Vasa lymphatica
Limfa damarları toxumalardan artıq mayeni, zülalları və immun hüceyrələri toplayaraq limfa düyünlərindən keçirən və venoz qana qaytaran şəbəkədir.
Sistem: İmmun və limfa sistemi
Yerləşməsi
Limfa kapilyarları demək olar ki, bütün toxumalarda başlayır (baş və onurğa beyni, gözün buynuz qişası və qığırdaq istisna olmaqla). Onlar getdikcə iriləşən damarlara birləşir; ən iri axar — döş axarı bədənin böyük hissəsindən limfanı toplayaraq boyun nahiyəsində sol tərəfdə venaya tökülür.
Quruluşu
Limfa kapilyarlarının divarı çox nazikdir və toxuma mayesini asanlıqla qəbul edir. İri limfa damarlarında venalardakı kimi qapaqlar var. Limfanın hərəkətini damar divarının yığılmaları, ətraf əzələlərin işi və tənəffüs hərəkətləri təmin edir — öz «nasosu» yoxdur.
Funksiyası
- toxumalardan artıq mayenin və zülalların qana qaytarılması — ödemin qarşısının alınması;
- bağırsaqdan yağların sorulması və daşınması;
- immun hüceyrələrin və antigenlərin limfa düyünlərinə çatdırılması.
Limfa axını pozulduqda (anadangəlmə və ya əməliyyat, şüa terapiyası, infeksiya nəticəsində) toxumalarda maye toplanır — limfödem yaranır.
Suallar və cavablar
Limfödem çox vaxt pəncədən başlayır, sıx olur, uzun müddətdə dəri qalınlaşır; venoz ödem isə axşamlar artır və gecə istirahətindən sonra azalır. Dəqiq səbəbi həkim müayinə ilə müəyyən edir.
Əsas yanaşma kompleks dekonqestiv terapiyadır: limfa drenaj masajı, kompressiya, xüsusi məşqlər və dəriyə qulluq. Müalicəni mütəxəssis fərdi seçir.
