Limfangit — limfa damarlarının adətən bakterial iltihabıdır; dəridə infeksiya ocağından yaxın limfa düyünlərinə doğru uzanan qırmızı zolaqlarla özünü göstərir.
Limfangit yaradan, irinlikdən və ya başqa ocaqdan mikrobların limfa damarlarına keçib onlar boyunca yayılması nəticəsində inkişaf edir. Ən çox qollar və ayaqlar zədələnir. Vəziyyət diqqət tələb edir: müalicə olunmadıqda infeksiya ətraf toxumalara yayıla və ya qan dövranına keçə bilər.
Səbəblər və risk amilləri
Əsas törədicilər A qrup streptokoklar və qızılı stafilokokdur. Giriş qapısı rolunu kəsiklər, sıyrıntılar, dişləmələr, dəri çatları, panarisi, furunkul, infeksiyalaşmış yaralar, ayaqların göbələk xəstəliyi oynayır. Şəkərli diabet, venoz və limfatik axının pozulması, zəif immunitet riski artırır. Xroniki limfangit təkrarlanan infeksiyalar, qızılyel zamanı, tropik ölkələrdə isə parazitar xəstəliklərdə rast gəlinir.
Simptomlar
- dəridə ocaqdan qoltuqaltına və ya qasığa doğru uzanan qırmızı, ağrılı zolaqlar və ya tor (torlu və gövdə limfangiti);
- damar boyunca bərkimə və həssaslıq, ətrafda şişkinlik;
- yaxın limfa düyünlərinin böyüməsi və ağrılı olması;
- qızdırma, üşütmə, halsızlıq, baş ağrısı.
Qırmızı zolaq bir neçə saat ərzində irəliləyə bilər.
Diaqnostika
Diaqnoz baxış zamanı qoyulur. Həkim ilkin infeksiya ocağını axtarır, ümumi qan analizi, C-reaktiv zülal, qızdırma olduqda qanın əkilməsi, irin olduqda ifrazatın əkilməsini təyin edir. Ultrasəs müayinəsi limfangitlə asanlıqla qarışdırılan absses, fleqmona və tromboflebiti istisna etməyə kömək edir.
Müalicə
Əsas müalicə streptokok və stafilokoklara qarşı təsirli antibiotiklərdir; dərmanı, yeridilmə yolunu və kursun müddətini həkim seçir. İlkin ocaq mütləq sanasiya edilir: irinliklər açılır, yaralar işlənir. Sakitlik və ətrafın hündür vəziyyətdə saxlanması tövsiyə olunur. Ağır formalar xəstəxanada venadaxili antibiotiklərlə müalicə edilir. Zədələnmiş nahiyəni isitmək və ovuşdurmaq olmaz.
Profilaktika
Yaraları və sıyrıntıları vaxtında işləyin, ayaq göbələyini və dəri çatlarını müalicə edin, diabet zamanı qlükoza səviyyəsinə nəzarət edin.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Yaradan qırmızı zolaq uzanırsa, elə həmin gün həkimə müraciət edin. Üşütmə ilə yüksək temperatur, qızartının sürətlə yayılması, çaşqınlıq, ürək döyüntüsünün artması, təzyiqin düşməsi zamanı təcili tibbi yardım (103) çağırın — bunlar mümkün sepsisin əlamətləridir.
