Nəfəslə verilən havada azot oksidinin (FeNO) təyini aşağı tənəffüs yollarında allergik iltihabın olub-olmadığını göstərən sadə testdir. Pulmonoloq onu bronxial astma diaqnozunu təsdiqləmək və ya istisna etmək, uzunsürən öskürəyin səbəbini tapmaq və müalicənin effektini izləmək üçün təyin edir.
- Müddət
- 5 dəqiqə
- Rəy hazır olur
- Dərhal
- Qiymət
- 25 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- FeNO
- FeNO testi
- nəfəsdə azot oksidinin ölçülməsi
- azot oksidi testi
Müayinənin təsviri
Elmi müşahidələr göstərib ki, bronxial astma, ağciyərlərin xroniki obstruktiv xəstəliyi və bəzi digər xəstəliklərdə bronxların selikli qişası daha çox azot oksidi ifraz edir. Onun nəfəslə verilən havada artması aşağı tənəffüs yollarında, xüsusilə eozinofil (allergik) tipli iltihabın olmasından xəbər verir.
Ölçmə portativ qaz analizatoru ilə aparılır. Göstəricinin səviyyəsi həkimə iki suala cavab verməyə kömək edir: iltihab nə qədər aktivdir və onu inhalyasiya olunan steroidlərlə müalicə etmək nə dərəcədə effektiv olacaq.
Müayinə aşağıdakı məqsədlərlə aparılır:
- bronxial astma diaqnozunu dəqiq təsdiqləmək və ya istisna etmək;
- xarici tənəffüs funksiyasında dəyişiklik olmayan uzunsürən öskürəyin səbəbini aydınlaşdırmaq;
- inhalyasiya olunan steroidlərlə aparılan müalicəyə nəzarət etmək, dozanı düzəltmək;
- astmanın kəskinləşməsini qabaqcadan görmək və profilaktikanı vaxtında başlamaq.
Test pulmonoloqun ambulator qəbulu zamanı aparılır.
Üstünlüklər
Azot oksidinin təyini tənəffüs yollarında iltihabı bəlğəm analizi və ya bronxoskopiya olmadan qiymətləndirir.
-
İynə tələb olunmur
Sizə yalnız ağızlığa sakit nəfəs vermək lazımdır, iynə və ya alətlər istifadə edilmir.
-
Bir neçə dəqiqə
Müayinə təxminən 5 dəqiqə çəkir, nəticə isə bir neçə saniyədə hazır olur.
-
Kəmiyyət göstəricisi
Nəticə rəqəmlə ifadə olunur və iltihabın dərəcəsini obyektiv qiymətləndirməyə kömək edir.
-
Müalicəyə nəzarət
Ölçməni təkrarlayaraq iltihabəleyhinə müalicənin effektini dinamikada izləmək olar.
Göstərişlər
Pulmonoloq ölçməni aşağıdakı xəstəliklərdə diaqnozu dəqiqləşdirmək və ya vəziyyəti izləmək üçün təyin edir:
- bronxial astma, o cümlədən atopik astma;
- xroniki bronxit və eozinofil bronxit;
- ağciyərlərin xroniki obstruktiv xəstəliyi (AXOX);
- idiopatik fibrozlaşdırıcı alveolit;
- silikoz və digər peşə mənşəli ağciyər xəstəlikləri;
- pnevmoniyadan sonra uzanan öskürək.
Müayinənin lazım olub-olmadığını həkim şikayətlərinizə, xəstəlik tarixçəsinə və digər müayinələrin nəticələrinə əsasən fərdi qaydada müəyyən edir.
Əks göstərişlər
Test sakit nəfəsvermə ilə aparılır və mütləq əks göstərişi yoxdur. Bəzi hallarda isə nəticə etibarsız olur və ölçmə təxirə salınır:
- kəskin respirator infeksiya — azot oksidinin səviyyəsini müvəqqəti dəyişir, test sağaldıqdan sonra aparılır;
- bronxial astmanın ağır tutması, ağır tənəffüs çatışmazlığı — bu vəziyyətdə ölçmə yox, təcili yardım lazımdır;
- ağızlığa bərabər və kifayət qədər uzun nəfəs verə bilməmək (məsələn, kiçik uşaqlarda).
Müayinənin aparılması barədə son qərarı həkim baxışdan sonra verir.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 3–5 saat
Ac qarına və ya yeməkdən sonra gəlin, siqaret çəkməyin.
-
Müayinə 5 dəqiqə
Siz ağızlığa təxminən 10 saniyə bərabər və sakit nəfəs verirsiniz.
-
Nəticə Dərhal
Göstərici ölçmə bitən kimi aparatın ekranında görünür.
Müayinəyə hazırlıq
Siqaret, yemək və fiziki yük azot oksidinin səviyyəsini dəyişir, ona görə bir neçə qaydaya əməl edin:
- müayinəyə ac qarına və ya yeməkdən 3–5 saat sonra gəlin;
- bu müddətdə siqaret çəkməyin, tünd qəhvə içməyin;
- müayinədən əvvəl fiziki yükdən çəkinin;
- qısa təsirli bronxgenişləndirici dərmanlar adətən 6 saat, uzun təsirli dərmanlar isə 12 saat əvvəl dayandırılır — bunu mütləq müalicə edən həkimlə razılaşdırın.
Müayinə necə keçir
- Siz oturur və ağızlığı dodaqlarınızla sıx tutursunuz.
- Ağızlıqdan dərindən nəfəs alırsınız.
- Sonra təxminən 10 saniyə ərzində bərabər sürətlə, sakit nəfəs verirsiniz. Aparatın ekranındakı göstərici nəfəsvermə sürətini saxlamağa kömək edir.
- Lazım olduqda ölçmə bir dəfə də təkrarlanır.
Prosedur ağrısızdır, heç bir xoşagəlməz hiss yaratmır və bütövlükdə bir neçə dəqiqə çəkir.
Nəticənin yozulması
Nəticə ppb (milyardda hissə) vahidi ilə rəqəm şəklində ekranda görünür. Böyüklərdə norma adətən 25 ppb-yə qədərdir.
- 25 ppb-dən aşağı — eozinofil iltihabın olması ehtimalı azdır;
- 25–50 ppb — aralıq dəyər, nəticə şikayətlər və digər müayinələrlə birlikdə qiymətləndirilir;
- 50 ppb-dən yuxarı — aşağı tənəffüs yollarında allergik iltihab ehtimalı yüksəkdir, inhalyasiya olunan steroidlərə yaxşı cavab gözlənilir.
Pulmonoloq rəqəmi qiymətləndirərkən cinsinizi, xəstəliyin mərhələsini, aktiv və ya passiv siqaret çəkməni, qəbul etdiyiniz dərmanları nəzərə alır. Nəticəyə əsasən müalicə təyin olunur və ya dozası dəyişdirilir. Diaqnozu tamamlamaq üçün çox vaxt spirometriya da tövsiyə edilir.
Müayinədən sonra
Test bir neçə dəqiqə çəkir, nəfəs vermək xaricində heç bir müdaxilə yoxdur, ona görə sonra məhdudiyyət tələb olunmur. Dərhal adi həyatınıza qayıda, yeyə və içə bilərsiniz.
Nəticə aparatın ekranında müayinə bitən kimi görünür. Həkim göstəricini tənəffüs yollarındakı iltihab əlamətləri ilə əlaqələndirir, bu, astma müalicəsinin seçimində və nəzarətində kömək edir. Rəqəmi şikayətlərinizlə və digər müayinələrlə birlikdə izah edəcək.
Nəfəs darlığı və ya xırıltılı nəfəs güclənərsə, həkimə müraciət edin.
Yadda saxla!
Azot oksidinin səviyyəsi təkbaşına diaqnoz deyil, lakin astmanın gedişinə nəzarətdə dəyərli köməkçi göstəricidir. Ən informativ olan bir ölçmə yox, eyni şəraitdə aparılmış bir neçə ölçmənin müqayisəsidir.
- Təkrar ölçmələri mümkünsə günün eyni vaxtında edin.
- Göstəricinin aşağı düşdüyünü görüb steroid dərmanlarını özbaşına dayandırmayın.
- Nəfəs almaq çətinləşərsə, növbəti planlı müayinəni gözləmədən həkimlə əlaqə saxlayın.
Qiymət cədvəli
- Nəfəslə verilən havada azot oksidinin təyini 25 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Bəli, uşaq ağızlığa bərabər və təxminən 10 saniyə nəfəs verə bilirsə, adətən 5–6 yaşdan sonra. Test uşaqlar üçün tamamilə təhlükəsizdir. Uşaqlarda norma böyüklərdəkindən bir qədər aşağıdır.
Astmanın bəzi formalarında, xüsusilə tutmalar arasında, spirometriya normal ola bilər. Azot oksidinin ölçülməsi isə bronxlarda gizli davam edən iltihabı göstərir. Buna görə iki müayinə bir-birini tamamlayır.
Tövsiyə edilmir. Kəskin respirator infeksiya göstəricini müvəqqəti dəyişir və nəticə yanlış ola bilər. Sağaldıqdan təxminən 2 həftə sonra gəlmək daha düzgündür.
Müayinədən keçmək istəyirsiniz?
Sizə uyğun gün və saatı seçək, hazırlıq qaydalarını və qiyməti əvvəlcədən izah edək. Zəng edin və ya onlayn qeydiyyatdan keçin.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
KTQ/NST nəticəsi: niyə bir qrafiklə hökm verilmir?
Kardiotokoqrafiya dölün ürək ritmini və uyğun halda uşaqlıq yığılmalarını izləyir. Nəticə hamiləlik həftəsi, məqsəd və klinik vəziyyətlə birlikdə…
İstiqamət: Ginekologiya / Funksional diaqnostika
Bronxoskopiya (FBS)
Bronxoskopiya (fibrobronxoskopiya, FBS) – yuxarı və aşağı tənəffüs yollarının vəziyyətini vizual olaraq qiymətləndirməyə, həmçinin müalicəvi manipulyasiyalar aparmağa imkan…
İstiqamət: Pulmonologiya
Preastma (preastmatik sindrom)
Preastma — bronxial astmadan əvvəl gələn və tənəffüs yollarının artmış reaktivliyi ilə bağlı olan vəziyyətdir. Ədəbiyyatda onu həmçinin…
İstiqamət: Pulmonologiya
Yüksək intensivlikli Super Inductive System maqnitoterapiya aparatında pnevmoniyadan sonra tənəffüs reabilitasiyası
Pnevmoniya ağciyərlərdə iltihabi proseslə xarakterizə olunan və insanın bütün tənəffüs sisteminə təsir edən kəskin xəstəlikdir. Pnevmoniya infeksiya nəticəsində…
İstiqamət: Fizioterapiya / Pulmonologiya
