Hialoidopunktura tor qişa ilə şüşəvari cismin arxa hialoid membranı arasında toplanmış qanın lazerlə xaric edilməsidir. Belə qansızma makulanı örtərək mərkəzi görməni kəskin azaldır və vaxtında aradan qaldırılmasa, tor qişaya ziyan vura bilər. Lazer membranda mikrodəlik açır, qan şüşəvari cismə axıb tədricən sorulur — göz açılmadan, damcı anesteziyası ilə.
- Giriş
- Lazer
- Anesteziya
- Yerli
- Müddət
- 15–20 dəqiqə
- Stasionarda
- Həmin gün evə
- Bərpa
- 1–2 həftə
- Qiymət
- 300 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- lazer hialoidopunktura
- arxa hialoid membranın lazer perforasiyası
- subhialoid qansızmanın lazer drenajı
- Nd:YAG lazer hialoidotomiya
- preretinal qansızmanın lazer müalicəsi
Əməliyyatın təsviri
Gözün içini dolduran şüşəvari cisim nazik arxa hialoid membranı ilə örtülüb və bu membran tor qişaya bitişik yerləşir. Tor qişa damarlarının divarı zəiflədikdə — diabet, hipertenziya, vaskulit, travma və ya ağır fiziki gərginlik zamanı — damar partlaya, qan isə membranla tor qişa arasında toplanaraq günbəzşəkilli «cib» əmələ gətirə bilər. Bu, subhialoid (preretinal) qansızma adlanır.
Qan dəqiq görməyə cavabdeh olan makulanın üzərinə düşdükdə insan görmə sahəsinin mərkəzində qara ləkə görür. Qan uzun müddət qaldıqda sərbəst hemoqlobin tor qişaya toksik təsir edir, sonra isə fibrozlaşma və vitreoretinal bitişmələr yaranır — onlar görməni davamlı pozur.
Hialoidopunktura zamanı dar fokuslanmış lazer dəstəsi membranın ən qabarıq yerində kiçik drenaj dəliyi açır. Qan bu dəlikdən aşağıya, şüşəvari cismin boşluğuna axır və orada tədricən sorulur, makula isə açılır. Əvvəllər belə qansızmalar ya dərmanla — çox vaxt zəif effektlə — ya da gözü açan vitrektomiya ilə müalicə olunurdu. Lazer üsulu gözün sağlam strukturlarına toxunmadan qanı makuladan uzaqlaşdırmağa imkan verir.
Əməliyyatın nəticəsi
Qan makuladan uzaqlaşdıqca görmə sahəsindəki qara ləkə kiçilir və aydınlaşır. Bəzi pasiyentlər fərqi bir neçə gündə, digərləri isə həftələr ərzində hiss edir — bu, qanın həcmindən və tor qişanın vəziyyətindən asılıdır. Şüşəvari cismə axmış qan bir müddət «üzən» bulud kimi görünə bilər və tədricən sorulur.
Vaxtında aparılan prosedur fibrozlaşma və bitişmələrin qarşısını alır, bu da sonrakı görmə üçün vacibdir. Nəzarət baxışlarında oftalmoloq OKT ilə sorulma dinamikasını izləyir. Əsas xəstəlik, məsələn, diabetik retinopatiya, əlavə lazer koaqulyasiyası və ya inyeksiya müalicəsi tələb edə bilər.
Üstünlüklər
Cərrahi əməliyyatla müqayisədə hialoidopunktura tor qişa qarşısında toplanmış qanı lazerlə, göz açılmadan xaric etməyə imkan verir.
-
Göz açılmır
Lazer membranda kiçik dəlik açır, qan şüşəvari cismə axır və orada tədricən sorulur.
-
Görmənin daha tez yaxşılaşması
Qan makuladan uzaqlaşdıqda görmə yalnız dərman müalicəsinə nisbətən çox vaxt daha tez bərpa olunur.
-
Damcı ilə keyləşdirmə
Prosedur keyləşdirici damcılarla aparılır, iynə və narkoz tələb olunmur.
-
Stasionar tələb olunmur
Prosedur 15–20 dəqiqə çəkir və həmin gün evə gedirsiniz.
Göstərişlər
Prosedur hialoid membranla tor qişa arasında yaranmış, xüsusən makulanı örtən qansızmalarda aparılır. Qansızmanın səbəbləri:
- tor qişa damarlarının travmatik zədələnməsi;
- vaskulitlər, damar anomaliyalarında mikroanevrizmalar;
- şəkərli diabet və arterial hipertenziya fonunda damar zədələnməsi;
- yaşla əlaqəli makulyar degenerasiya;
- tor qişa damarlarını zədələyən intensiv fiziki gərginlik;
- retinopatiyanın irsi formaları.
Prosedur qansızmadan sonra mümkün qədər tez — ideal halda ilk həftələrdə, qan hələ maye ikən — aparılmalıdır.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Subhialoid qansızma kiçikdirsə və görmə mərkəzinə təsir etmirsə, bəzən yalnız izləmə kifayət edir: qan müəyyən müddətdə özü sorula bilər, göz dibi və OKT ilə vəziyyətə baxılır. Qansızmanın səbəbi olan diabet, yüksək təzyiq və ya damar xəstəliyinin müalicəsi hər halda aparılır. Qan sorulmursa və ya şüşəvari cismə keçibsə, gözün içində aparılan cərrahi müdaxilə — vitrektomiya — müzakirə oluna bilər.
Üsulu oftalmoloq göz dibini müayinə etdikdən sonra seçir: qansızmanın ölçüsü, yeri və nə qədər əvvəl yarandığı, gözün mühitlərinin şəffaflığı və ümumi xəstəlikləriniz nəzərə alınır. Seçim sizinlə müzakirə olunur.
Əks göstərişlər
Lazerin qansızmaya dəqiq yönəlməsi üçün göz mühitləri şəffaf olmalı, siz isə gözü hərəkətsiz saxlaya bilməlisiniz.
Mütləq əks göstərişlər
- göz strukturlarının kəskin iltihabı;
- büllurun, şüşəvari cismin və ya buynuz qişanın güclü bulanması;
- başı və gözü hərəkətsiz saxlaya bilməmək.
Nisbi əks göstərişlər
- bəbəyin kifayət qədər genişlənməməsi;
- bəbəyi genişləndirən damcılara əks göstəriş, məsələn, qapalı bucaqlı qlaukoma;
- köhnə, laxtalanıb bərkimiş qansızma — effekt az ola bilər.
Prosedurun mümkünlüyünü və vaxtını oftalmoloq müayinədən sonra müəyyən edir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Lazer müdaxiləsi iynəsiz və kəsiksiz aparılsa da, hər prosedurun bəzi riskləri var. Həkim onları azaltmaq üçün gözü əvvəlcədən diqqətlə müayinə edir.
- anestezik və ya genişləndirici damcılara allergik reaksiya
- gözdaxili təzyiqin müvəqqəti qalxması, nadir hallarda qlaukoma tutması — bəbəyin genişlənməsi də buna zəmin yarada bilər
- laser şüasının tor qişanı, xüsusən makulanı zədələməsi — bu halda görmə mərkəzində ləkə qala bilər
- qanın şüşəvari cismə keçməsi və görmənin müvəqqəti bulanması
- gözdə iltihab
- qansızmanın təkrarlanması, əgər səbəb tam nəzarət edilməyibsə
Fərdi riski artıran amillər: nəzarətsiz diabet və arterial hipertenziya, gözün başqa xəstəlikləri, gözü hərəkətsiz saxlamaqda çətinlik. Bunları oftalmoloq prosedurdan əvvəl qiymətləndirir.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 1 gün
Göz dibinin müayinəsi, OKT, qan şəkəri və təzyiqin yoxlanması lazımdır.
-
Əməliyyat 15–20 dəqiqə
Damcı anesteziyası ilə lazerlə, göz açılmadan aparılır.
-
Bərpa 1–2 həftə
Həmin gün evə gedirsiniz, qan bir neçə həftəyə sorulur.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada oftalmoloq qansızmanın ölçüsünü, yerini və «yaşını» qiymətləndirir:
- genişləndirilmiş bəbəklə göz dibinin oftalmoskopiyası;
- tor qişanın spektral optik koherent tomoqrafiyası (OKT);
- qan qlükozası, arterial təzyiq və həkimin təyin etdiyi digər analizlər.
Qansızmanın səbəbi — diabet, hipertenziya, damar xəstəliyi — müəyyən edilir və onun müalicəsi paralel başlanır. Qanı durulaşdıran dərmanları özbaşına dayandırmayın, onlar barədə həkimlə razılaşın. Ac qalmaq lazım deyil. Bəbəyi genişləndirən damcılardan sonra bir neçə saat görmə bulanıq olacaq — müşayiətçi ilə gəlin, sükan arxasına keçməyin və günəş eynəyi götürün.
Əməliyyat necə aparılır
- Bəbəyin genişləndirilməsi. Gözə genişləndirici damcılar damızdırılır ki, göz dibi yaxşı görünsün.
- Keyləşdirmə. Anestezik damcılar konyunktivanı keyləşdirir, iynə və narkoz lazım deyil.
- Linzanın qoyulması. Siz lazer aparatının qarşısında oturursunuz, çənəni və alnı dayağa söykəyirsiniz. Gözə xüsusi kontakt linza qoyulur — o, lazeri dəqiq yönəltməyə və qapaqları açıq saxlamağa kömək edir.
- Perforasiya. Həkim lazerin parametrlərini seçir və dəstəni membranın ən qabarıq hissəsinə, makuladan uzaq nöqtəyə yönəldir. Bir neçə impulsla drenaj dəliyi açılır və qan aşağıya axmağa başlayır.
Prosedur 15–20 dəqiqə çəkir; zamanı yalnız parlaq işıq çaxmaları görürsünüz. Sonra həkim göz dibini yoxlayır və həmin gün evə gedirsiniz.
Stasionarda qalma
Prosedur yerli damcı anesteziyası ilə lazerlə aparılır və stasionarda qalmaq lazım deyil: adətən həmin gün evə gedirsiniz. Qısa müşahidə zamanı göz təzyiqi və göz dibi yoxlanılır, bəbək genişlənmiş olduğundan bir neçə saat görmə bulanıq, işıq isə narahatedici ola bilər. Günəş eynəyi bu müddətdə kömək edir.
Evə yola düşməzdən əvvəl damcılar və növbəti baxışın vaxtı barədə yazılı tövsiyələr verilir. Yanınızda yaxın biri olması rahat olar.
Bərpa dövrü
Xüsusi bərpa rejimi tələb olunmur, ertəsi gün adi həyata qayıtmaq olar.
- ilk günlər yatarkən başı bir qədər yuxarıda saxlayın — bu, qanın aşağıya çökməsinə kömək edir;
- 1–2 həftə ağır əşya qaldırmayın, intensiv idmandan və başı uzun müddət aşağı əyməkdən çəkinin;
- oftalmoloqun təyin etdiyi yerli və sistem müalicəni davam etdirin;
- qan şəkərini və arterial təzyiqi müntəzəm nəzarətdə saxlayın.
Görmə qəfil pisləşərsə, yeni ləkələr, işıq çaxmaları və ya gözün önündə pərdə görünərsə, dərhal həkimə müraciət edin. Nəzarət baxışı adətən 1–2 həftədən sonra olur.
Yadda saxla!
Subhialoid qansızmada vaxt həlledicidir: qan maye ikən asanlıqla axır, laxtalandıqdan və bərkidikdən sonra isə lazer kömək etməyə bilər və vitrektomiya lazım gəlir. Lazer qanı aradan qaldırır, lakin səbəbi — diabet, hipertenziya, damar xəstəliyi — müalicə olunmasa, qansızma təkrarlana bilər.
- Görmə sahəsinin mərkəzində qəfil qara ləkə görünərsə, ertəsi günü gözləmədən oftalmoloqa müraciət edin.
- Diabet varsa, ildə ən azı bir dəfə göz dibini yoxlatdırın.
- Prosedurdan sonra görmə yenidən pisləşərsə, dərhal həkimə müraciət edin.
Qiymət cədvəli
- Hialoidopunktura 300 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Xeyr, anestezik damcılar gözü keyləşdirir, siz yalnız linzanın toxunuşunu və parlaq işıq çaxmalarını hiss edirsiniz. Sonra bir neçə saat işığa həssaslıq və bulanıq görmə ola bilər — bu, əsasən bəbəyi genişləndirən damcılarla bağlıdır.
Qan makuladan axdıqca görmə tədricən aydınlaşır: bəzən bir neçə gündə, daha çox halda 2–6 həftədə. Şüşəvari cismə keçmiş qan bir müddət üzən ləkələr şəklində görünə bilər. Sürət qansızmanın həcmindən və tor qişanın vəziyyətindən asılıdır.
Təzə, maye qansızmalarda nəticə adətən yaxşı olur. Qan laxtalanıbsa, çox iridirsə və ya tor qişada başqa dəyişikliklər varsa, əlavə müalicə — bəzən vitrektomiya — lazım ola bilər. Proqnozu oftalmoloq OKT nəticələrinə görə deyir.
Bəli, əgər səbəb aradan qaldırılmasa. Diabetdə qan şəkərinin, hipertenziyada təzyiqin nəzarətdə saxlanması və tor qişanın lazımi müalicəsi təkrar riski xeyli azaldır. Ona görə endokrinoloq və ya kardioloqla birgə müşahidə vacibdir.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Göz bülluru cərrahiyyəsinin müasir üsulları
Kataraktanın ultrasəslə kənarlaşdırılmasının (fakoemulsifikasiyanın) geniş klinik praktikaya tətbiqi büllur cərrahiyyəsi sahəsində təhlükəsizlik və proqnozlaşdırıla bilənlik baxımından əhəmiyyətli tərəqqiyə…
İstiqamət: Oftalmocərrahiyyə
Göz büllurunun erkən cərrahiyyəsi
Korluğun ən çox rast gəlinən səbəbi kataraktadır (büllurun bulanması), ikinci yerdə isə qlaukoma dayanır (görmə sinirinin gözdaxili təzyiqin…
İstiqamət: Oftalmocərrahiyyə
Gözün diafanoskopiyası
Gözün diafanoskopiyası — göz almasının istiqamətlənmiş, dar konsentrasiyalı işıq dəstəsi ilə şəffaflandırılmasına əsaslanan müayinədir. Eyni zamanda yaxınlıqda yerləşən…
İstiqamət: Oftalmologiya
Kompüter və görmə
Kompüterlə işləyərkən, rahat vəziyyəti asanlıqla tapmağın mümkün olduğu kitab oxumaqdan fərqli olaraq, insan tamamilə displeyin vəziyyətindən asılı olur.…
İstiqamət: Oftalmologiya
