Nefrostoma dəridəki kiçik deşikdən birbaşa böyrək ləyəninə yeridilən drenaj borusudur. Sidiyin böyrəkdən axını şiş, daş və ya travma səbəbindən bağlandıqda o, sidiyi xaricə, toplayıcı torbaya çıxarır və böyrəyi qoruyur. Boru kəsiksiz, adətən yerli anesteziya ilə, ultrasəs və rentgen nəzarəti altında qoyulur və müntəzəm dəyişdirilir.
- Giriş
- Digər
- Anesteziya
- Yerli
- Müddət
- 40–60 dəqiqə
- Stasionarda
- 1 gün
- Bərpa
- 1–2 gün
- Qiymət
- 600 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- perkutan nefrostomiya
- böyrəyin perkutan drenajı
- PNS
- nefrostomik drenajın dəyişdirilməsi
Əməliyyatın təsviri
Normalda sidik böyrək ləyənindən sidik axarı ilə sidik kisəsinə axır. Bu yol şiş, iri daş, daralma və ya travma ilə bağlandıqda sidik böyrəkdə yığılır. Ləyən genişlənir, böyrək toxuması sıxılır, nefronlar məhv olmağa başlayır, durğun sidikdə isə infeksiya tez inkişaf edir və ağır pielonefritə çevrilə bilər.
Nefrostomiya sidik üçün alternativ, xarici yol yaradır. Bel nahiyəsində dəri vasitəsilə ləyənə nazik elastik boru yeridilir, onun xarici ucu sidik torbasına birləşdirilir. Böyrəkdə təzyiq dərhal azalır, infeksiyalı sidik xaric olur və böyrəyin funksiyası qorunur. Qarın boşluğunun açılması tələb olunmur.
Nefrostoma qısa müddətə — böyük əməliyyata hazırlıq dövründə və ya kəskin vəziyyət aradan qalxana qədər — qoyula bilər, ya da uzun müddət qala bilər, məsələn, əməliyyat oluna bilməyən şişlərdə. Borunun mənfəzində zamanla selik, fibrin və duzlar çökür, ona görə drenaj təxminən ayda bir dəfə yenisi ilə əvəz olunur.
Əməliyyatın nəticəsi
Boru qoyulan kimi sidik torbaya axmağa başlayır, böyrəkdə təzyiq düşür, ağrı azalır, infeksiya varsa, hərarət adətən 1–2 günə enir. Böyrəyin funksiyası, əgər çox gecikdirilməyibsə, tədricən bərpa olunur və kreatinin göstəricisi yaxşılaşır.
Həkim sidiyin miqdarını və rəngini necə izləyəcəyinizi izah edir. Sonrakı taktika əsas xəstəlikdən asılıdır: daş və ya daralma aradan qaldırıldıqdan sonra nefrostoma çıxarılır, əməliyyat oluna bilməyən şişdə isə uzun müddət qalır və müntəzəm dəyişdirilir.
Üstünlüklər
Perkutan nefrostomiya açıq cərrahi drenajla müqayisədə böyrəkdən sidik axınını daha az travmatik yolla bərpa edir.
-
Dəridə kiçik deşik
Drenaj borusu kəsiksiz, dəridəki deşikdən birbaşa böyrək ləyəninə yeridilir.
-
Çox vaxt yerli anesteziya
Əksər hallarda yerli anesteziya kifayət edir, ümumi narkoz adətən lazım olmur.
-
Görüntü nəzarəti altında
İynə və boru ultrasəs və rentgen nəzarəti ilə yeridilir.
-
Böyrək yükdən azad olur
Sidiyin xaric edilməsi böyrəkdə təzyiqi azaldır və onun funksiyasını qoruyur.
Göstərişlər
Nefrostoma yuxarı sidik yollarında qismən və ya tam blok olduqda qoyulur:
- ləyəni və ya sidik axarının yuxarı hissəsini sıxan şişlər;
- sidik axınını bağlayan iri daşlar;
- böyrəyin və ya sidik axarının travmaları;
- sidik durğunluğu fonunda kəskin irinli pielonefrit;
- çoxmərhələli uroloji əməliyyatlardan əvvəl böyrəyin yükdən azad edilməsi;
- qoyulmuş nefrostomanın planlı dəyişdirilməsi və ya tıxanması.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Sidik axını bağlıdırsa, nefrostomadan başqa variant sidik axarına daxili stent qoymaqdır; o, sidik kisəsi tərəfindən endoskopla yerləşdirilir, lakin blok sıxdırsa, mümkün olmaya bilər. Mümkün olduqda, bloka səbəb olan daş, daralma və ya şiş birbaşa müalicə edilir. Yüngül hallarda, infeksiya olmadıqda, ilk addım dərman və müşahidə ola bilər. Nefrostomanın dəyişdirilməsi isə borunun tıxanması, sürüşməsi və ya vaxtının çıxması ilə bağlıdır.
Müalicə üsulunu cərrah fərdi seçir. Diaqnoz, blokun səbəbi və yeri, infeksiyanın olub-olmaması, böyrək funksiyası, yaşınız, yanaşı xəstəliklər və əvvəlki əməliyyatlar mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bütün variantlar sizinlə müzakirə edilir və istəyiniz nəzərə alınır.
Cərrahlar və komanda
Əks göstərişlər
Nefrostoma çox vaxt təcili qoyulduğu üçün mütləq əks göstərişlər praktiki olaraq yoxdur: həkim faydanı və riski müqayisə edir.
Mütləq əks göstərişlər
- pasiyentin müdaxilədən imtinası və ya prosedurun faydasının riskdən açıq-aydın az olması.
Nisbi əks göstərişlər
- laxtalanmanın ağır pozulması, qanı durulaşdıran dərmanların qəbulu — əvvəlcə korreksiya edilir;
- nəzarət olunmayan yüksək arterial təzyiq;
- punksiya yerində dərinin iltihabı;
- ləyən-kasacıq sisteminin genişlənməməsi — giriş texniki cəhətdən çətinləşir;
- böyrü və ya qarnı üstə uzana bilməmək;
- hamiləlik — rentgen məhdudlaşdırılır, prosedur ultrasəs nəzarəti ilə aparılır;
- anestetiklərə dözümsüzlük.
Əməliyyatın mümkünlüyü barədə son qərarı cərrah müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Əməliyyatın və anesteziyanın hər biri müəyyən risk gətirir. Hazırlıq mərhələsi və diqqətli izləmə bu riskləri azaltmağa yönəlib. Aşağıdakı ağırlaşmalar mümkündür, lakin hər xəstədə rast gəlinmir.
- boru yeri ətrafında qanaxma, sidikdə qan
- böyrək infeksiyası, hərarət, ağır hallarda qana yayılması
- borunun tıxanması, yerindən sürüşməsi və ya çıxması
- boru ətrafından sidik sızması, dərinin qıcıqlanması
- qonşu orqanların (plevra, bağırsaq) zədələnməsi — nadir
- boru yerində ağrı
- yerli anesteziyaya qarşı allergik reaksiya
Ağırlaşma ehtimalını artıra bilən amillər: qanı durulaşdıran dərmanlar, laxtalanma pozğunluqları, aktiv sidik infeksiyası, ağır ümumi vəziyyət, böyrəyin quruluş xüsusiyyətləri. Onlar müayinə zamanı aydınlaşdırılır.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 1–2 gün
Qan və sidik analizləri, laxtalanma göstəriciləri və böyrəklərin USM-i lazımdır.
-
Əməliyyat 40–60 dəqiqə
Yerli anesteziya ilə dəri vasitəsilə, USM və rentgen nəzarəti altında aparılır.
-
Bərpa 1–2 gün
Stasionarda 1 gün qalırsınız, borunu ayda bir dəfə dəyişmək lazımdır.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada cərrah sidik axınının bağlanma səbəbini və böyrəyin vəziyyətini qiymətləndirir. Planlı qoyulmadan əvvəl adətən lazımdır:
- qanın ümumi və biokimyəvi analizi (kreatinin daxil), laxtalanma göstəriciləri;
- sidiyin ümumi analizi və sidik əkməsi;
- böyrəklərin və sidik kisəsinin USM-i, KT və ya MRT;
- EKQ, uroloq və terapevt baxışı.
Qanı durulaşdıran dərmanları həkimlə razılaşdırın. Venadaxili sedasiya planlaşdırılırsa, 6 saat əvvəl yemək olmaz. Planlı dəyişdirmə üçün xüsusi hazırlıq çox vaxt tələb olunmur — yalnız analizlər yoxlanılır.
Əməliyyat necə aparılır
İlk dəfə qoyulma:
- Anesteziya. Əksər hallarda yerli anesteziya kifayətdir, narahat pasiyentlərə qısamüddətli venadaxili sedasiya verilir.
- Vəziyyət. Siz qarın üstə və ya əks böyrü üstə uzanırsınız.
- Punksiya. Ultrasəs və rentgen nəzarəti altında içində stilet olan iynə ləyənə yeridilir.
- Borunun yerləşdirilməsi. İynə üzərindən drenaj borusu ləyənə keçirilir, stilet çıxarılır, borunun ucu ləyəndə qıvrılaraq sabitlənir.
- Tamamlama. Boru dəriyə bərkidilir, steril sarğı qoyulur və sidik torbası birləşdirilir.
Dəyişdirmə: köhnə boru bələdçi sim üzərindən çıxarılır və eyni kanalla yenisi qoyulur. Prosedur yerli anesteziya ilə, görüntü nəzarəti altında aparılır və adətən daha qısa çəkir.
İlk qoyulma təxminən 40–60 dəqiqə çəkir.
Stasionarda qalma
Adətən 1 gün stasionarda qalırsınız; bu, təxmini müddətdir. Prosedur yerli anesteziya altında, ultrasəs və rentgen nəzarəti ilə aparılır, ağrı hiss etmirsiniz. Sonra bir neçə saat müşahidədə qalırsınız: təzyiq, nəbz, hərarət, sidiyin rəngi və borudan axan sidik yoxlanılır. İlk saatlarda sidikdə qan izləri ola bilər, adətən azalır.
Evə buraxılmazdan əvvəl boru dəriyə möhkəm bərkidilir, sarğı və sidik torbası ilə qulluq qaydaları göstərilir: torbanı necə boşaltmaq, sarğını necə və nə vaxt dəyişmək. Ağrı nəzarətdədirsə, sidik düzgün axırsa və hərarət yoxdursa, evə buraxılırsınız. Çıxarkən boruya baxış və dəyişdirmə vaxtı, həmçinin həkimə dərhal müraciət tələb edən əlamətlər barədə yazılı tövsiyələr verilir.
Bərpa dövrü
Stasionarda adətən 1 gün qalırsınız: həkim deşik yerini və drenajın işini yoxlayır, sonra evə yazılırsınız. Nefrostoma ilə yaşamaq üçün qaydalar:
- borunun ətrafındakı dərini səhər və axşam antiseptiklə təmizləyin;
- sarğı islanarsa, dərhal dəyişin;
- gündə 1,5–2 litr maye için;
- sidik torbasını böyrək səviyyəsindən aşağıda saxlayın və vaxtında boşaldın;
- borunun dartılmasından və bükülməsindən qoruyun, ağır əşya qaldırmayın;
- dəyişdirmə tarixini, adətən ayda bir dəfə, buraxmayın.
Yadda saxla!
Nefrostoma böyrəyi xilas edən, amma gündəlik diqqət tələb edən qurğudur. Tıxanma və ya yerindən çıxma vaxtında aşkar edilməsə, böyrək yenidən sidiklə dolur.
- Drenajdan sidik axını kəskin azalarsa və ya dayanarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Boru düşərsə, onu özünüz geri taxmağa çalışmayın — deşik bir neçə saata bağlana bilər, təcili gəlin.
- Titrətmə ilə yüksək hərarət, boru ətrafında irin və ya qızartı infeksiya əlamətidir — dərhal həkimə müraciət edin.
Qiymət cədvəli
- Nefrostomanın qoyulması və dəyişdirilməsi 600 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Yerli anesteziya iynəsi vurularkən qısa sancı hiss edə bilərsiniz, sonra güclü ağrı olmur, yalnız təzyiq hissi qalır. Həyəcanlı pasiyentlərə yüngül venadaxili sedasiya verilir. Prosedurdan sonra adi ağrıkəsicilər kifayətdir.
Borunun içində selik, fibrin və duzlar yığıldığı üçün o, adətən ayda bir dəfə dəyişdirilir. Bəzi boru növləri və sidik tərkibi bu müddəti dəyişə bilər. Dəqiq qrafiki uroloq fərdi təyin edir.
Bəli, deşik yeri sağaldıqdan sonra suyun keçməyən sarğı ilə qısa duş qəbul etmək olar. Vanna, hovuz və saunadan isə çəkinmək lazımdır. Duşdan sonra sarğını dəyişin və dərini qurulayın.
Bəli, böyrəkdə durğunluq və infeksiya ana və uşaq üçün daha təhlükəlidir, ona görə prosedur aparılır. Bu zaman rentgendən mümkün qədər çəkinilir və boru ultrasəs nəzarəti ilə qoyulur. Qərarı uroloq ginekoloqla birlikdə verir.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Sidik qaçırma gündəlik həyatınıza mane olur?
Öskürəndə və ya qəfil sidiyə getmək ehtiyacı yarananda sidik qaçırma fərqli mexanizmlərlə əlaqəli ola bilər. Düzgün tipin müəyyənləşdirilməsi…
İstiqamət: Urologiya / Ginekologiya
MAR-testi: nəticə təkbaşına sonsuzluğu izah edirmi?
MAR-testi spermatozoidlərlə əlaqəli anticisimləri qiymətləndirə bilər. Lakin o, hər cütlük üçün ilkin müayinə deyil və təkbaşına reproduktiv diaqnoz…
İstiqamət: Reproduktologiya / Andrologiya
Xayadan nümunə götürülməsi: biopsiya ilə sperm axtarışı eynidirmi?
Xaya biopsiyası diaqnostik toxuma qiymətləndirilməsi və ya reproduktiv prosedurla əlaqəli ola bilər. Müdaxilənin məqsədi əvvəlcədən dəqiq izah edilməlidir.
İstiqamət: Andrologiya / Reproduktologiya
Sidik ifrazı zamanı ağrılar
Sidik ifrazı zamanı ağrı barədə bilinməli ən vacib məqam odur ki, belə simptom orqanizmdəki pozğunluğun əlamətidir. Pozğunluqlar müxtəlif…
İstiqamət: Urologiya
