Müalicəvi bədən tərbiyəsi

Müalicəvi bədən tərbiyəsi hərəkətdən dərman kimi istifadə edir: məşqlər konkret xəstəliyə, yaşa və insanın fiziki vəziyyətinə uyğun seçilir. Məqsəd oynaqların hərəkətliliyini, əzələ gücünü, koordinasiyanı, dözümlülüyü və tənəffüs funksiyasını bərpa etmək və ya qorumaq, həmçinin pasiyentə gündəlik həyatda təhlükəsiz hərəkət etməyi öyrətməkdir. Bu, reabilitasiyanın ən çox sübut olunmuş vasitələrindən biri və əksər bərpa proqramlarının əsasıdır.

Göstərişlər

• onurğa və oynaq xəstəlikləri: osteoxondroz, fəqərəarası disk yırtığı, skolioz, osteoartrit;
• sınıqlar, bağ travmaları və əməliyyatlardan, o cümlədən endoprotezləşdirmədən sonra bərpa;
• insult, kəllə-beyin travmasının nəticələri, Parkinson xəstəliyi;
• kardioreabilitasiya çərçivəsində ürəyin işemik xəstəliyi və ürək çatışmazlığı;
• xroniki ağciyər xəstəlikləri, osteoporoz, piylənmə, 2-ci tip şəkərli diabet;
• uzunmüddətli yataq rejimi və hipodinamiya.

Necə aparılır və növləri

Müalicəvi bədən tərbiyəsi üzrə həkim və ya instruktor hərəkət həcmini, əzələ gücünü, tarazlığı və yanaşı xəstəlikləri qiymətləndirir, sonra proqram tərtib edir. Ümumi möhkəmləndirici və xüsusi məşqlər, tənəffüs gimnastikası, tarazlıq və koordinasiya məşqləri, dartılma, yerimə məşqi, suda məşğələlər (hidrokinezoterapiya), trenajorlarda mexanoterapiya tətbiq olunur. Məşğələlər fərdi və qrup şəklində olur; kompleksi mənimsədikdən sonra məşqlərin bir hissəsini pasiyent evdə edir.

Yüklənmə özünühiss, nəbz, təzyiq və ağrının artmaması nəzərə alınmaqla tədricən artırılır. Müntəzəmlik intensivlikdən daha vacibdir: qısa gündəlik məşğələlər nadir və yorucu məşğələlərdən daha çox fayda verir.

Effektivlik və risklər

Müalicəvi bədən tərbiyəsi kürək və oynaqların xroniki xəstəliklərində ağrını azaldır, yaşlılarda yıxılma riskini aşağı salır, əməliyyat və insultdan sonra bərpanı sürətləndirir, təzyiq və qlükozaya nəzarəti yaxşılaşdırır. Risklər əsasən düzgün seçilməmiş yüklənmə və ya texnika ilə bağlıdır.

Xəstəliyin kəskin dövründə, qızdırma, qanaxma, qeyri-stabil stenokardiya, yüksək nəzarətsiz təzyiq, müalicəyə başlanmamış dərin venaların trombozu zamanı məşğələlər təxirə salınır. Məşq zamanı döş ağrısı, güclü təngnəfəslik, başgicəllənmə və ya oynaqda kəskin ağrı yaranarsa, dayanın və həkimə bildirin; döş ağrısı 5 dəqiqədən uzun sürərsə, təcili tibbi yardım (103) çağırın.