Təsiredici maddə
Valproy turşusu — geniş təsir spektrli epilepsiya əleyhinə vasitədir. Müxtəlif növ qıcolmalarda, bipolyar pozuntuda və miqrenin profilaktikasında istifadə olunur.
- Latın adı
- Acidum valproicum
- Ticarət adları
- Depakin Xrono, Depakin Xronosfera, Depakin, Dipleksil, Navarin XR Siyahı
- ATC kodu
- N03AG01
- Farmakoloji qrup
- Epilepsiya əleyhinə vasitələr
- Dərman formaları
-
- Tablet
- Kapsul
- Sirop
- İnyeksiya
Diqqət!
Dərmanı qəbul etməzdən əvvəl həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşin. Bu səhifədəki məlumat tanışlıq üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Nə üçün istifadə olunur
- epilepsiya: generalizə olunmuş (absanslar, mioklonik və tonik-klonik qıcolmalar) və fokal qıcolmalar;
- bipolyar affektiv pozuntuda maniakal epizodlar (psixiatrın qərarı ilə);
- miqrenin profilaktikası (həkimin qərarı ilə, xüsusi məhdudiyyətlərlə).
Necə təsir edir
Valproy turşusu beyində əsas tormozlayıcı mediator olan qamma-aminoyağ turşusunun (QAYT) səviyyəsini artırır, natrium və kalsium kanallarına təsir edir. Bu mexanizmlər sinir hüceyrələrinin həddindən artıq oyanıqlığını azaldır.
Kimlərə olmaz
- valproy turşusuna qarşı yüksək həssaslıq;
- aktiv qaraciyər xəstəlikləri, ağır qaraciyər disfunksiyası (şəxsi və ya ailə anamnezində);
- porfiriya;
- mitoxondrial xəstəliklər (POLG mutasiyaları);
- karbamid dövrü pozuntuları;
- hamiləlik (epilepsiyada alternativ olmadıqda istisna olmaqla) və hamiləlik planlaşdıran qadınlarda müvafiq tədbirlər olmadan.
Hamiləlik
Valproy turşusu dölün ağır inkişaf qüsurlarına və uşaqda nevroloji inkişaf pozuntularına səbəb ola bilər. Reproduktiv yaşda olan qızlar və qadınlar yalnız ciddi göstərişlərdə, etibarlı kontrasepsiya və həkimin xüsusi nəzarəti altında istifadə edir. Hamiləlik planlaşdırılarsa və ya baş verərsə, dərmanı öz başına dayandırmadan dərhal həkimə müraciət edin.
Əlavə təsirlər
- ürəkbulanma, qarında narahatlıq;
- titrəmə, yuxululuq;
- çəki artımı, saç tökülməsi;
- trombositopeniya;
- qaraciyər fermentlərinin artması, nadir hallarda — ağır hepatit (xüsusən kiçik uşaqlarda);
- pankreatit (nadir);
- qanda ammonyakın artması.
Qarşılıqlı təsir
- Karbapenemlər (meropenem və s.) — valproy turşusunun səviyyəsi kəskin azalır.
- Lamotrigin — onun səviyyəsi artır, ağır səpgi riski yüksəlir.
- Asetilsalisil turşusu — valproatın sərbəst fraksiyası artır.
- Karbamazepin, fenitoin, fenobarbital — qarşılıqlı səviyyə dəyişiklikləri.
- Topiramat — hiperammoniemiya riski.
Hamiləlik və laktasiya
Hamiləlikdə valproy turşusu yalnız başqa vasitələrin təsirsiz olduğu epilepsiyada, həkimin xüsusi qərarı ilə istifadə edilə bilər; bipolyar pozuntu və miqrendə hamiləlikdə qəti istifadə edilmir. Laktasiya dövründə istifadə həkimlə razılaşdırılır.
Uşaqlar
Uşaqlarda epilepsiyanın müalicəsində geniş istifadə olunur; kiçik yaşlı uşaqlarda qaraciyər zədələnməsi riski daha yüksək olduğundan ciddi nəzarət tələb edir.
Bu təsiredici maddə ilə preparatlar
Azərbaycanda Valproy turşusu ilə qeydiyyatda olan preparatlar. Onlarda eyni təsiredici maddə var, lakin doza, forma və köməkçi maddələr fərqlənə bilər. Konkret preparatı həkim seçir, aptekdə əvəzetmə barədə əczaçı ilə məsləhətləşin.
Depakin Xrono
Sanofi Vintrop İnd, Fransa
Depakin Xronosfera
Sanofi Vintrop İnd, Fransa
Depakin
Uniter Likvid Manufakturinq, Fransa
Dipleksil
Lusomedicamenta Sociedade Tecnica Farmaceutica S.A., Portuqaliya
Navarin XR
Abdi İbrahim İlaç San ve Tic AŞ, Türkiyə
Tez-tez verilən suallar
Hamiləlik planlaşdırılmadan əvvəl nevroloqla görüşmək vacibdir — o, mümkün olduqda müalicəni dəyişəcək. Dərmanı öz başına dayandırmaq olmaz.
Bəli, bəzi xəstələrdə iştaha və çəki artır. Qidalanma və fiziki aktivlik barədə həkimlə danışın.
Xəstəliklər
Simptomlar
İxtisaslar
Həkimlər
Bu qrupdan digər dərmanlar
Fenobarbital
Phenobarbitalum
Fenobarbital İtx
Karbamazepin
Carbamazepinum
Finlepsin Retard, Finlepsin və b.
Klonazepam
Clonazepamum
Klonazepam, Rivoklon
Lakosamid
Lacosamidum
Samalko
Lamotrigin
Lamotriginum
Lamotriks, Lamotrin Asino
Levetirasetam
Levetiracetamum
Epivulan, Letiram və b.
