Venoz çatışmazlıqda venalarda təzyiqin xroniki artması nəticəsində baldırda yaranan və uzun müddət sağalmayan dəri defekti.
Sinonimlər: Venoz trofik xora
Venoz xora aşağı ətraflarda ən çox rast gəlinən trofik xora növü və xroniki venoz çatışmazlığın ağır mərhələsidir. Klapan çatışmazlığı və ya keçirilmiş tromboz səbəbindən qan baldır venalarında durğunlaşır, orada təzyiq daim yüksək olur, dəri və dərialtı toxuma kifayət qədər oksigen və qida maddələri almır. Belə nahiyədə istənilən kiçik travma həftələr və aylarla sağalır.
Səbəblər və risk amilləri
- ifadəli reflüks ilə gedən varikoz xəstəliyi, xüsusilə uzun illər müalicəsiz qalmış;
- dərin venaların trombozundan sonra posttrombotik xəstəlik;
- piylənmə, az hərəkətlilik, topuq oynağında hərəkətin məhdudlaşması;
- yaşlı yaş, kompression trikotajdan imtina.
Simptomlar
Xora adətən baldırın aşağı üçdə birində, daha çox daxili topuğun üstündə yerləşir. Ondan əvvəl dərinin tündləşməsi, bərkiməsi, qaşınma və ekzema müşahidə olunur. Defekt dayazdır, kənarları qeyri-düzgün, dibi nəm olur, ifrazat verir; axşamlar ayaq şişir, ağırlıq və sızıltılı ağrı narahat edir, ayaqlar yuxarı qaldırıldıqda ağrı azalır.
Diaqnostika
Venoz hipertenziyanın mənbəyini tapmaq üçün venaların dupleks skanlaması aparılır. Topuq-bazu indeksi mütləq ölçülür: arteriyaların da zədələnməsi olduqda sıx kompressiya təhlükəlidir. Uzun müddət sağalmayan xorada həkim infeksiyanı və şişi istisna etmək üçün ifrazatın əkilməsini və ya biopsiya təyin edə bilər.
Müalicə
- Kompression terapiya əsas üsuldur: onsuz xora çətin sağalır, sağaldıqdan sonra isə tez-tez təkrarlanır.
- Yerli qulluq: yaranın təmizlənməsi, nəm mühiti saxlayan müasir sarğılar, ətraf dərinin qorunması. Vasitələri həkim seçir.
- Reflüksün aradan qaldırılması (lazer və ya radiotezlikli ablyasiya, skleroterapiya, flebektomiya) sağalmanı sürətləndirir və residiv riskini azaldır.
- Antibiotiklər yalnız infeksiya əlamətləri olduqda lazımdır.
Profilaktika
Sağaldıqdan sonra kompression trikotajı daim geyinmək, müntəzəm gəzmək, baldır dərisinə diqqət yetirmək və varikozu vaxtında müalicə etmək vacibdir.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Xoranın ətrafında qızartı yayılırsa, ayaq isti və ağrılı olubsa, irinli ifrazat, xoşagəlməz iy və ya hərarət yaranıbsa, təcili həkimə göstərin — bunlar infeksiyanın, o cümlədən qızılyelin əlamətləridir.
Üst termin: Trofik xora
Əlaqəli terminlər
- Trofik xora
- Xroniki venoz çatışmazlıq
- Kompression terapiya
- Dupleks skanlama
- Venaların varikoz genişlənməsi
- Posttrombotik xəstəlik
- Qızılyel
