Surgical wound

Əməliyyatdan sonrakı yara — əməliyyat zamanı cərrahın açdığı yaradır; həkim nəzarəti altında sağalır və tam çapıqlaşana qədər düzgün qulluq tələb edir.

Əməliyyat yarası təsadüfi yaradan fərqlənir: o, steril şəraitdə iti alətlə açılır, kənarları düz olur, toxumalar minimal zədələnir. Belə yaraların əksəriyyəti tikilir və birincili bitişmə ilə sağalır — kənarlar 7–14 gün ərzində nazik çapıqla bitişir. Yara infeksiyalaşıbsa və ya açıq saxlanılıbsa (məsələn, irinlik açıldıqdan sonra), sağalma ikincili bitişmə ilə — defektin qranulyasiya toxuması ilə dolması yolu ilə gedir və həftələr çəkir.

Mahiyyəti və sağalma mərhələləri

iltihab fazası (ilk günlər) — mülayim ödem, kənarların qızarması, cüzi ağrı; bu normal reaksiyadır;
proliferasiya fazası — yeni toxuma və damarların əmələ gəlməsi, yaranın kənarları yapışır;
çapığın yetişmə fazası — aylarla davam edir: çapıq açılır, yumşalır və yastılaşır.

Tikişlər və ya skobalar bədən nahiyəsindən asılı olaraq adətən 7–14-cü gün çıxarılır; sorulan saplar çıxarılmır.

Klinik əhəmiyyəti

Düzgün sağalma qan təchizatından, qidalanmadan, qlükoza səviyyəsindən, siqaretdən, yaşdan və immunitetdən asılıdır. Qulluq ilk 1–2 sutka sarğının saxlanmasını, həkim təyinatı ilə sarğı dəyişməni, çirklənmədən qorunmanı əhatə edir. Nə vaxt duş qəbul etməyin mümkün olduğunu cərrah həll edir: su keçirməyən sarğı və ya bağlı yara olduqda bu, çox vaxt 1–2 gündən sonra icazə verilir. Yaraya özbaşına məlhəm, xalq vasitələri sürtmək, qartmaqları qoparmaq olmaz. Mürəkkəb yaralarda vakuum terapiyası və xüsusi sarğılar tətbiq edilir.

Hansı ağırlaşmalarla əlaqəlidir

yara infeksiyası və irinləmə: 3–4-cü gündən sonra ağrı və qızartının artması, irinli ifrazat, qızdırma;
seroma — dərialtında şəffaf maye toplanması;
hematoma, yaradan qanaxma;
yara kənarlarının aralanması, laparotomiyada — eventrasiya;
uzaq dövrdə — əməliyyatdan sonrakı yırtıq, hipertrofik və ya keloid çapıq.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Yara qızarıb, şişib, isti olubsa, irin və ya pis iy yaranıbsa, temperatur 38 °C-dən yüksəkdirsə, kənarlar aralanıbsa, cərrahla əlaqə saxlayın. Sıxmaqla dayanmayan bol qanaxmada və ya qarın əməliyyatından sonra aralanmış yaradan daxili orqanlar görünürsə, təcili tibbi yardım (103) çağırın — yaranı təmiz nəm sarğı ilə örtün və orqanları yerinə salmağa çalışmayın.