Snoring MKB-10: R06.5

Xoruldama — yuxuda yuxarı tənəffüs yolları daraldıqda udlağın yumşaq toxumalarının titrəməsi nəticəsində yaranan alçaq tezlikli səsdir.

Sinonimlər: Ronxopatiya

Yuxu zamanı udlaq əzələləri boşalır və tənəffüs yollarının mənfəzi daralır. Hava dar yerdən güclə keçdikdə yumşaq damaq, dilçək və udlaq divarları titrəməyə başlayır — xoruldama belə yaranır. Arabir baş verən xoruldama özü-özlüyündə zərərsizdir, lakin hər gecə güclü xoruldama obstruktiv yuxu apnoesinin əlaməti ola bilər. Bu vəziyyətdə nəfəs dəfələrlə dayanır, arterial hipertenziya, ritm pozuntuları, insult riski artır, gündüz yuxululuğu isə yol qəzalarına səbəb olur.

Mümkün səbəblər

artıq bədən çəkisi və boyun çevrəsinin böyük olması;
arxası üstə yatmaq, yatmazdan əvvəl spirtli içki və yuxu dərmanları qəbulu, siqaret;
burunun tutulması: arakəsmənin əyriliyi, poliplər, allergik rinit;
böyümüş badamcıqlar və adenoidlər — uşaqlarda əsas səbəb;
uzun yumşaq damaq, iri dil, kiçik və ya geri çəkilmiş alt çənə;
hamiləlik, qalxanabənzər vəzin funksiyasının azalması, yaş.

Nə müşayiət edir

Yaxınların müşahidə etdiyi nəfəs fasilələri, gecə boğulma epizodları, tez-tez oyanma və gecə sidiyə getmə, səhər baş ağrısı və ağız quruluğu, gündüz yuxululuğu, yaddaş və diqqətin zəifləməsi narahatlıq doğurmalıdır. Uşaqlarda xoruldama ağızla nəfəs alma, narahat yuxu, gecə sidik saxlaya bilməmə, boy artımında geriləmə və təhsildə çətinliklərlə müşayiət oluna bilər.

Diaqnostika

LOR həkimi burnu, udlağı və qırtlağı müayinə edir, bəzən endoskopiya aparır. Yuxu apnoesini istisna etmək üçün polisomnoqrafiya və ya yuxu zamanı kardiorespirator monitorinq tətbiq olunur; lazım gəldikdə somnoloq, kardioloq, endokrinoloq cəlb edilir. Müalicə səbəbə görə seçilir: çəkinin azaldılması, yatış vəziyyətinin dəyişdirilməsi, gecə spirtli içkidən imtina, rinitin müalicəsi, ağızdaxili kapalar, apnoe zamanı CPAP-terapiya, göstəriş olduqda burun, badamcıq və ya damaq əməliyyatları.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Yaxınlarınız yuxuda nəfəsin dayandığını görürsə, sükan arxasında və ya işdə yuxuya gedirsinizsə, xoruldama yüksək təzyiq, aritmiya və ya səhər baş ağrıları ilə birlikdədirsə, müayinəni təxirə salmayın. Daim xoruldayan və nəfəs fasilələri olan uşağı pediatr və LOR həkiminə göstərmək lazımdır. Qəfil başlayan, nəfəs çətinliyi, boğaz ağrısı və qızdırma ilə müşayiət olunan xoruldama təcili müayinə tələb edir.