Prognosis

Həkimin konkret pasiyentdə xəstəliyin sonrakı gedişi və nəticəsi barədə elmi əsaslı ehtimalı: sağalma, ağırlaşmalar, ömür uzunluğu.

Proqnoz “bundan sonra nə olacaq?” sualına cavabdır. O, diaqnoza, xəstəliyin mərhələsinə, müayinə nəticələrinə, yaşa, müşayiətedici xəstəliklərə və müalicəyə cavaba əsaslanır. Proqnoz həmişə ehtimal xarakteri daşıyır: oxşar pasiyentlər qrupunda xəstəliyin adətən necə keçdiyini təsvir edir, lakin bir insanın taleyini dəqiq deyə bilməz.

Anlayışın mahiyyəti

Həkimlər proqnozu bir neçə istiqamətdə qiymətləndirirlər:

həyat üçün — vəziyyət həyatı təhdid edirmi;
sağalma üçün — tam sağalma mümkündürmü;
funksiya və əmək qabiliyyəti üçün — hərəkət, görmə, işləmək bacarığı qorunacaqmı;
residiv üçün — remissiyadan sonra xəstəliyin qayıtma ehtimalı nə qədərdir.

Təsvirdə “əlverişli”, “şübhəli”, “əlverişsiz” ifadələri işlədilir. Onkologiyada proqnoz çox vaxt müəyyən müddət ərzində sağqalma ilə, kardiologiyada isə xüsusi şkalalar üzrə ürək-damar hadisələri riski ilə ifadə olunur.

Klinik əhəmiyyəti

Taktikanın seçimi proqnozdan asılıdır. Proqnoz yaxşı olduqda müşahidə ilə kifayətlənmək və artıq müdaxilələrdən qaçmaq olar; risk yüksək olduqda daha intensiv müalicə əsaslıdır. Proqnostik amillər — məsələn, şişin ölçüsü və metastazların olması, ürəyin atım fraksiyası, böyrək funksiyası — pasiyentləri risk qruplarına bölməyə kömək edir. Proqnoz dəyişə bilər: uğurlu terapiya, siqaretin tərgidilməsi, təzyiqə və şəkərə nəzarət onu xeyli yaxşılaşdıra bilər.

Proqnoz barədə necə danışmalı

Pasiyentin öz proqnozunu anlaşıqlı formada və eşitməyə hazır olduğu həcmdə bilmək hüququ var. Həkimdən soruşmaq faydalıdır:

mənim vəziyyətimdə nəticəyə hansı amillər təsir edir;
onu yaxşılaşdırmaq üçün özüm nə edə bilərəm;
müalicə ilə və müalicəsiz nə gözləmək olar.

İnternetdəki statistik rəqəmlər böyük qruplara aiddir və yeni müalicə üsulları səbəbindən tez köhnəlir, ona görə də onları özünüzə tətbiq etməyi mütəxəssislə birlikdə etmək daha doğrudur.

Hansı vəziyyətlərlə əlaqəlidir

Anlayış istənilən xəstəliyə aiddir, lakin xüsusilə xərçəng, ürək çatışmazlığı, insult, qaraciyər sirrozu və xroniki böyrək xəstəliyində tez-tez müzakirə olunur. Proqnoz əlverişsiz olduqda həyat keyfiyyətinə yönəlmiş palliativ yardım mühüm yer tutur.