Leukopenia MKB-10: D72.8

Leykopeniya qanda leykositlərin ümumi sayının normanın aşağı həddindən, adətən böyüklərdə 4,0 × 10⁹/l-dən az olmasıdır.

Leykopeniya laborator əlamətdir: qanda ağ qan hüceyrələri azalır. Ən çox neytrofillər (neytropeniya) və ya limfositlər (limfopeniya) azalır. Leykositlər orqanizmi infeksiyalardan qoruduğu üçün ifadəli leykopeniya bakterial, virus və göbələk xəstəlikləri riskini artırır. Yüngül azalma çox vaxt müvəqqəti və təhlükəsiz olur.

Səbəblər və risk amilləri

Virus infeksiyaları: qrip, infeksion mononukleoz, virus hepatitləri, HİV-infeksiyası.
Dərmanlar: kimyaterapiya, immunodepressantlar, bəzi antibiotiklər, qıcolmaəleyhinə və antitireoid preparatlar.
Autoimmun xəstəliklər, məsələn, sistem qırmızı qurdeşənəyi.
Sümük iliyinin zədələnməsi: aplastik anemiya, leykoz, mielodisplastik sindrom, şiş metastazları.
B12 vitamini və fol turşusu çatışmazlığı, ağır arıqlama.
Böyümüş dalaq (hipersplenizm), ağır sepsis.
Konstitusional xüsusiyyətlər — məsələn, Afrika və Yaxın Şərq mənşəli insanların bir qismində neytrofillərin daha aşağı səviyyəsi.

Simptomlar

Leykopeniyanın özü adətən heç bir əlamət vermir. Ondan təkrarlanan infeksiyalar, ağızda yaracıqlar, uzunmüddətli hərarət, yaraların gec sağalması xəbər verə bilər. Digər simptomlar əsas xəstəlikdən asılıdır.

Diaqnostika

Leykopeniya ümumi qan analizi ilə aşkarlanır. Neytrofil və limfositlərin mütləq sayının hesablandığı leykositar formula, həmçinin eritrosit və trombositlərin qiymətləndirilməsi vacibdir. Təsdiq üçün analiz təkrarlanır. Vəziyyətə görə B12 vitamini, folatlar, HİV və hepatit testləri, autoanticisimlər, dalağın ultrasəs müayinəsi, bir neçə qan cərgəsi azaldıqda sümük iliyinin müayinəsi təyin olunur.

Müalicə

Səbəb müalicə edilir: dərman dayandırılır və ya dəyişdirilir, çatışmazlıqlar bərpa olunur, infeksiya və ya qan xəstəliyi müalicə edilir. Ağır neytropeniyada həkim koloniyastimullaşdırıcı faktorlar və infeksiya profilaktikası təyin edə bilər. Qida əlavələri ilə «immuniteti qaldırmaq» mənasızdır.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Məlum leykopeniya və ya kimyaterapiya zamanı 38 °C və daha yüksək hərarət, üşütmə, kəskin zəiflik, təzyiqin düşməsi dərhal yardım almaq və ya təcili tibbi yardım (103) çağırmaq üçün səbəbdir: leykosit çatışmazlığı fonunda infeksiya sürətlə sepsisə keçə bilər.