Təsiredici maddə
Mannitol — osmotik təsirli diuretikdir və toxumalardan suyu qana çəkərək kəllədaxili və gözdaxili təzyiqi azaldır. Beyin ödemində, qlaukomanın kəskin tutmasında və bəzi digər vəziyyətlərdə xəstəxana şəraitində, həkim nəzarəti altında infuziya şəklində tətbiq olunur.
- Latın adı
- Mannitolum
- Ticarət adları
- Mannitol, Mannit, Mannitol İnter Siyahı
- ATC kodu
- A06AD16, B05BC01, B05CX04, R05CB16
- Farmakoloji qrup
- Qəbizlik əleyhinə vasitələr
- Dərman formaları
-
- İnfuziya
Diqqət!
Dərmanı qəbul etməzdən əvvəl həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşin. Bu səhifədəki məlumat tanışlıq üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Nə üçün istifadə olunur
- beyin ödemi və kəllədaxili təzyiqin artması (travma, şiş, insult və neyrocərrahi əməliyyatlarla əlaqədar);
- qlaukomanın kəskin tutması zamanı və göz əməliyyatlarından əvvəl gözdaxili təzyiqin azaldılması;
- bəzi zəhərlənmələrdə böyrəklərlə xaric olunan maddələrin ifrazının sürətləndirilməsi (həkimin qərarı ilə).
Mannitolun ATC təsnifatında bağırsağa təsir edən forması da var, lakin ölkədə qeydiyyatda olan preparatlar infuziya məhlullarıdır.
Necə təsir edir
Mannitol hüceyrə membranlarından demək olar ki, keçmir və böyrəklərdə geri sorulmur. Qanda olduqda o, osmotik təzyiqi artırır və beyin, göz və digər toxumalardan suyu damar yatağına çəkir. Böyrəklərdə isə suyun geri sorulmasının qarşısını alaraq sidik ifrazını artırır.
Kimlərə olmaz
- sidik ifrazının dayanması ilə gedən ağır böyrək çatışmazlığı (sınaq dozasına cavab olmadıqda);
- ağır susuzlaşma;
- ağır ürək çatışmazlığı, ağciyər ödemi;
- aktiv kəllədaxili qanaxma (neyrocərrahi əməliyyat zamanı olanlar istisna olmaqla);
- mannitola qarşı yüksək həssaslıq.
Əlavə təsirlər
- maye və elektrolit balansının pozulması (natrium və kaliumun dəyişməsi), susuzlaşma;
- dövran edən həcmin müvəqqəti artması — ürək çatışmazlığında ağciyər ödemi riski;
- böyrək funksiyasının pozulması (yüksək həcmlərdə);
- baş ağrısı, ürəkbulanma, susuzluq;
- damardan kənara çıxdıqda toxumanın zədələnməsi.
Qarşılıqlı təsir
- Digər diuretiklər — su və elektrolit itkisi güclənir.
- Litium — xaric olunması sürətlənir, qanda səviyyəsi dəyişə bilər.
- Nefrotoksik dərmanlar (aminoqlikozidlər, siklosporin) — böyrək zədələnməsi riski artır.
- Qan komponentləri — mannitol ilə eyni sistemdə yeridilmir.
Hamiləlik və laktasiya
Hamiləlik və laktasiya dövründə yalnız həyati göstərişlərlə, həkim nəzarəti altında tətbiq olunur.
Uşaqlar
Uşaqlarda beyin ödemi və digər göstərişlərdə həkim tərəfindən bədən çəkisinə görə hesablanaraq, intensiv nəzarət altında istifadə edilə bilər.
Bu təsiredici maddə ilə preparatlar
Azərbaycanda Mannitol ilə qeydiyyatda olan preparatlar. Onlarda eyni təsiredici maddə var, lakin doza, forma və köməkçi maddələr fərqlənə bilər. Konkret preparatı həkim seçir, aptekdə əvəzetmə barədə əczaçı ilə məsləhətləşin.
Mannitol
Diamed Development Group MMC, Azərbaycan
Mannit
Nesvijskiy Dərman Preparatları Müəssisəsi ASC, Belarus
Mannitol İnter
Shandog Qidu Pharmaceutical Co LTD, Çin
Tez-tez verilən suallar
Adi diuretiklər böyrək hüceyrələrində ion daşıyıcılarına təsir edir, mannitol isə osmotik yolla suyu «çəkir». Buna görə beyin və göz ödemini sürətlə azaltmaq üçün istifadə olunur.
Sidik ifrazı, qanda natrium və kaliumun səviyyəsi, osmolyarlıq, böyrəklərin işi və maye balansı müntəzəm yoxlanılır.
Simptomlar
İxtisaslar
Həkimlər
Bu qrupdan digər dərmanlar
Bisakodil
Bisacodylum
Bisakodil, Bisakodil-Hemofarm və b.
Dinatrium fosfat + Natrium dihidrofosfat
Dinatrii phosphas + Natrii dihydrogenophosphas
Preklint, Klin Enema və b.
Gənəgərçək yağı
Ricini oleum
Gənəgərçək Yaği
Laktitol
Lactitolum
Eksportal
Laktuloza
Lactulosum
Dufalak, Laktuloza VM
Makroqol
Macrogolum
Forlaks