər yaranan kimi başlanmış müalicə daha effektiv olur və ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
-
Bizə müraciət edin — mütləq kömək edəcəyik
*1103
Diaqnostika
Müayinə şikayətlərin diqqətlə təhlili və obyektiv müayinə nəticələri ilə başlayır. Öd daşı xəstəliyi miokard infarktı, pielonefrit və həzm sisteminin bir sıra digər xəstəlikləri ilə çoxlu ortaq cəhətlərə malik ola bilər, buna görə də dəqiq diaqnoz qoymaq üçün həkim aşağıdakıları əhatə edə bilən fərdi diaqnostika üsulları proqramı tərtib edir:
- ümumklinik sidik və qan analizi;
- qanın tərkibinin biokimyəvi tədqiqi;
- qarın boşluğu orqanlarının ultrasəs skanlaşdırılması;
- elektrokardioqrafiya və qanda kardiospesifik fermentlərin təyini;
- qarın boşluğu və döş qəfəsinin rentgenoqrafiyası;
- öd axacaqlarının rentgenkontrastlaşdırılması;
- endoskopik retroqrad xolangioqrafiya (tədqiqat zondu ağız vasitəsilə daxil edilir və duodenal məmizciyə yönəldilir).
Çətin diaqnostik hallarda kompüter tomoqrafiyası və maqnit-rezonans xolangiopankreatoqrafiya tətbiq oluna bilər. Xəstədə digər xroniki xəstəliklər olduqda konsultasiyalara profil üzrə mütəxəssislər, məsələn, endokrinoloqlar, ginekoloqlar, kardioloqlar və s. cəlb edilir.
Müalicə
Öd daşı xəstəliyinin müalicə üsulunun seçimi klinik simptomatikanın ifadəliliyindən və patologiyanın mərhələsindən asılıdır. Simptomsuz gedişdə yalnız dinamik müşahidə, düzgün həyat tərzi və qidalanmanın təşkili tələb olunur. Simptomatika olduqda konservativ və ya cərrahi müalicə seçilə bilər.
Korreksiya ÖDX-i nəzarətdə saxlamağa və xoşagəlməz simptomların yaranma ehtimalını azaltmağa kömək edəcək müəyyən qaydalara riayət etməyi nəzərdə tutur. Orta kalorili qida qəbul etmək, kiçik porsiyalarla, lakin tez-tez (gündə 5-6 dəfə, 2-3 saatdan bir) qidalanmaq tövsiyə olunur.
Qidalanma aşağıdakı kimi qurulmalıdır:
- tərəvəz, göyərti, kəpək, vəhşi düyü və s. hesabına qida liflərinin miqdarını artırmaq;
- yağın miqdarını azaltmaq – ətdən toyuq, hindquşu, dovşan və dana ətini, az yağlı süd məhsullarını və az yağlı balıq növlərini seçmək lazımdır;
- hisə verilmiş məhsullardan, qızardılmış qidalardan, unlu məmulatlardan və şirniyyatlardan imtina etmək;
- duz və acı ədviyyat istehlakını azaltmaq.
Bədən çəkisinə nəzarət etmək və zərurət olduqda onu azaltmaq üçün müntəzəm əsasda orta dərəcəli fiziki aktivliyə riayət etmək lazımdır. Piyada gəzintilər, velosiped sürmə, üzgüçülük, ev trenajorları ilə məşğələlər və s. uyğun gələr. Çəkini, ümumi sağlamlıq vəziyyətini, xəstənin yaşını nəzərə alaraq məşq proqramını seçmək və həddindən artıq gərginləşməyə yol vermədən ehtiyat tədbirlərinə diqqətlə riayət etmək vacibdir.
Konservativ terapiya öd daşlarının medikamentoz həll edilməsindən ibarətdir. Yalnız konkrementlər xolesterin olduqda effektivdir (piqment daşlarında litolitik terapiyanın başlanması əks göstərişdir).
Həmçinin qaraciyər kolikası tutmasının kəsilməsi üçün təcili yardım çərçivəsində konservativ müalicə aparılır. Aşağıdakı dərman vasitələri təyin edilə bilər:
- spazmolitiklər;
- xolinoreseptorları blokada edən preparatlar (kisə və axacaqların hamar əzələlərini boşaldır);
- analgetiklər;
- qusmaəleyhinə preparatlar və həzm traktının motorikasını normallaşdıran vasitələr.
Anlamaq vacibdir ki, uyğun dərman vasitələrini yalnız müalicə edən həkim bütün mümkün riskləri və göstərişləri nəzərə alaraq seçə bilər. ÖDX və həzm traktının hər hansı digər xəstəlikləri zamanı özbaşına müalicə qaydasında hər hansı preparatlardan istifadə etmək qətiyyən tövsiyə edilmir.
Terapevtik stasionara hospitalizasiya:
Öd daşı xəstəliyinin (ÖDX) terapevtik stasionarda müalicəsi hər bir xəstəyə kompleks və fərdi yanaşma təmin edir. Stasionar şəraitində ultrasəs müayinəsi, laborator analizlər və zərurət olduqda əlavə vizuallaşdırma üsullarını əhatə edən hərtərəfli diaqnostika aparılır. Bu, daşların yerləşməsini və ölçüsünü dəqiq müəyyən etməyə, həmçinin mümkün fəsadları aşkar etməyə imkan verir. Mütəxəssislərin nəzarəti altında simptomların yüngülləşdirilməsinə və xəstəliyin proqressivləşməsinin qarşısının alınmasına yönəlmiş medikamentoz terapiyanın seçimi və korreksiyası həyata keçirilir. Zərurət yarandıqda müasir az invaziv texnologiyalardan istifadə etməklə planlı cərrahi müdaxilə aparılır ki, bu da xəstənin sürətlə sağalmasına kömək edir. Bu yanaşma fəsad risklərini minimuma endirməyə, effektiv müalicə təmin etməyə və ÖDX olan xəstələrin həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmağa imkan verir.
Müalicə üsulunun seçimi
Öd daşı xəstəliyinin müalicə üsulunun seçimi klinik simptomatikanın ifadəliliyindən və patologiyanın mərhələsindən asılıdır. Simptomsuz gedişdə yalnız dinamik müşahidə, düzgün həyat tərzi və qidalanmanın təşkili tələb olunur. Simptomatika olduqda konservativ və ya cərrahi müalicə seçilə bilər.
Korreksiya ÖDX-i nəzarətdə saxlamağa və xoşagəlməz simptomların yaranma ehtimalını azaltmağa kömək edəcək müəyyən qaydalara riayət etməyi nəzərdə tutur. Orta kalorili qida qəbul etmək, kiçik porsiyalarla, lakin tez-tez (gündə 5-6 dəfə, 2-3 saatdan bir) qidalanmaq tövsiyə olunur.
Qidalanma aşağıdakı kimi qurulmalıdır:
- tərəvəz, göyərti, kəpək, vəhşi düyü və s. hesabına qida liflərinin miqdarını artırmaq;
- yağın miqdarını azaltmaq – ətdən toyuq, hindquşu, dovşan və dana ətini, az yağlı süd məhsullarını və az yağlı balıq növlərini seçmək lazımdır;
- hisə verilmiş məhsullardan, qızardılmış qidalardan, unlu məmulatlardan və şirniyyatlardan imtina etmək;
- duz və acı ədviyyat istehlakını azaltmaq.
Bədən çəkisinə nəzarət etmək və zərurət olduqda onu azaltmaq üçün müntəzəm əsasda orta dərəcəli fiziki aktivliyə riayət etmək lazımdır. Piyada gəzintilər, velosiped sürmə, üzgüçülük, ev trenajorları ilə məşğələlər və s. uyğun gələr. Çəkini, ümumi sağlamlıq vəziyyətini, xəstənin yaşını nəzərə alaraq məşq proqramını seçmək və həddindən artıq gərginləşməyə yol vermədən ehtiyat tədbirlərinə diqqətlə riayət etmək vacibdir.
Konservativ terapiya öd daşlarının medikamentoz həll edilməsindən ibarətdir. Yalnız konkrementlər xolesterin olduqda effektivdir (piqment daşlarında litolitik terapiyanın başlanması əks göstərişdir).
Həmçinin qaraciyər kolikası tutmasının kəsilməsi üçün təcili yardım çərçivəsində konservativ müalicə aparılır. Aşağıdakı dərman vasitələri təyin edilə bilər:
- spazmolitiklər;
- xolinoreseptorları blokada edən preparatlar (kisə və axacaqların hamar əzələlərini boşaldır);
- analgetiklər;
- qusmaəleyhinə preparatlar və həzm traktının motorikasını normallaşdıran vasitələr.
Anlamaq vacibdir ki, uyğun dərman vasitələrini yalnız müalicə edən həkim bütün mümkün riskləri və göstərişləri nəzərə alaraq seçə bilər. ÖDX və həzm traktının hər hansı digər xəstəlikləri zamanı özbaşına müalicə qaydasında hər hansı preparatlardan istifadə etmək qətiyyən tövsiyə edilmir.
Müasir cərrahiyyə daşların sayından, yerləşməsindən, öd kisəsinin vəziyyətindən və xəstənin ümumi vəziyyətindən asılı olaraq öd daşı xəstəliyini müxtəlif üsullarla müalicə etməyə imkan verir. Həm klassik radikal əməliyyatlar, həm də müasir orqansaxlayıcı texnologiyalar tətbiq edilir.
Laparoskopik xolesistektomiya öd daşı xəstəliyinin cərrahi müalicəsinin ən geniş yayılmış üsuludur. Əməliyyat zamanı öd kisəsi içindəki daşlarla birlikdə endoskopik avadanlıqdan istifadə etməklə qarın divarının bir neçə kiçik deşiyi vasitəsilə çıxarılır. Laparoskopik əməliyyatın aparılması mümkün olmadıqda (mövcud fəsadlar, orqanın anormal quruluşu və s. səbəbindən) çıxarma laparotomiya üsulu ilə həyata keçirilə bilər.
Radikal əməliyyat çoxsaylı daşlar olduqda, xolesistitlə ağırlaşmış ÖDX-də, öd kisəsinin işində təsdiqlənmiş pozğunluqlar olduqda tövsiyə edilir. Əməliyyat nəticəsində daş əmələ gəlmə mənbəyi tamamilə aradan qaldırılır və öd kisəsində daşların təkrar əmələ gəlməsinin qarşısı alınır.
Endoskopik peroral xolangioskopiya — öd kisəsini çıxarmadan öd çıxarıcı sistemdən daşları çıxarmağa imkan verən müasir az invaziv orqansaxlayıcı əməliyyatdır.
Bu yüksək texnologiyalı əməliyyat videoendoskopik sistem və alətlərdən istifadə etməklə birbaşa vizual nəzarət altında yerinə yetirilir. Bunun sayəsində həkim daşları vizual olaraq aşkar etmək, onları lazer vasitəsilə xırdalamaq və hissəciklərini çıxarmaq imkanına malik olur. Az travmatik olan manipulyasiya toxumaların hər hansı kəsilməsi və ya deşilməsi olmadan yerinə yetirilir. Endoskopik alətlər adi qastroskopiyada olduğu kimi xəstənin ağzı vasitəsilə daxil edilir.
Reabilitasiya
ÖDX-dən sonra bərpa dövrünün müddəti çoxsaylı amillərdən asılıdır, onlara aiddir:
- xəstənin yaşı, cinsi və ümumi sağlamlıq xüsusiyyətləri;
- xəstəliyin mərhələsi;
- konkrementlərin növü və ölçüsü;
- xəstədə digər xroniki patologiyaların olması;
- aparılmış müalicənin növü.
Konservativ terapiyadan sonra bərpa mümkün qədər qısa müddətdə baş verir.
Laparoskopik xolesistektomiyadan sonra reabilitasiya da kifayət qədər sürətli keçir. Xəstə stasionarda 1-dən 3 günə qədər qalır. Bu müddətdə yüngül analgetiklər təyin edilir, həmçinin (infeksiya riskindən asılı olaraq) antibiotikoprofilaktika və ya antibiotik müalicəsi aparılır. Erkən aktivləşmə tövsiyə olunur: ümumi palataya köçürüldükdən qısa müddət sonra çarpayıdan qalxmaq olar və lazımdır.
Reabilitasiya dövründə bütün həkim təyinatlarına diqqətlə riayət etmək, ciddi pəhrizə əməl etmək və heç bir halda müalicə edən mütəxəssisin göstərişi olmadan hər hansı dərman vasitələri qəbul etməmək çox vacibdir.
Profilaktika
Kişi və qadınlarda öd daşı xəstəliyinin inkişaf riskini və sonrakı uzunmüddətli müalicəni azaltmaq üçün mütəxəssisləri bir sıra sadə, lakin təsirli qaydalara riayət etməyi tövsiyə edirlər. Onlara aiddir:
- rasional qidalanma: həddindən artıq yemə, həddindən artıq yağlı, kalorili yeməklər, həddindən artıq duzlu və ya şirin məhsullar, qazlı şirin su və digər potensial zərərli tərkib hissələrindən imtina;
- hissə-hissə qidalanma rejiminə riayət etmək;
- gündəlik qidalanmanı təzə tərəvəz, meyvə, giləmeyvə, həmçinin az yağlı ət, balıq və quş əti növləri, taxıl sıyıqları ilə zənginləşdirmək;
- hipodinamiya və piylənməyə qarşı mübarizə çərçivəsində gündəlik fiziki yüklənmələr;
- artıq çəkinin korreksiyası;
- metabolik pozğunluqların vaxtında və düzgün müalicəsi.
Həzm traktı ilə bağlı ən kiçik problem əlamətlərində dərhal mütəxəssislərdən konsultasiya almaq da son dərəcə vacibdir: hər hansı patologiyanın erkən aşkar edilməsi problemin sürətlə həll olunmasına və risklərin azalmasına kömək edir.
Yadda saxla!
Öd daşı xəstəliyindən danışarkən qeyd etmək lazımdır ki, patologiya əsasən genetik meyilliyi olan insanlarda inkişaf edir. Xəstənin tipik portreti – anası və ya nənəsi analoji xəstəlikdən əziyyət çəkmiş, artıq bədən çəkisi olan, 40 yaşdan yuxarı qadındır.
Əgər siz risk qrupuna daxilsinizsə, qastroloqla «dostluq etmək» lazımdır: risk amillərini qiymətləndirmək üçün ildə bir dəfə kompleks müayinədən keçmək. Öd daşı xəstəliyinin simptomlarının erkən aşkar edilməsi və həyat tərzinin düzgün təşkili zamanı cərrahi müalicə olmadan keçinmək tamamilə mümkündür. Sizin vəziyyətinizdə ən rasional davranış taktikası haqqında orqanizmin bütün tibbi xüsusiyyətlərini öyrəndikdən sonra qastroloq məlumat verəcək.
Əlaqəli Xəstəliklər
- Xroniki pankreatit
- Qlükoza-6-fosfatdehidrogenaza çatışmazlığı (favizm)
- Talassemiya
- Oraqvari hüceyrəli anemiya
- Hamiləliyin qaraciyərdaxili xolestazı
- Biliar sladj
- A hepatit
- Alkoqol qaraciyər zədələnmələri
- Autoimmun hepatit
- Birincili biliar xolangit
- Birincili sklerozlaşan xolangit
- Fassiolyoz
- Hemoxromatoz
- Hepatit B
- Hepatit C
Suallar və cavablar
Əgər daşlar heç bir əlamət vermirsə, bir çox hallarda dərhal müdaxilə tələb olunmur, həkim müşahidə taktikasını seçə bilər. Lakin daşların ölçüsü, sayı və öd kisəsinin vəziyyəti nəzərə alınmalıdır, çünki bəzi hallarda ağırlaşma riski simptomsuz olsa belə yüksək qala bilər. Ona görə simptomsuz daş aşkarlandıqda belə müntəzəm müayinədən keçmək və hər hansı qarın ağrısı yarandıqda dərhal həkimə müraciət etmək tövsiyə olunur.
Bəzi hallarda, xüsusən kiçik ölçülü daşlarda, dərman preparatları ilə daşların həll edilməsi cəhd oluna bilər, lakin bu üsul hər zaman effektiv olmur və təkrarlanma riski yüksəkdir. Kəskin xolesistit, tez-tez təkrarlanan öd kolikası və ya ağırlaşma riski olduqda öd kisəsinin cərrahi yolla çıxarılması ən etibarlı üsul hesab olunur. Konkret taktikanı daşların xüsusiyyətlərinə və xəstənin ümumi vəziyyətinə əsasən cərrah müəyyən edir.
Ailədə öd daşı xəstəliyi tarixçəsi risk amillərindən biridir və inkişaf ehtimalını bir qədər artırır, lakin bu, xəstəliyin mütləq yaranacağı demək deyil. Qidalanma tərzi, çəki, hərəkətsiz həyat tərzi kimi digər amillər də mühüm rol oynayır. Ailəsində belə hal olan insanlara profilaktik məqsədlə vaxtaşırı qarın boşluğunun ultrasəs müayinəsindən keçmək və qidalanma tövsiyələrinə əməl etmək faydalı ola bilər.
Mövzu üzrə məqalələr
Ambulator cərrahiyyə
Hamı hələ bilmir ki, əvvəllər stasionarda uzun müddət qalmağı tələb edən bir çox əməliyyat bu gün bir gün…
İstiqamət: Ümumi cərrahiyyə
Uşaqda appendisit
Appendisitlə qarşılaşan istənilən cərrah təsdiq edər ki, hər bir konkret halda onun diaqnozunu qoymaq heç də asan vəzifə…
İstiqamət: Ümumi cərrahiyyə / Pediatriya
Qadınlarda appendisit: yerləşməsi, səbəbləri, əlamətləri, necə və harada ağrıyır
Qadınlarda appendisit — qarnın sağ aşağı hissəsindəki kiçik bağırsaq çıxıntısı olan appendiksin iltihabıdır. Appendiks mühüm funksiyalar yerinə yetirməsə…
İstiqamət: Ümumi cərrahiyyə
Xroniki hepatitin müalicəsi
Xroniki hepatitlər – keçirilmiş virus hepatitindən, bəzi medikamentlərin qəbulundan sonra, spirtli içkilərdən sui-istifadə zamanı inkişaf edən və iltihabi…
İstiqamət: Hepatologiya
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
