Karbunkulun açılması bir neçə qonşu tük follikulunu və piy vəzisini əhatə edən geniş irinli-nekrotik ocağın cərrahi yolla təmizlənməsidir. Prosedur irini və ölü toxumaları götürür, iltihabın dərialtı qatlara yayılmasını və sepsis riskini azaldır. Ocaq yerli anesteziya altında xaçvari kəsiklə açılır və adətən antibiotik müalicəsi ilə birləşdirilir.
- Giriş
- Açıq
- Anesteziya
- Yerli
- Müddət
- 40–90 dəqiqə
- Stasionarda
- Həmin gün evə
- Bərpa
- 2–4 həftə
- Qiymət
- 250 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- karbunkulun cərrahi müalicəsi
- karbunkulun xaçvari kəsiklə açılması
- irinli-nekrotik ocağın təmizlənməsi
- karbunkulun nekrektomiyası
- çoxnüvəli cibanın açılması
- Carbunculus
Əməliyyatın təsviri
Karbunkul bir neçə yan-yana yerləşən tük follikulunun və piy vəzisinin eyni vaxtda irinli iltihabıdır. Furunkuldan fərqli olaraq proses dərinin dərin qatlarını və dərialtı piy toxumasını tutur. Dəri üzərində bənövşəyi-qırmızı, bərk, çox ağrılı şiş əmələ gəlir, sonra onun səthində irin çıxan bir neçə dəlik açılır, mərkəzdə isə ölü toxuma toplanır. Bu zaman hərarət yüksəlir, baş ağrısı və halsızlıq olur.
Karbunkul ən çox boyunun arxa səthində, kürəkdə, belində və sağrıda yaranır. O, adətən immuniteti zəifləmiş insanlarda, xüsusən şəkərli diabet, böyrək çatışmazlığı və hormon pozğunluqları olanlarda inkişaf edir. Bu xəstələrdə infeksiyanın qana keçmə riski yüksəkdir, ona görə tez müraciət etmək vacibdir.
Erkən, irin hələ toplanmayan mərhələdə dərman müalicəsi kömək edə bilər. İrin və nekroz formalaşdıqdan sonra əsas üsul cərrahi açılmadır, ona antibiotik terapiyası əlavə olunur.
Əməliyyatın nəticəsi
İrin və ölü toxuma götürüldükdən sonra iltihab qısa müddətdə azalır, hərarət düşür, ağrı zəifləyir. Ölü toxumanın tam ayrılması üçün bir neçə əlavə sarğı və baxış lazım ola bilər.
Yara tədricən içəridən təmizlənir və qranulyasiya toxuması ilə dolur. Diabet, böyrək çatışmazlığı və immun pozğunluqlarda sağalma daha uzun çəkir, ona görə əsas xəstəliyə nəzarət də vacibdir. Vaxtında açılma iri, asimmetrik çapıq riskini azaldır.
Üstünlüklər
İrin toplandıqda karbunkulun açılması irinli-nekrotik prosesi dərman müalicəsindən daha tez dayandırır.
-
Ölü toxumanın götürülməsi
Xaçvari kəsikdən irin və ölü toxumalar tam götürülür, yara təmizlənir.
-
İltihabın sovuşması
Əməliyyatdan qısa müddət sonra iltihab azalır və toxumaların bərpası başlayır.
-
Kobud çapıq riskinin azalması
Vaxtında açılma iri, asimmetrik çapıqların yaranma ehtimalını azaldır.
-
Yerli anesteziya
Müdaxilə anestetik inyeksiyaları ilə aparılır, ümumi narkoz lazım deyil.
Göstərişlər
Cərrahi açılma aşağıdakı hallarda tələb olunur:
- geniş irinli proses, bir neçə irinli dəlik;
- dərialtı toxumanın prosesə cəlb olunması;
- irin toplanması və ölü toxuma ocaqlarının formalaşması;
- dərman müalicəsinin nəticə verməməsi;
- ağrının, şişkinliyin və hərarətin artması.
Şəkərli diabet, böyrək çatışmazlığı, endokrin və immun pozğunluqlar açılmaya göstəriş deyil, ağır gediş üçün risk amilləridir, lakin belə hallarda həkimə xüsusilə tez müraciət etmək lazımdır.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Karbunkul dərin və geniş proses olduğu üçün tək kompres və məlhəm yetərli deyil. Antibiotik cərrahi təmizləməni əvəz etmir, yalnız onu tamamlayır. Çox erkən mərhələdə həkim nəzarəti altında dərman müalicəsi sınana bilər, ancaq formalaşmış karbunkulda əsas müalicə açılma və ölü toxumanın götürülməsidir.
Ocaq geniş olduqda, hərarət yüksəkdirsə və ya şəkərli diabet varsa, stasionar müalicə və venadaxili antibiotik tövsiyə oluna bilər. Kəsiyin forması və təmizləmənin həcmi ocağın yerindən və dərinliyindən asılıdır. Seçimi cərrah müayinədən sonra edir və sizinlə müzakirə edir.
Cərrahlar və komanda
Əks göstərişlər
İrin toplanmış karbunkul cərrahi müalicə tələb edir.
Mütləq əks göstərişlər
- praktiki olaraq yoxdur.
Nisbi əks göstərişlər
- yüksək hərarət, ağır ümumi vəziyyət, sepsis əlamətləri — müalicə stasionarda aparılır;
- üzdə və ya boyunda yerləşən iri karbunkul;
- kompensasiya olunmamış şəkərli diabet və digər ağır xroniki xəstəliklər — eyni vaxtda onların tənzimlənməsi lazımdır;
- laxtalanma pozğunluqları, qanı durulaşdıran dərmanların qəbulu;
- yerli anestetiklərə allergiya — başqa ağrısızlaşdırma üsulu seçilir.
Müdaxilənin həcmi və şəraiti barədə son qərarı cərrah müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Karbunkulun açılması, furunkula nisbətən geniş müdaxilədir. Risk əməliyyatın özündən çox, iltihabın dərinliyi və ümumi vəziyyətdən asılıdır.
- qanaxma
- ölü toxumanın tam götürülməməsi və təkrar təmizləmə ehtiyacı
- geniş yaranın uzun sağalması, bir neçə həftə sarğı
- qaba çapıq, dəri hissiyyatında dəyişiklik
- infeksiyanın qan dövranına keçməsi (sepsis) — nadir, ciddi hal, vaxtında müalicə ilə qarşısı alınır
- şəkərli diabetli xəstələrdə qan şəkərinin nəzarətdən çıxması
- yerli anestetikə allergik reaksiya
Şəkərli diabet, immunitet zəifliyi, artıq çəki, siqaret və yaşlılıq riski artırır. Həkim bu amilləri əvvəlcədən qiymətləndirir.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq Həmin gün
Qan analizi və qanda şəkər müdaxilədən bilavasitə əvvəl yoxlanılır.
-
Əməliyyat 40–90 dəqiqə
Yerli anesteziya altında xaçvari kəsiklə ocaq açılıb təmizlənir.
-
Bərpa 2–4 həftə
Ağır olmayan halda evə gedirsiniz, ilk günlər sarğıya gəlirsiniz.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada cərrah ocağın ölçüsünü və ümumi vəziyyətinizi qiymətləndirir. Müdaxilədən bilavasitə əvvəl verilə bilən analizlər:
- qanın ümumi analizi;
- qanda qlükoza;
- sidiyin ümumi analizi;
- lazım olduqda böyrək göstəriciləri və irinin əkilməsi.
Nəticələr qısa müddətdə hazır olur. Şəkərli diabet varsa, şəkər salan dərmanları və insulini həkimin göstərişi ilə qəbul edin, qanı durulaşdıran dərmanlar barədə mütləq deyin. Ocağı sıxmayın və qızdırmayın.
Əməliyyat necə aparılır
- Hazırlıq. Dəri dezinfeksiya edilir.
- Anesteziya. Ocağın ətrafına yerli anestetik inyeksiyaları vurulur.
- Kəsik. Cərrah skalpellə ocağın üzərində xaçvari kəsik edir ki, bütün irinli keçidlər açılsın.
- Təmizlənmə. İrin və ölü toxumalar kəsilib götürülür, yara antiseptiklə yuyulur.
- Tamponlama. Boşluğa yerli təsirli dərmanlı tampon qoyulur, üstündən sarğı vurulur.
Müdaxilə ocağın ölçüsündən asılı olaraq 40–90 dəqiqə çəkir. Kiçik və orta karbunkulda həmin gün evə gedirsiniz, ağır vəziyyətdə müşahidə stasionarda davam edir.
Stasionarda qalma
Əməliyyat yerli anesteziya ilə aparılır və adətən həmin gün evə buraxılırsınız. Ocaq geniş olduqda, hərarət yüksək olduqda və ya şəkərli diabet varsa, həkim bir neçə gün stasionarda qalmağı məsləhət görə bilər. Müdaxilədən sonra boşluğa dərmanlı tampon qoyulur, nəbz, hərarət və ağrı izlənir. Sarğı hər gün və ya həkimin göstərdiyi qaydada dəyişdirilir, yara tədricən içəridən dolur. Ağrıkəsici və lazım olarsa antibiotik təyin olunur. Çıxarkən yazılı tövsiyələr verilir.
Bərpa dövrü
Açılmadan sonrakı 3–5 gün ərzində sarğı üçün mütəmadi olaraq klinikaya gəlməlisiniz. Bu dövrdə ağırlaşmaların qarşısını almaq üçün ümumi təsirli antibiotik təyin olunur. Yara ölçüsündən asılı olaraq 2–4 həftəyə sağalır.
- antibiotik kursunu tam bitirin;
- dəri bərpa olunana qədər suda uzun qalmayın, hamam, sauna və isti prosedurlardan çəkinin;
- idmanı, tozlu şəraitdə işi və güclü tərləməni məhdudlaşdırın;
- diabet varsa, qanda şəkəri gündə bir neçə dəfə ölçün;
- sarğını özünüz açıb yaranı təmizləməyə çalışmayın.
Yadda saxla!
Karbunkul çox vaxt orqanizmin müdafiəsinin zəiflədiyini göstərir. Açılmadan sonra endokrinoloq və ya terapevtlə qanda şəkəri, böyrək göstəricilərini yoxlatmaq təkrarlanmanın qarşısını almağa kömək edir.
- Hərarət yenidən yüksələrsə, üşütmə və güclü halsızlıq olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Qızartı yara kənarlarından kənara yayılırsa, sarğı vaxtını gözləmədən gəlin.
- Sarğı baxışlarını buraxmayın.
Qiymət cədvəli
- Karbunkulun açılması 250 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Kəsikdən əvvəl ocaq yerli anestetiklə keyləşdirilir, ona görə kəskin ağrı adətən olmur, yalnız təzyiq və dartılma hiss edilə bilər. Anesteziya keçdikdən sonra yarada ağrı olur və ağrıkəsicilərlə aradan qaldırılır. Ağrının şiddəti ocağın ölçüsündən asılıdır.
Diabet açılmaya mane deyil, amma sağalmanı ləngidir və infeksiya riskini artırır. Qanda şəkər çox yüksəkdirsə, həkim onu eyni vaxtda tənzimləyir və bəzən müalicəni stasionarda aparmağı tövsiyə edir. Diabetiniz barədə həkimə mütləq deyin.
İlk günlərdə sarğı adətən hər gün və ya gün aşırı dəyişdirilir, yara təmizləndikcə seyrəkləşir. Tezliyi cərrah yaranın vəziyyətinə görə təyin edir. Tamponların dəyişdirilməsini klinikada aparmaq daha təhlükəsizdir.
Karbunkul dərinin dərin qatlarını tutduğu üçün sağaldıqdan sonra çapıq qalır. Vaxtında açılma və düzgün sarğı onun ölçüsünü azaldır. Çapıq formalaşdıqdan sonra onu düzəltmək üsulları barədə həkimlə danışmaq olar.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Ambulator cərrahiyyə
Hamı hələ bilmir ki, əvvəllər stasionarda uzun müddət qalmağı tələb edən bir çox əməliyyat bu gün bir gün…
İstiqamət: Ümumi cərrahiyyə
Uşaqda appendisit
Appendisitlə qarşılaşan istənilən cərrah təsdiq edər ki, hər bir konkret halda onun diaqnozunu qoymaq heç də asan vəzifə…
İstiqamət: Ümumi cərrahiyyə / Pediatriya
Qadınlarda appendisit: yerləşməsi, səbəbləri, əlamətləri, necə və harada ağrıyır
Qadınlarda appendisit — qarnın sağ aşağı hissəsindəki kiçik bağırsaq çıxıntısı olan appendiksin iltihabıdır. Appendiks mühüm funksiyalar yerinə yetirməsə…
İstiqamət: Ümumi cərrahiyyə
Hospitalizasiya - nə qədər davam edir, növləri və qaydaları
Hospitalizasiya — pasiyentin diaqnostika, terapiya və müşahidə üçün tibb müəssisəsinin stasionarında yerləşdirilməsidir. O, təcili və planlı olur. Növlərin…
İstiqamət: Terapiya / Ümumi cərrahiyyə
