Perkutan nefrolitolapaksiya böyrəkdəki iri və mürəkkəb formalı daşların bel nahiyəsində təxminən 1 sm-lik giriş vasitəsilə çıxarılmasıdır. Daş böyrəyin içində xırdalanır və hissə-hissə xaric edilir, açıq kəsik lazım olmur. Əməliyyat endoskopik üsulla, ultrasəs və rentgen nəzarəti altında aparılır.
- Giriş
- Endoskopik
- Anesteziya
- Ümumi
- Müddət
- 1–2 saat
- Stasionarda
- 2 gün
- Bərpa
- 2–3 həftə
- Qiymət
- 2 800 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- PNL
- perkutan nefrolitotomiya
- perkutan nefrolitotripsiya
- dəri vasitəsilə böyrək daşının çıxarılması
- PCNL
Əməliyyatın təsviri
Sidikdaşı xəstəliyi ağrı, sancı, təkrarlanan iltihab və ya sidik axınının pozulması ilə özünü göstərirsə, daşın çıxarılması lazımdır. Kiçik daşlar çox vaxt distansion və ya kontakt litotripsiya ilə parçalanır. Daş iri, sərt və ya mərcanvari olduqda isə bu üsullar ya kömək etmir, ya da bir neçə seans tələb edir.
Belə hallarda perkutan nefrolitolapaksiya seçilir. Cərrah bel nahiyəsindən birbaşa böyrəyin kasacıq sisteminə dar kanal açır və nefroskopla daşı görərək işləyir. Daş ultrasəs, pnevmatik və ya lazer enerjisi ilə xırdalanır, hissələr kanaldan çıxarılır. Beləliklə, bir əməliyyatda böyük daş yükündən tam azad olmaq mümkündür.
Açıq əməliyyatla müqayisədə əzələlər kəsilmir, böyrək toxuması az zədələnir, ağrı və bərpa müddəti xeyli azdır. Daşın tam çıxarılması sidik axınını bərpa edir, ağrını aradan qaldırır və iltihabın təkrarlanma riskini azaldır.
Əməliyyatın nəticəsi
Əksər hallarda daş bir əməliyyatda tam çıxarılır, böyrəkdə durğunluq və iltihab riski azalır, sancılar kəsilir. Əməliyyatın sonunda və evə yazılmadan əvvəl görüntüləmə ilə qalıq hissələr yoxlanılır. Çox kiçik qırıntılar qala bilər, onlar adətən sidiklə özü xaric olur.
Çıxarılmış daşın kimyəvi tərkibi analiz edilir. Bu, təkrar daş əmələ gəlməsinin səbəbini anlamağa və pəhriz tövsiyələrini fərdi seçməyə kömək edir. İlk nəzarət USM-i və ya KT adətən 1 aydan sonra aparılır.
Üstünlüklər
Açıq əməliyyatla müqayisədə perkutan nefrolitolapaksiya iri daşları kiçik giriş vasitəsilə çıxarır.
-
Təxminən 1 sm kəsik
Nefroskop bel nahiyəsindəki kiçik kəsikdən böyrəyə yeridilir.
-
Görüntü nəzarəti
Böyrəyin punksiyası ultrasəs və rentgen nəzarəti ilə aparılır, daş göz qarşısında xırdalanır.
-
Təxminən 2 gün
Stasionarda adətən 2 gün qalırsınız, ertəsi gün yeriməyə icazə verilir.
-
Güclə görünən çapıq
Bel nahiyəsində adətən çətin seçilən kiçik çapıq qalır.
Göstərişlər
Əməliyyat aşağıdakı hallarda tövsiyə olunur:
- böyrəkdə ölçüsü 2 sm-dən böyük daş;
- digər üsullar uğursuz olduqda və ya uyğun gəlmədikdə 1–2 sm-lik daşlar, xüsusən böyrəyin aşağı kasacığında;
- mərcanvari daşlar;
- daş fonunda tez-tez təkrarlanan pielonefrit;
- distansion və ya kontakt litotripsiyanın texniki cəhətdən mümkün olmaması.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Daşın ölçüsü və yeri imkan verirsə, daha yüngül üsullar əvvəlcə sınanır: kiçik daşlar üçün müşahidə və su rejimi, bəzi daş növləri üçün dərmanla əridilməsi, bədəndən kənardan şok dalğası ilə parçalama (distansion litotripsiya), sidik axarından endoskopla daşın lazerlə parçalanması. İri və ya mərcanvari daşlar bu yollarla çıxmadıqda perkutan üsul, bəzən laparoskopik və ya açıq əməliyyat seçilir. Bəzən üsullar birləşdirilir.
Müalicə üsulunu cərrah fərdi seçir. Diaqnoz, daşın ölçüsü, sayı, tərkibi və yeri, böyrəyin quruluşu, yaşınız, yanaşı xəstəliklər və əvvəlki əməliyyatlar mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bütün variantlar sizinlə müzakirə edilir və istəyiniz nəzərə alınır.
Cərrahlar və komanda
Əks göstərişlər
Mütləq əks göstərişlər
- korreksiya olunmamış laxtalanma pozğunluqları;
- müalicə olunmamış kəskin sidik yolu infeksiyası;
- hamiləlik;
- ürək, tənəffüs, böyrək və ya qaraciyər çatışmazlığının dekompensasiyası, anesteziyanın mümkün olmaması.
Nisbi əks göstərişlər
- punksiya yolunda bağırsaq, dalaq və ya qaraciyərin yerləşməsi, skeletin ağır deformasiyası;
- böyrək şişinə şübhə;
- qarın üstə uzana bilməmək — ağır ürək-ağciyər xəstəlikləri, ağır piylənmə;
- qanı durulaşdıran dərmanların qəbulu.
Əməliyyatın mümkünlüyü barədə son qərarı cərrah müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Əməliyyatın və anesteziyanın hər biri müəyyən risk gətirir. Hazırlıq mərhələsi və diqqətli izləmə bu riskləri azaltmağa yönəlib. Aşağıdakı ağırlaşmalar mümkündür, lakin hər xəstədə rast gəlinmir.
- qanaxma — bəzən qan köçürülməsi tələb edir
- infeksiya, ağır hallarda qana yayılması (urosepsis), yüksək hərarət
- qonşu orqanların — plevranın, bağırsağın, dalağın və ya qaraciyərin nadir zədələnməsi
- ləyənin zədələnməsi və punksiya yolu boyunca sidik sızması
- daşın bir hissəsinin qalması — təkrar seans və ya əlavə üsul lazım ola bilər
- nefrostoma borusu ətrafında narahatlıq
- ayaq venalarında tromb əmələ gəlməsi
- anesteziyaya qarşı reaksiya
Ağırlaşma ehtimalını artıra bilən amillər: siqaret, artıq çəki, şəkərli diabet, qanın pis laxtalanması, təkrarlanan sidik infeksiyaları, ürək və ağciyər xəstəlikləri. Onlar müayinə zamanı aydınlaşdırılır.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 3–5 gün
Analizlər, sidik əkməsi, böyrəklərin KT-si və anestezioloq baxışı tələb olunur.
-
Əməliyyat 1–2 saat
Narkoz altında bel nahiyəsindəki kiçik girişdən endoskopik üsulla aparılır.
-
Bərpa 2–3 həftə
Stasionarda 2 gün qalırsınız, ertəsi gün yeriməyə icazə verilir.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada cərrah daşın ölçüsünü, yerini və sıxlığını qiymətləndirir, girişi planlaşdırır. Adətən təyin olunur:
- qanın ümumi və biokimyəvi analizi, laxtalanma göstəriciləri, infeksiyalara skrininq;
- sidiyin ümumi analizi və sidik əkməsi — infeksiya varsa, əvvəlcə antibiotik verilir;
- böyrəklərin USM-i, kontrastsız və ya kontrastlı KT, lazım olduqda urografiya;
- EKQ, ağciyərlərin rentgeni, terapevt və anestezioloq baxışı.
Əməliyyatdan 8 saat əvvəl yemək və içmək olmaz. Aspirin, varfarin və digər qanı durulaşdıran dərmanları, həmçinin şəkər salan preparatları həkimlə razılaşdırın — çox vaxt onları bir neçə gün əvvəl dayandırmaq lazımdır.
Əməliyyat necə aparılır
- Anesteziya. Ümumi narkoz, bəzən spinal anesteziya tətbiq olunur.
- Punksiya. Siz qarın üstə uzanırsınız. Ultrasəs və rentgen nəzarəti altında bel nahiyəsindən böyrəyin kasacığına iynə yeridilir, kanal təxminən 1 sm-ə qədər genişləndirilir.
- Daşın xırdalanması. Kanaldan nefroskop yeridilir, daş ultrasəs, pnevmatik və ya lazer litotriptoru ilə parçalanır.
- Çıxarılma. Hissələr maşa ilə və ya aspirasiya ilə xaric edilir, sonra qalıq daş olub-olmadığı yoxlanılır.
- Drenaj. Böyrəyə nefrostoma borusu və ya daxili stent qoyulur ki, sidik sərbəst axsın.
Əməliyyat orta hesabla 1–2 saat çəkir. Nefrostoma adətən 1–2 gündən sonra çıxarılır.
Stasionarda qalma
Adətən 2 gün stasionarda qalırsınız; bu, təxmini müddətdir. Əməliyyat ümumi anesteziya altında endoskopik üsulla, bel nahiyəsindəki kiçik giriş vasitəsilə aparılır. Ayıldıqdan sonra təzyiq, nəbz, hərarət və sidiyin rəngi izlənilir; ilk günlərdə sidikdə qan olması tez-tez rast gəlinir. Böyrəkdə nefrostoma borusu və sidik kateteri qala bilər; vəziyyətdən asılı olaraq onlar bir-iki gün ərzində çıxarılır. Ağrıkəsici və infeksiyadan qoruyan dərmanlar verilir.
Qan analizi və lazım olduqda rentgen və ya USM ilə nəticə yoxlanılır. Ağrı nəzarətdədirsə, hərarət yoxdursa, qanlı sidik azalıbsa və gəzə bilirsinizsə, evə buraxılırsınız. Çıxarkən yazılı tövsiyələr, su rejimi, yaraya qulluq və nəzarət müayinələrinin vaxtı bildirilir.
Bərpa dövrü
Stasionarda adətən 2 gün qalırsınız. Ertəsi gün yeriməyə icazə verilir, evə yazılmadan əvvəl drenaj çıxarılır. Bel nahiyəsində kiçik, güclə görünən çapıq qalır.
- 2–3 həftə ağır fiziki işdən və ağır əşya qaldırmaqdan çəkinin;
- 2–3 həftə cinsi həyatı məhdudlaşdırın;
- gündə 2–2,5 litr maye için;
- drenaj yeri sağalana qədər vanna, hovuz və saunadan çəkinin, sarğını quru saxlayın;
- stent qoyulubsa, onun çıxarılma tarixini qeyd edin.
İlk günlərdə sidikdə yüngül çəhrayı rəng normaldır. Güclü qanaxma, qızdırma və ya kəskin bel ağrısı olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
Yadda saxla!
Daşın çıxarılması xəstəliyin özünü müalicə etmir: daş yaratmağa meyl qalır. Ona görə əməliyyatdan sonrakı profilaktika təkrar əməliyyatdan qorunmağın əsas yoludur.
- Daşın analiz nəticəsinə görə pəhrizi uroloqla birlikdə seçin.
- Gündəlik sidik həcmi təxminən 2 litr olsun — açıq rəngli sidik yaxşı göstəricidir.
- Qızdırma, titrətmə və ya bel ağrısı olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
Qiymət cədvəli
- Perkutan nefrolitolopaksiya 2 800 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Əməliyyat narkoz və ya spinal anesteziya altında aparılır, siz ağrı hiss etmirsiniz. Sonra drenaj yerində bir neçə gün küt ağrı ola bilər, ağrıkəsicilərlə yaxşı aradan qalxır. Drenaj çıxarıldıqdan sonra narahatlıq adətən xeyli azalır.
Nefrostoma borusu sidiyin sərbəst axmasını təmin edir və qanaxma riskini azaldır. Adətən 1–2 gündən sonra çıxarılır. Bəzi hallarda boru ümumiyyətlə qoyulmur, sidik axını daxili stentlə təmin edilir.
Xeyr, hamiləlik mütləq əks göstərişdir, çünki rentgen nəzarəti və narkoz tələb olunur. Bu dövrdə daş problemi müvəqqəti stent və ya nefrostoma ilə idarə edilir. Doğuşdan sonra vəziyyət yenidən qiymətləndirilir.
Profilaktika olmadan sidikdaşı xəstəliyi tez-tez təkrarlanır. Daşın tərkibinə uyğun pəhriz, kifayət qədər maye və lazım olduqda dərmanlar bu riski xeyli azaldır. İldə bir dəfə böyrəklərin USM-i tövsiyə olunur.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Sidik qaçırma gündəlik həyatınıza mane olur?
Öskürəndə və ya qəfil sidiyə getmək ehtiyacı yarananda sidik qaçırma fərqli mexanizmlərlə əlaqəli ola bilər. Düzgün tipin müəyyənləşdirilməsi…
İstiqamət: Urologiya / Ginekologiya
MAR-testi: nəticə təkbaşına sonsuzluğu izah edirmi?
MAR-testi spermatozoidlərlə əlaqəli anticisimləri qiymətləndirə bilər. Lakin o, hər cütlük üçün ilkin müayinə deyil və təkbaşına reproduktiv diaqnoz…
İstiqamət: Reproduktologiya / Andrologiya
Xayadan nümunə götürülməsi: biopsiya ilə sperm axtarışı eynidirmi?
Xaya biopsiyası diaqnostik toxuma qiymətləndirilməsi və ya reproduktiv prosedurla əlaqəli ola bilər. Müdaxilənin məqsədi əvvəlcədən dəqiq izah edilməlidir.
İstiqamət: Andrologiya / Reproduktologiya
Sidik ifrazı zamanı ağrılar
Sidik ifrazı zamanı ağrı barədə bilinməli ən vacib məqam odur ki, belə simptom orqanizmdəki pozğunluğun əlamətidir. Pozğunluqlar müxtəlif…
İstiqamət: Urologiya
